Η οικογένεια Σαρτόρι στο Πλίμουθ του Ουισκόνσιν παράγει Asiago τυρί για τέσσερις γενιές, ακολουθώντας την παράδοση του Ιταλού μετανάστη Πάολο Σαρτόρι. Ωστόσο, πιέσεις από την Ευρώπη εμποδίζουν Αμερικανούς παραγωγούς όπως οι Σαρτόρι να χρησιμοποιούν ονόματα όπως Asiago, Parmesan και Romano εκτός ΗΠΑ, περιορίζοντας τις εξαγωγές τους σε γενικές περιγραφές.

«Οι καταναλωτές πρέπει να αποφασίζουν ποιο τυρί θα νικήσει στην αγορά, όχι οι Ευρωπαίοι δικηγόροι», δηλώνει ο δισέγγονος Bert Sartori, εκφράζοντας την απογοήτευση αμερικανικών γαλακτοκομικών.

Η κυβέρνηση Τραμπ επιτίθεται τώρα διεθνώς, απαιτώντας σε εμπορικές συμφωνίες με Ταϊβάν, Μαλαισία και Αργεντινή να γίνουν αποδεκτά αμερικανικά ονόματα για φέτα, γκοργκοντζόλα, μπρι και μύνστερ.

Φέτα: Μάχη για γενική ονομασία

Η αμερικανική εκστρατεία για ελεύθερη χρήση ονομάτων τυριών όπως η φέτα πέτυχε σημαντική πρόοδο πέρυσι, με τις εξαγωγές αμερικανικών τυριών να αυξάνονται κατά 20% και να φτάνουν νέο ρεκόρ 613.000 τόνων. Η Σόνα Μόρις, επικεφαλής της πολιτικής εμπορίου στην Ομοσπονδία Εθνικών Γαλακτοπαραγωγών των ΗΠΑ, χαρακτηρίζει αυτή την εξέλιξη «πραγματικό άλμα» για τον κλάδο. Οι αμερικανικές γαλακτοβιομηχανίες, χάρη σε μεγάλες και αποδοτικές μονάδες παραγωγής με μακρά παράδοση σε ευρωπαϊκά στυλ τυριών, μπορούν συχνά να προσφέρουν προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές από τους ευρωπαϊκούς ανταγωνιστές.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιδρά σθεναρά σε αυτή την τάση, με το ιταλικό Συνδικάτο Parmigiano Reggiano –που εκπροσωπεί εκατοντάδες παραγωγούς– να εκτιμά ότι οι πωλήσεις «ψεύτικης παρμεζάνας» εκτός ΕΕ ξεπερνούν τα 2,3 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση τέτοια ονόματα απαγορεύονται αυστηρά, με παραδείγματα όπως ένα αμερικανικό προϊόν που ανάγκασε δικαστικός επιμελητής να απομακρύνει τον όρο «Parmesan» από πινακίδα σε γερμανική έκθεση το 2023.

Ο πρόεδρος του Συνδικάτου, Νικόλα Μπερτινέλι, υπογραμμίζει την ανάγκη διαφάνειας προς τους καταναλωτές του τυριού. «Οι αγοραστές μπορεί να πιστεύουν ότι αγοράζουν προϊόν συνδεδεμένο με συγκεκριμένη ιταλική προέλευση και μέθοδο παραγωγής, ενώ στην πραγματικότητα δεν ισχύει κάτι τέτοιο», δηλώνει, εκφράζοντας την ανησυχία για παραπλάνηση στην αγορά.

Διεθνείς συμφωνίες και συγκρούσεις για τη φέτα

Η διαμάχη για το όνομα της φέτας αποκαλύπτει θολά όρια ανάμεσα σε γενικές ονομασίες τροφίμων και αυστηρές γεωγραφικές προφυλάξεις. Για παράδειγμα, το cheddar εξελίχθηκε σε καθολικό στυλ τυριού, ανεξάρτητα από την προέλευσή του από το Cheddar της Αγγλίας, ενώ η σαμπάνια παραμένει αποκλειστικά γαλλική από συγκεκριμένη περιοχή. Στην περίπτωση της φέτας, η Ευρωπαϊκή Ένωση την περιορίζει σε ελληνικές περιοχές με χιλιετίες παράδοσης, φτάνοντας μέχρι την Οδύσσεια, όπου ο Οδυσσέας παίρνει πρωτόγονο μορφή της από το σπήλαιο του Πολύφημου.

Στην Ινδονησία, μια αγορά 285 εκατομμυρίων κατοίκων που εισάγει γαλακτοκομικά από τις ΗΠΑ αξίας 220 εκατομμυρίων δολαρίων ετησίως, η ΕΕ πέτυχε τον Σεπτέμβριο συμφωνία προστασίας για πάνω από 200 ευρωπαϊκά προϊόντα, ορίζοντας τη φέτα αποκλειστικά ελληνική και τη γκοργκοντζόλα ιταλική. Οι ΗΠΑ αντέδρασαν τον Φεβρουάριο με δική τους συμφωνία, επιτρέποντας σε αμερικανικές εταιρείες να χρησιμοποιούν το όνομα φέτα ελεύθερα – καμία από τις δύο δεν έχει ακόμη επικυρωθεί επίσημα από την κυβέρνηση της Ινδονησίας, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Στην Αυστραλία, η ΕΕ ολοκλήρωσε τον Μάρτιο εμπορική συμφωνία για 396 ευρωπαϊκά προϊόντα, απαγορεύοντας σε πέντε χρόνια τη χρήση του όρου «φοντίνα» από όλους τους ντόπιους παραγωγούς. Για τη φέτα, οι υφιστάμενοι Αυστραλοί παραγωγοί μπορούν να συνεχίσουν να την ονομάζουν έτσι, αρκεί να δηλώνουν σαφώς την προέλευσή της, ενώ νέες εταιρείες αποκλείονται – παραχώρηση που δέχτηκε η Αυστραλία για να κλείσει η συμφωνία.

Ο Ian Schuman, ανώτερος στέλεχος της εξαγωγικής Schuman Cheese στο Νιου Τζέρσεϊ, χαιρετίζει τις αμερικανικές επιτυχίες στην Ασία και τη Λατινική Αμερική, τονίζοντας τις αναπτυσσόμενες αγορές και την αυξανόμενη ζήτηση για τυρί.