Η αμερικανική εφαρμογή μηνυμάτων WhatsApp, που ανήκει στη Meta Platforms, έχει αποκλειστεί εντελώς στη Ρωσία λόγω μη συμμόρφωσης με τη ρωσική νομοθεσία, ανέφερε σήμερα το Κρεμλίνο, προτρέποντας τους Ρώσους να στραφούν αντ' αυτής σε υποστηριζόμενη από το κράτος «εθνική εφαρμογή μηνυμάτων».
Η επίσημη θέση του Κρεμλίνου
«Λόγω της απροθυμίας της Meta να συμμορφωθεί με τη ρωσική νομοθεσία, ελήφθη πράγματι μία τέτοια απόφαση και εφαρμόστηκε», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, προτείνοντας οι Ρώσοι να στραφούν στο MAX, μια κρατικής ιδιοκτησίας ρωσική εφαρμογή μηνυμάτων.
«Η MAX είναι μια προσβάσιμη εναλλακτική, μια αναπτυσσόμενη εφαρμογή μηνυμάτων, μια εθνική εφαρμογή μηνυμάτων, και είναι διαθέσιμη στην αγορά για τους πολίτες ως εναλλακτική», είπε ο Πεσκόφ.
Κατηγορίες για παρακολούθηση
Επικριτές λένε πως το MAX είναι ένα εργαλείο παρακολούθησης, κάτι που αρνούνται οι αρχές.
Κλιμάκωση πίεσης και κρατικός έλεγχος επικοινωνιών
Το μέτρο εναντίον του WhatsApp αποτελεί την κλιμάκωση έξι μηνών πίεσης στην εταιρία των ΗΠΑ και αντανακλά μια ευρύτερη ώθηση των ρωσικών αρχών σε περίοδο πολέμου να δημιουργήσουν και να ελέγξουν μια 'κρατική' δομή επικοινωνιών στην οποία ξένης ιδιοκτησίας τεχνολογικές εταιρίες υποτάσσονται στους τοπικούς νόμους αλλιώς εξαφανίζονται.
Η αντίδραση της Meta
Η Meta Russia είχε ήδη χαρακτηριστεί εξτρεμιστική οργάνωση, και η WhatsApp είχε παραπονεθεί για αυτό που ήταν όπως είπε μια προσπάθεια να αποκλειστεί πλήρως η λειτουργία της.
«Σήμερα η ρωσική κυβέρνηση επιχείρησε να μπλοκάρει πλήρως το WhatsApp στην προσπάθεια να οδηγήσει τον κόσμο σε μια κρατικής ιδιοκτησίας εφαρμογή παρακολούθησης», ανέφερε σε μια ανακοίνωση.
«Το να προσπαθείς να απομονώσεις πάνω από 100 εκατομμύρια χρήστες από ιδιωτική και ασφαλή επικοινωνία είναι ένα βήμα προς τα πίσω και μπορεί μόνο να οδηγήσει σε λιγότερη ασφάλεια για τους ανθρώπους στη Ρωσία».
Τεχνικός αποκλεισμός και χρήση VPN
Κάποιες ιστοσελίδες (domain names) που συνδέονται με το WhatsApp εξαφανίστηκαν από το εθνικό μητρώο ιστοτόπων της Ρωσίας, κάτι που σημαίνει πως συσκευές μέσα στη Ρωσία σταμάτησαν να λαμβάνουν τις διευθύνσεις IP της εφαρμογής και ότι θα μπορούσε να υπάρξει πρόσβαση σε αυτήν μόνο με τη χρήση ενός εικονικού ιδιωτικού δικτύου (VPN).
Η Roskomnadzor, η κρατική αρχή ρύθμισης των επικοινωνιών, δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλια.
Προώθηση του MAX και περιορισμοί στα social media
Οι ρωσικές αρχές, που μπλοκάρουν επίσης ή περιορίζουν πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης όπως οι Snapchat, Facebook, Instagram και YouTube, προωθούν σε μεγάλο βαθμό το MAX, το οποίο σύμφωνα με επικριτές μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό των χρηστών.
Οι αρχές απέρριψαν τους ισχυρισμούς αυτούς ως ψευδείς και λένε πως το MAX, που ενσωματώνει διάφορες υπηρεσίες που σχετίζονται με την κυβέρνηση, έχει σχεδιαστεί για να απλοποιήσει και να βελτιώσει την καθημερινή ζωή των πολιτών.
Σταδιακοί περιορισμοί από τον Αύγουστο
Η Roskomnadzor άρχισε πρώτη φορά να περιορίζει το WhatsApp και άλλες εφαρμογές μηνυμάτων τον Αύγουστο, καθιστώντας αδύνατη την ολοκλήρωση τηλεφωνικών κλήσεων σε αυτές αφού κατηγόρησε τις ξένης ιδιοκτησίας πλατφόρμες ότι δεν μοιράστηκαν πληροφορίες με τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου σε περιπτώσεις απάτης και τρομοκρατίας.
Ανέφερε τον Δεκέμβριο πως λαμβάνει νέα μέτρα προκειμένου να περιορίσει σταδιακά την εφαρμογή, την οποία κατηγόρησε ότι εξακολουθεί να παραβιάζει τη ρωσική νομοθεσία και ότι είναι μια πλατφόρμα που χρησιμοποιείται «προκειμένου να οργανώσει και να διενεργήσει τρομοκρατικές ενέργειες στο έδαφος της χώρας, να στρατολογήσει τους δράστες τους και να διαπράξει απάτη και άλλα εγκλήματα».
Πρόστιμα και απαίτηση τοπικής παρουσίας
Ρωσικά δικαστήρια έχουν επιβάλει κατ΄επανάληψη πρόστιμα στη WhatsApp κατηγορώντας την ότι δεν διέγραψε απαγορευμένο περιεχόμενο και οι αρχές επέμειναν πως η εταιρία χρειάζεται ένα γραφείο τοπικού εκπροσώπου στη Ρωσία ώστε να συνάδει με τον νόμο, κάτι το οποίο δεν κάνει.
Στροφή σε εναλλακτικές εφαρμογές
Από τον Δεκέμβριο, πολλοί Ρώσοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν το WhatsApp σε συνδυασμό με ένα εικονικό ιδιωτικό δίκτυο και έχουν στραφεί στη χρήση ανταγωνιστικών εφαρμογών μηνυμάτων, αν και κάποιες από αυτές --όπως το Telegram-- τελούν επίσης υπό την πίεση των αρχών για τους ίδιους λόγους.
