Μια διαφορετική προσέγγιση στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή παρουσιάζει ανάλυση του CNN, εστιάζοντας σε επτά νησιά στρατηγικής σημασίας, τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν άμεσα τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Η αποστολή χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών στην περιοχή ενισχύει τα σενάρια για ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά του Ιράν, με βασικό ερώτημα τον στόχο μιας τέτοιας κίνησης.

Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται αφορά την κατάληψη του νησιού Χαργκ, ενός κομβικού ενεργειακού σημείου στο βόρειο τμήμα του Περσικού Κόλπου, από όπου διέρχεται περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι άλλα νησιά ενδέχεται να έχουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς επηρεάζουν άμεσα τη διέλευση πλοίων από τα Στενά.

Το «αμυντικό τόξο» του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ

Τα νησιά Αμπού Μούσα, Μεγάλο και Μικρό Τούνμπ, Χενγκάμ, Κεσμ, Λαράκ και Ορμούζ σχηματίζουν αυτό που ερευνητές χαρακτηρίζουν ως «αμυντικό τόξο» του Ιράν, σύμφωνα με το CNN. Μελέτη του 2022 αναδεικνύει ότι η γεωγραφική τους διάταξη επιτρέπει στην Τεχεράνη να ασκεί ουσιαστικό έλεγχο στη θαλάσσια κυκλοφορία, καθώς τα μεγάλα πλοία και τα δεξαμενόπλοια αναγκάζονται να κινούνται κοντά σε αυτά λόγω των ρηχών υδάτων.

Ποια νησιά θεωρούνται κρίσιμα για τη ναυσιπλοΐα

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στα Αμπού Μούσα, Μεγάλο και Μικρό Τούνμπ, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως σημεία επίθεσης από ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης, για ναρκοθέτηση ή για επιχειρήσεις με drones. Ιρανοί αξιωματούχοι τα έχουν χαρακτηρίσει «αβύθιστα αεροπλανοφόρα», υπογραμμίζοντας τη στρατηγική τους αξία.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έχει ενισχύσει την παρουσία του στα νησιά αυτά, με τον διοικητή του να δηλώνει ότι το Ιράν διαθέτει τη δυνατότητα να πλήξει εχθρικές βάσεις, πλοία και στόχους στην περιοχή. Αναλυτές εκτιμούν ότι, για να διασφαλίσουν οι ΗΠΑ τη διέλευση ναυτικών δυνάμεων στον Κόλπο – ιδίως σε περίπτωση αποβατικής επιχείρησης στο Χαργκ – θα πρέπει πρώτα να εξουδετερώσουν τις ιρανικές θέσεις στα συγκεκριμένα νησιά.

Σε επιφυλακή στρατιωτικές δυνάμεις 5.000 ανδρών

Ήδη βρίσκονται σε ετοιμότητα περίπου 5.000 στρατιώτες, μεταξύ των οποίων μονάδες πεζοναυτών και περίπου 1.000 άνδρες της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας. Εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν δύο αποβατικές μονάδες για την επίτευξη «συντριπτικής ισχύος».

Η μεταφορά των δυνάμεων θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί είτε δια θαλάσσης είτε αεροπορικώς. Τα αποβατικά μέσα περιλαμβάνουν ειδικά σκάφη ικανά να προσεγγίσουν ακτές, ωστόσο η είσοδός τους στον Κόλπο θεωρείται επικίνδυνη, καθώς θα πρέπει να διέλθουν από περιοχές που ελέγχονται από ιρανικές δυνάμεις, όπως τα νησιά Ορμούζ, Λαράκ, Κεσμ και Χενγκάμ, αλλά και από την ηπειρωτική ακτογραμμή του Ιράν.

Διάρκεια και προκλήσεις μιας επιχείρησης κατάληψης

Σύμφωνα με αναλυτές, το νησί Λαράκ, στην είσοδο των Στενών, αποτελεί ιδιαίτερα κρίσιμο στόχο, καθώς από εκεί το Ιράν θα μπορούσε να πλήξει πλοία που επιχειρούν να εισέλθουν στον Κόλπο. Εναλλακτικά, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε αεροπορική ρίψη δυνάμεων, επιλογή που όμως συνεπάγεται περιορισμένο εξοπλισμό και αυξημένη ευαλωτότητα σε αντιαεροπορικά συστήματα.

Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι μια επιχείρηση κατάληψης νησιών θα μπορούσε να διαρκέσει από δύο ημέρες έως δύο εβδομάδες. Σε περίπτωση επιτυχίας, θα επέτρεπε την εγκατάσταση ραντάρ και στρατιωτικών δυνάμεων, δίνοντας στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να ελέγχουν τη δραστηριότητα στο Στενό και να στερήσουν από το Ιράν κρίσιμες βάσεις επιχειρήσεων.

Ωστόσο, η διατήρηση του ελέγχου θα απαιτούσε μόνιμη δύναμη κατοχής 1.800 έως 2.000 στρατιωτών, οι οποίοι θα ήταν εκτεθειμένοι σε επιθέσεις με πυραύλους, drones και πυροβολικό από το ιρανικό έδαφος. Παράλληλα, αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις έχουν ήδη πραγματοποιήσει πλήγματα σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων υποδομών σε νησιά όπως τα Αμπού Μούσα και Τούνμπ, ενδεχομένως προετοιμάζοντας το έδαφος για μελλοντικές επιχειρήσεις.

Πολιτικές προεκτάσεις και γεωπολιτικά διλήμματα

Οι στρατιωτικές επιλογές συνοδεύονται από σοβαρές πολιτικές προκλήσεις. Τα νησιά Αμπού Μούσα και Τούνμπ αποτελούν αντικείμενο διαμάχης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από το 1971, όταν το Ιράν ανέλαβε τον έλεγχό τους. Τα Εμιράτα έχουν προσφύγει στα Ηνωμένα Έθνη και δεν αποκλείουν προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο.

Σε αυτό το πλαίσιο, μια πιθανή αμερικανική κατάληψη των νησιών δημιουργεί σύνθετα διλήμματα: η επιστροφή τους στο Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει ένταση με τα Εμιράτα, ενώ η απόδοσή τους σε άλλη πλευρά ενδέχεται να υπονομεύσει τη σταθερότητα μιας μελλοντικής ιρανικής κυβέρνησης.

Παράταση προθεσμίας για πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την παράταση κατά 10 ημέρες της προθεσμίας για ενδεχόμενα πλήγματα στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, έως τις 6 Απριλίου, προκειμένου να δοθεί χρόνος στις διαπραγματεύσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έκανε λόγο για πρόοδο, ενώ ο υπουργός Άμυνας ξεκαθάρισε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται.

Οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο καταδεικνύουν ότι ο έλεγχος κρίσιμων γεωγραφικών σημείων, όπως τα νησιά στα Στενά του Ορμούζ, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός, με κάθε στρατιωτική επιλογή να συνοδεύεται από υψηλό κόστος, σοβαρούς κινδύνους και ευρείες γεωπολιτικές συνέπειες.