Τους 200.186 φτάνουν οι Ρώσοι στρατιωτικοί νεκροί που έχουν επιβεβαιωθεί στον πόλεμο στην Ουκρανία, σύμφωνα με κοινή έρευνα της Mediazona και της Ρωσικής Υπηρεσίας του BBC. Την καταγραφή υποστήριξε ομάδα εθελοντών, με τα στοιχεία να δημοσιοποιούνται τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής.

Η βάση δεδομένων των δύο μέσων αυξήθηκε τον τελευταίο μήνα κατά 35.000 ονόματα. Όπως διευκρινίζεται, η μεταβολή αυτή δεν συνδέεται με πρόσφατες εξελίξεις στο πεδίο των συγκρούσεων. «Τον τελευταίο μήνα καταφέραμε να διασταυρώσουμε εγγραφές που είχαν συγκεντρωθεί επί σειρά ετών με ανοιχτά δεδομένα κρατικών βάσεων – κυρίως με τις λίστες του μητρώου κληρονομικών υποθέσεων», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Το 2025 η πιο βαριά χρονιά σε απώλειες

Οι συντάκτες της έρευνας επισημαίνουν ότι «με υψηλό βαθμό βεβαιότητας μπορεί να ειπωθεί» πως το 2025 ήταν η χρονιά με τις περισσότερες απώλειες για τον ρωσικό στρατό. Για το συγκεκριμένο έτος έχουν ήδη επιβεβαιωθεί 49.935 θάνατοι.

Το 2024 καταγράφηκαν τουλάχιστον 83.706 νεκροί στρατιώτες και αξιωματικοί. Παράλληλα, «ο μεγάλος όγκος ακόμη μη επεξεργασμένων νεκρολογιών, στις οποίες ως ημερομηνία θανάτου ή ταφής αναφέρεται το 2025, περιλαμβάνει ακόμη δεκάδες χιλιάδες εγγραφές». Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό για το 2025 σε περισσότερους από 90.000, καθιστώντας το την πιο σκοτεινή σελίδα στην ιστορία του ρωσικού στρατού στον 21ο αιώνα.

Από μικρές πόλεις οι περισσότεροι νεκροί

Τα στοιχεία δείχνουν ότι 122.700 από τους επιβεβαιωμένους νεκρούς προέρχονταν από αστικές περιοχές και 57.200 από αγροτικές. Δύο στους τρεις ζούσαν σε περιοχές με πληθυσμό κάτω των 100.000 κατοίκων, ενώ οι μεγάλες πόλεις εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά απωλειών.

Σε απόλυτους αριθμούς, οι περισσότερες απώλειες καταγράφονται στο Μπασκορτοστάν με 7.700 νεκρούς, στο Ταταρστάν με 6.800 και στην περιφέρεια Σβερντλόφσκ με 6.300.

Αναλογικά, πρώτη σε απώλειες ανά 100.000 κατοίκους είναι η Τιβά με 476 νεκρούς. Ακολουθούν η Μπουριατία με 400, η Υπερβαϊκαλία με 362 και η Δημοκρατία του Αλτάι με 316.

«Δεν έχουν τίποτα να χάσουν»

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του BBC, «Η λεπτομερής ανάλυση των δεδομένων μας δείχνει ότι συμβόλαια στράτευσης υπογράφουν συχνότερα κάτοικοι μικρών πόλεων και χωριών, όπου η σταθερή και καλά αμειβόμενη εργασία είναι σπάνια και η προπαγάνδα των τοπικών αρχών μπορεί να είναι πιο πιεστική απ’ ό,τι στις μεγάλες πόλεις. Στην κατανομή των νεκρών ανά περιφέρεια παρατηρείται συχνά μια σαφής τάση: όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο φτώχειας, τόσο υψηλότερος είναι, κατά κανόνα, ο δείκτης απωλειών».

Δημογράφος που ανέλυσε τα ίδια δεδομένα και ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος σημειώνει ότι οι περιοχές με υψηλές απώλειες συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με εκείνες που εμφανίζουν χαμηλό προσδόκιμο ζωής.

«Με άλλα λόγια, στον πόλεμο πηγαίνουν πιο πρόθυμα κάτοικοι περιοχών όπου η πιθανότητα να πεθάνει κανείς από μη φυσικά αίτια είναι εξαρχής υψηλή. Σύμφωνα με την εκτίμηση του ειδικού, όσους υπογράφουν τώρα συμβόλαιο ενδέχεται να τους ωθεί πλέον όχι τόσο η φτώχεια, όσο η έλλειψη προοπτικών και η αίσθηση ότι δεν έχουν τίποτα να χάσουν», σημειώνεται.

Το χρονικό της εισβολής: Από το «Κίεβο σε λίγες μέρες» στο αδιέξοδο

Η ρωσική εισβολή, που ξεκίνησε με στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης στο Κίεβο μέσα σε 48ωρα, έχει εξελιχθεί τέσσερα χρόνια μετά σε έναν πόλεμο φθοράς, με τη Μόσχα να ελέγχει πλέον το 20% των ουκρανικών εδαφών. Παρά τη διαμεσολάβηση του Ντόναλντ Τραμπ και τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα τον περασμένο Αύγουστο, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε τέλμα, καθώς το Κίεβο αρνείται να παραχωρήσει την κυριαρχία του.

Ο Πούτιν επένδυσε επικοινωνιακά στο αφήγημα της «αποναζιστικοποίησης», αμφισβητώντας ευθέως την κρατική υπόσταση της Ουκρανίας. Ήδη από το 2021, υποστήριζε ότι Ρώσοι και Ουκρανοί είναι «ένας λαός», ενώ χαρακτήρισε τη γειτονική χώρα «τεχνητό κράτος» σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσει την επέμβαση.

Για τη Μόσχα, οι στόχοι παραμένουν αμετακίνητοι:

• Εδαφικές διεκδικήσεις στο Ντονμπάς και την Κριμαία.
• Ουδετερότητα της Ουκρανίας και απομάκρυνση του ΝΑΤΟ από τα σύνορά της.
• Πλήρης πολιτικός έλεγχος, τον οποίο η ρωσική προπαγάνδα ονομάζει «αποουκρανοποίηση».

Παρά τη σκληρή ρητορική του Κρεμλίνου για «συμμορίες νεοναζί», η πραγματικότητα του μετώπου δείχνει ότι το κόστος αυτής της επιδίωξης μεταφράζεται σε εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, την ώρα που η ουκρανική ταυτότητα παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο στα σχέδια του Πούτιν. Μια ταυτότητα που υπάρχει εδώ και αιώνες ανεξάρτητα από τη Ρωσία.