Το Πεκίνο προχώρησε σε ασκήσεις προσομοίωσης αποκλεισμού της Ταϊβάν, κίνηση που ερμηνεύεται ως δοκιμή της αποφασιστικότητας των Ηνωμένων Πολιτειών και των ισορροπιών ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή. Στις αρχές της εβδομάδας, ο κινεζικός στρατός ξεκίνησε τις πιο εκτεταμένες μέχρι σήμερα ασκήσεις με χρήση πραγματικών πυρών γύρω από το αυτοδιοικούμενο νησί, με σενάριο τον αποκλεισμό βασικών λιμανιών του.
Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειάς της και έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι επιδιώκει την «επανένωση» με την ηπειρωτική χώρα, ακόμη και με τη χρήση βίας, εφόσον το κρίνει αναγκαίο.
«Justice Mission 2025» και αντιδράσεις
Οι ασκήσεις, με την κωδική ονομασία «Justice Mission 2025», αποτελούν –σύμφωνα με το Πεκίνο– αυστηρή προειδοποίηση προς τις «αποσχιστικές δυνάμεις» της Ταϊβάν. Από την πλευρά της, η Ταϊπέι κάλεσε την Κίνα «να μην παρερμηνεύσει την κατάσταση» και να αποφύγει ενέργειες που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή.
Το υπουργείο Άμυνας της Ταϊβάν χαρακτήρισε την κινεζική κίνηση «παράλογη», ανακοινώνοντας τη δημιουργία κέντρου έκτακτης αντίδρασης και την ανάπτυξη κατάλληλων δυνάμεων για την αντιμετώπιση κάθε ενδεχόμενου.
Ο κινεζικός στρατός δεν διευκρίνισε τη διάρκεια των ασκήσεων, ωστόσο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν πριν από την έναρξη του 2026.
Προσομοίωση πλήρους περικύκλωσης
Σε επίσημη ανακοίνωσή του, το Πεκίνο ανέφερε ότι πολλαπλές στρατιωτικές δυνάμεις θα συμμετάσχουν σε ασκήσεις που θα «περικυκλώνουν την Ταϊβάν από μικρή απόσταση και από διαφορετικές κατευθύνσεις», με στόχο τη δοκιμή των δυνατοτήτων συνδυασμένων επιχειρήσεων.
Ο εκπρόσωπος των κινεζικών ενόπλων δυνάμεων Σι Γι δήλωσε ότι το επίκεντρο θα είναι η ετοιμότητα ναυτικών και εναέριων περιπολιών, ο αποκλεισμός κρίσιμων λιμανιών και περιοχών, καθώς και η εφαρμογή πολυδιάστατης αποτροπής. Πρόκειται για τον έβδομο μεγάλο γύρο ασκήσεων γύρω από την Ταϊβάν από το 2022.
Ο ερευνητής Σου Τζου-γιουν από το Ινστιτούτο Εθνικής Άμυνας και Ερευνών Ασφαλείας στην Ταϊπέι σημείωσε ότι οι κινήσεις αυτές δείχνουν προσπάθεια απόκτησης αεροπορικής και ναυτικής υπεροχής και αποκοπής της εξωτερικής στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ταϊβάν.
Ρουτίνα με αυξανόμενη ένταση
Ο Γουίλιαμ Γιανγκ, ειδικός σε θέματα Βορειοανατολικής Ασίας στο International Crisis Group, υπογράμμισε ότι οι ασκήσεις προσομοίωσης αποκλεισμού έχουν πλέον καταστεί «ρουτίνα» για τον κινεζικό στρατό. Παράλληλα, προειδοποίησε για τη μείωση του χρόνου μεταξύ ανακοίνωσης και έναρξης των ασκήσεων, γεγονός που δείχνει ότι η Κίνα αποκτά αυξημένη ικανότητα ταχείας ανάπτυξης δυνάμεων.
Το Πεκίνο δοκιμάζει την Ουάσιγκτον
Οι τελευταίες κινήσεις της Κίνας ακολούθησαν την ανακοίνωση των ΗΠΑ για πακέτο εξοπλισμών ύψους 11,1 δισ. δολαρίων προς την Ταϊβάν, το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα εφόσον εγκριθεί από το Κογκρέσο. «Το Πεκίνο δοκιμάζει πώς θα αντιδράσει η αμερικανική κυβέρνηση», εκτιμά ο Γιανγκ.
Την προηγούμενη εβδομάδα, η Κίνα επέβαλε κυρώσεις σε 20 αμερικανικές αμυντικές εταιρείες και σε 10 στελέχη τους, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις πωλήσεις όπλων. Σύμφωνα με τον Γιανγκ, οι κυρώσεις αυτές έχουν κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, γεγονός που εξηγεί γιατί το Πεκίνο συνεχίζει να καταφεύγει σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές ασκήσεις.
Οι σχέσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου παραμένουν έντονα ανταγωνιστικές. Σε πρόσφατη στρατηγική εθνικής ασφάλειας, η κυβέρνηση Τραμπ τόνισε τον εμπορικό ανταγωνισμό με την Κίνα, ενώ το Πεντάγωνο επισήμανε τη στρατιωτική ενίσχυση και τον εκσυγχρονισμό του κινεζικού στρατού, στο πλαίσιο πιθανών προετοιμασιών για εισβολή στην Ταϊβάν.
Παράγοντας Ιαπωνία και εσωτερικές ισορροπίες
Η ένταση ενισχύθηκε και από δηλώσεις της νέας πρωθυπουργού της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακαΐτσι, η οποία άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ιαπωνικής στρατιωτικής εμπλοκής σε περίπτωση κινεζικής επιχείρησης κατά της Ταϊβάν. Το Πεκίνο αντέδρασε έντονα, απαιτώντας ανάκληση των δηλώσεων.
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε εκτεταμένες εκκαθαρίσεις ανώτατων στρατιωτικών αξιωματούχων, ενώ ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες κάνουν λόγο για έρευνα εις βάρος του υπουργού Άμυνας Ντονγκ Τζουν. Ο Σου Τζου-γιουν εκτιμά ότι τόσο οι δηλώσεις της Τακαΐτσι όσο και οι εσωτερικές διεργασίες στον κινεζικό στρατό ενδέχεται να συνέβαλαν στη βιαστική ανακοίνωση των ασκήσεων.
Πολιτική σύγκρουση στην Ταϊβάν
Στο ήδη τεταμένο σκηνικό προστίθεται και η πολιτική αντιπαράθεση στην Ταϊβάν, όπου η προεδρία ανήκει στο κυβερνών κόμμα, αλλά το κοινοβούλιο ελέγχεται από την αντιπολίτευση, η οποία προωθεί στενότερους οικονομικούς δεσμούς με το Πεκίνο.
Πρόσφατα, ο πρόεδρος Λάι Τσινγκ-τε παρουσίασε σχέδιο 40 δισ. δολαρίων για ενίσχυση της άμυνας σε βάθος οκταετίας, μέσω ειδικού αμυντικού προϋπολογισμού. Η πρόταση, ωστόσο, μπλοκαρίστηκε από την αντιπολίτευση.
Σύμφωνα με τον Γιανγκ, το Πεκίνο έχει αντιληφθεί αυτό το πολιτικό ρήγμα και ενδέχεται να ελπίζει ότι, μέσω των ασκήσεων, τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα εντείνουν την πίεση προς την κυβέρνηση, συνεχίζοντας να εμποδίζουν την έγκριση του αμυντικού προϋπολογισμού.
