Η Τουρκία σύμφωνα με ανοιχτές πηγές φέρεται να στοχεύει στην "αναβίωση" του αμερικανικού ναυτικού, με τον Ερντογάν να προτάσσει της ναυπηγικές δυνατότητες της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας του στον Αμερικανό Πρόεδρο Τράμπ.
Συζητήσεις Τράμπ-Ερντογάν για ναυπήγηση πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ στην Τουρκία
Η Ουάσινγκτον και η Άγκυρα έχουν ξεκινήσει συζητήσεις για το κατά πόσον τα τουρκικά ναυπηγεία θα μπορούσαν να βοηθήσουν το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ εν μέσω μακροχρόνιων σημείων συμφόρησης στην παραγωγή και στρατηγικού ανταγωνισμού.
Ωστόσο ενώ η ισχυρή ναυπηγική βιομηχανία της Τουρκίας θα μπορούσε θεωρητικά να βοηθήσει στην άμβλυνση της πίεσης στα υπερφορτωμένα ναυπηγεία του αμερικανικού ναυτικού, οι συμφωνίες για την κατασκευή μεγάλων πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ στο εξωτερικό παραμένουν απίθανες.
Όλα ξεκίνησαν από την δυναμική που αναπτύχθηκε εντός της κυβέρνησης Τραμπ για τη μεταφορά της παραγωγής πολεμικών πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ σε ναυπηγεία σε συμμαχικά κράτη των ΗΠΑ, όπου μπορούν να βρεθούν ανεπτυγμένες ναυπηγικές βιομηχανίες με διαθέσιμη χωρητικότητα.
Αμυντικά ναυπηγεία της Νότιας Κορέας έχουν ζητήσει ανοιχτά την υποστήριξη της κυβέρνησης για την κατασκευή αμερικανικών πολεμικών πλοίων στην Κορέα, και Αμερικανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν τον Φεβρουάριο 2026 με Τούρκους ομολόγους τους για να συζητήσουν την κατασκευή εξαρτημάτων και φρεγατών στην Τουρκία.
«Η ναυπηγική βιομηχανία των ΗΠΑ βρίσκεται σε πραγματική κρίση και η κυβέρνηση Τραμπ έχει μιλήσει με την Τουρκία για την κάλυψη των αναγκών της [για ναυπηγική]», δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος
Όλοι οι παρατηρητές αναγνωρίζουν ότι το πρόβλημα είναι σοβαρό, αφού κάθε πρόγραμμα ναυπήγησης του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ έχει καθυστερήσει από το 2025, σύμφωνα με τον Υπουργό του Ναυτικού, και η φρεγάτα κλάσης Constellation πρόσφατα μειώθηκε σε δύο κύτη λόγω καθυστερήσεων και υπερβάσεων κόστους.
Ο ίδιος ο πρόεδρος Τράμπ έχει αναγνωρίσει ότι «ίσως χρειαστεί» να αρχίσουμε να παραγγέλνουμε πολεμικά πλοία από συμμαχικά έθνη, προκειμένου να καλύψουμε ένα κενό στις εγχώριες δυνατότητες.
«Οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν επαρκές ανθρώπινο δυναμικό, ναυπηγεία και ξηρές αποβάθρες», δήλωσε ο Τούρκος σχολιαστής άμυνας Κουμπιλάι Γιλντιρίμ.
«Η Τουρκία μπορεί να βοηθήσει όσον αφορά τον όγκο παραγωγής, τα χρονοδιαγράμματα, την κατανομή κινδύνου και την κατανομή του φόρτου εργασίας».
Περιορισμοί- εμπόδια στη συνεργασία Τουρκίας-ΗΠΑ
Η Τουρκία έχει εγκάρδιες σχέσεις και ως γνωστόν ορισμένους περιορισμένους δεσμούς αμυντικών συμβάσεων με τη Ρωσία.
Η Άγκυρα εξακολουθεί να υπόκειται σε κυρώσεις των ΗΠΑ για την αγορά ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400, και αφαιρέθηκε από το πρόγραμμα μαχητικών F-35 για αυτόν τον λόγο κατά τη διάρκεια της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ.
Ωστόσο προσπάθειες για την πώληση των S-400 από την Τουρκία σε τρίτη χώρα με επακόλουθο την άρση αυτών των κυρώσεων βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως επίσης και προσπάθειες του Ερντογάν για επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Πέραν των ανωτέρω υπάρχουν σοβαρά πολιτικά, τεχνολογικά και οικονομικά εμπόδια, με αποτέλεσμα οι μεγάλες κατασκευαστικές συμφωνίες πλοίων ΗΠΑ-Τουρκίας να παρεμποδίζονται από αυτά, τα οποία αναλύονται διεξοδικά όπως παρακάτω :
Νομικά εμπόδια
Η νομοθεσία των ΗΠΑ γενικά απαγορεύει στο Ναυτικό να κατασκευάζει πολεμικά πλοία στο εξωτερικό, πράγμα που σημαίνει ότι θα απαιτηθούν σαρωτικές νομοθετικές αλλαγές .
Έτσι- είτε για την κατασκευή στην Τουρκία είτε για τη Νότια Κορέα πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ - είναι η τροπολογία Byrnes-Tollefson, 10 USC Άρθρο 8679, η οποία απαγορεύει την κατασκευή πλοίων του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού και σημαντικών εξαρτημάτων σε ξένα ναυπηγεία.
Ο νόμος θα μπορούσε να αλλάξει, αλλά θα απαιτούσε δράση του Κογκρέσου για τη νομιμοποίηση της σύμβασης και την κατάλληλη χρηματοδότηση για μια ξένη αγορά.
Τεχνολογική συμβατότητα
Το Ναυτικό των ΗΠΑ χρησιμοποιεί συγκεκριμένα, εξαιρετικά προηγμένα συστήματα μάχης και πρόωσης που θα ήταν δύσκολο να ενσωματωθούν απρόσκοπτα στα τουρκικά ναυπηγεία χωρίς εκτεταμένες μεταφορές τεχνολογίας και άδειες ασφαλείας.
Πολιτικά εμπόδια
Οι μακροχρόνιες διπλωματικές τριβές - που συχνά περιστρέφονται γύρω από τις αμυντικές αγορές της Τουρκίας και τις περιφερειακές πολιτικές - δημιουργούν σκεπτικισμό μεταξύ ορισμένων νομοθετών των ΗΠΑ σχετικά με τη μεταφορά κρίσιμων ναυτικών περιουσιακών στοιχείων.
Οικονομικοί περιορισμοί
Η χρηματοδότηση βελτιώσεων μεγάλης κλίμακας στις ναυτικές υποδομές και η απορρόφηση του κόστους των κατασκευαστικών έργων στο εξωτερικό απαιτούν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις που ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Τουρκία έχουν οριστικοποιήσει επί του παρόντος.
Κατά συνέπεια, ενώ η επισκευή, η συντήρηση και η κατασκευή υποσυστημάτων από τα τουρκικά ναυπηγεία παραμένει βιώσιμη, η κατασκευή ολόκληρων αμερικανικών αντιτορπιλικών ή φρεγατών αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων σε τουρκικές αποβάθρες είναι απίθανη.
Η θέση της Ελλάδας
Η Ελλάδα θα πρέπει να αντιπροτείνει στις ΗΠΑ την συμμετοχή των δικών της ναυπηγείων για από κοινού ναυπήγηση πολεμικών πλοίων, είτε για ανάληψη του τομέα συντήρησης-κατασκευής απαρτίων πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ, εφόσον το πρώτο δεν τελεσφορήσει.
Θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι οι ΗΠΑ αργά ή γρήγορα κατά την εκτίμησή μας θα άρουν τα εμπόδια που προαναφέραμε για να κατασκευαστούν πολεμικά πλοία τους σε σύμμαχες χώρες , αφού η Κίνα προβαίνει σε ναυπήγηση πολλών νέων πολεμικών πλοίων, προκειμένου να κυριαρχήσει στον Ινδοειρηνικό και στη συνέχεια σε όλους τους ωκεανούς έναντι των ΗΠΑ.
Συνεπώς είναι μονόδρομος για τον Τράμπ να ανοίξει τον δρόμο για ναυπήγηση πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ σε σύμμαχες χώρες, προοπτική στην οποία θα πρέπει να μετέχει ενεργότατα η χώρα μας, για Εθνικούς λόγους, για ανάπτυξη της οικονομίας με νέες θέσεις εργασίας και τέλος με την απόκτηση ισχυρού now-how στον ναυπηγικό τομέα πολεμικών πλοίων.
