Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ- Προοδευτική Συμμαχία κατέθεσε εκ νέου τις τέσσερις τροπολογίες για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας που πλήττει την ελληνική κοινωνία «λόγω της απροθυμίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη να προστατεύσει τους πολίτες και να συγκρουστεί με τα καρτέλ και τα μεγάλα συμφέροντα».
Συγκεκριμένα, οι τροπολογίες του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, που κατατέθηκαν στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο «Κύρωση της από 25.3.2026 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου "Επείγουσες ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της αύξησης του ενεργειακού κόστους και την προστασία πληττόμενων κλάδων της οικονομίας"» προβλέπουν:
1. Μηδενισμό του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και μείωση του ΦΠΑ στα νησιά
Η τροπολογία προβλέπει τον προσωρινό μηδενισμό του ΦΠΑ σε βασικά είδη διαβίωσης (τρόφιμα, φάρμακα, βρεφικά προϊόντα κά) για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, καθώς και μόνιμη μείωση κατά 30% των συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά που καλύπτονται από την ευρωπαϊκή οδηγία. Στόχος είναι η άμεση μείωση του κόστους ζωής και η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένο κόστος μεταφοράς και διαβίωσης. Ο μηδενισμός ΦΠΑ έχει προσωρινό χαρακτήρα διάρκειας 6 μηνών με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 6 μήνες. Αντίθετα, η μείωση ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά έχει μόνιμο χαρακτήρα από 1/1/2026.
2. Μείωση Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα
Η συγκεκριμένη τροπολογία εισάγει σημαντική μείωση των συντελεστών ΕΦΚ στα καύσιμα στα κατώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα της ΕΕ, με ιδιαίτερα έντονη μείωση στο πετρέλαιο θέρμανσης και σημαντικές μειώσεις σε βενζίνη και diesel. Το μέτρο στοχεύει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και στη συγκράτηση των τιμών σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς τα μεταφορικά κόστη επηρεάζουν άμεσα τις τελικές τιμές προϊόντων. Η μείωση των συντελεστών ΕΦΚ εφαρμόζεται για 6 μήνες.
3. Επιβολή ανώτατου περιθωρίου κέρδους στη διύλιση πετρελαίου και έκτακτη εισφορά
Η ρύθμιση αυτή θεσπίζει ανώτατο όριο μικτού κέρδους στη διύλιση πετρελαίου με βάση τα προ κρίσης επίπεδα (2018 - 2021), ενώ προβλέπει και έκτακτη εισφορά 90% στα υπερκέρδη σε περίπτωση παραβίασης. Στόχος είναι ο περιορισμός φαινομένων υπερκερδοφορίας στον πυρήνα της ενεργειακής αλυσίδας και η ανακατεύθυνση πόρων προς τη στήριξη των καταναλωτών, συμβάλλοντας έμμεσα στη μείωση των τιμών καυσίμων. Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους έχει προσωρινή διάρκεια 6 μηνών, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 6 μήνες.
4. Ανώτατο περιθώριο κέρδους σε τρόφιμα, βιομηχανικά αγαθά και αγροεφόδια
Η τροπολογία προβλέπει την επιβολή ανώτατων περιθωρίων κέρδους σε όλο το μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας για βασικά αγαθά, τρόφιμα και αγροεφόδια, με στόχο την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας και τη σταθεροποίηση των τιμών. Περιλαμβάνει επίσης αυστηρότερο σύστημα ελέγχων και προστίμων, καθώς και μηχανισμούς αποκλεισμού παραβατών από δημόσιες συμβάσεις, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό. Το μέτρο έχει μεικτή διάρκεια: για βασικές κατηγορίες αγαθών (66 κατηγορίες): περίπου 3 έτη και για λοιπά αγαθά: 1 έτος.
Δημοσιονομικό όφελος και σύνδεση με πλεονάσματα του 2024-2025
Το συνολικό εκτιμώμενο κόστος των παρεμβάσεων ανέρχεται σε περίπου 2,27 δισ. ευρώ (0,9 δισ. για ΕΦΚ, 1,11 δισ. για ΦΠΑ τροφίμων και 260 εκατ. για τα νησιά), το οποίο μπορεί να καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό από τα υπερπλεονάσματα των ετών 2024 και 2025, που εκτιμώνται αθροιστικά σε περίπου 12 δισ. ευρώ. Συνεπώς, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αξιοποιούν ένα μέρος των υπερεσόδων για την άμεση ελάφρυνση της κοινωνίας και της οικονομίας, χωρίς να διαταράσσουν τη δημοσιονομική σταθερότητα, ενώ ανακατανέμουν πόρους από την υπερφορολόγηση προς τη στήριξη των πολιτών.
Τα οφέλη με συγκεκριμένα παραδείγματα
Για κάθε IX όχημα που χρησιμοποιεί βενζίνη, το κέρδος σε κάθε γέμισμα (50lt) εκτιμάται στα 21 ευρώ. Στον μήνα (4 γεμίσματα), φτάνει τα 84 ευρώ.
Για κάθε IX όχημα που χρησιμοποιεί πετρέλαιο, το κέρδος σε κάθε γέμισμα (50lt) 5 ευρώ, ενώ στον μήνα (4 γεμίσματα), είναι 20 ευρώ.
Για κάθε φορτηγό (νταλίκα) που χρειάζεται 300 λίτρα σε ένα δρομολόγιο, το όφελος θα είναι 30 ευρώ. Και στον μήνα (8 δρομολόγια), το κέρδος φτάνει τα 240 ευρώ.
Για κάθε καλάθι των 100 ευρώ με τρόφιμα, το νοικοκυριό κερδίζει 12 ευρώ.
Για κάθε 1.000 lt πετρελαίου θέρμανσης, το κέρδος θα είναι 320 ευρώ.
Σε έξι μήνες, μια τετραμελής οικογένεια, με ένα αυτοκίνητο κερδίζει συνολικά 800 ευρώ.
