Νέα αντιπαράθεση μεταξύ Μόσχας και Κιέβου προκαλούν οι ανακοινώσεις της ρωσικής στρατιωτικής ηγεσίας για σημαντικά εδαφικά κέρδη στην Ουκρανία. Η ουκρανική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία επιχειρεί να παρουσιάσει μια παραπλανητική εικόνα των επιχειρήσεων, προκειμένου να ενισχύσει το εσωτερικό της ακροατήριο και τη διαπραγματευτική της θέση.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, η ουκρανική στρατιωτική διοίκηση αμφισβήτησε τα στοιχεία που παρουσίασε ο αρχηγός του ρωσικού Γενικού Επιτελείου, Βαλέρι Γκερασίμοφ, στον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σχετικά με την πορεία των στρατιωτικών επιχειρήσεων από τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Η Μόσχα μιλά για κατάληψη 92 οικισμών

Η αντιπαράθεση ξεκίνησε μετά τις δηλώσεις του Γκερασίμοφ, ο οποίος ανέφερε την Παρασκευή ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν καταλάβει περισσότερα από 1.800 τετραγωνικά χιλιόμετρα ουκρανικού εδάφους και 92 οικισμούς από την 1η Σεπτεμβρίου.

Ο Ρώσος στρατηγός παρουσίασε τις επιχειρήσεις ως ιδιαίτερα επιτυχημένες, υποστηρίζοντας ότι ο στρατός συνεχίζει να προωθείται σε κρίσιμα σημεία του μετώπου, παρά τη σθεναρή αντίσταση των ουκρανικών δυνάμεων.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην περιφέρεια του Ντονέτσκ, όπου η Μόσχα επιδιώκει να ολοκληρώσει την κατάληψη περιοχών που εξακολουθούν να ελέγχονται από την Ουκρανία.

Ωστόσο, το Κίεβο αμφισβητεί τόσο την έκταση των εδαφικών κερδών όσο και τις αναφορές για την κατάληψη συγκεκριμένων οικισμών.

Ουκρανία: «Η Ρωσία δημιουργεί την ψευδαίσθηση μεγάλων νικών»

Ο εκπρόσωπος του ουκρανικού Γενικού Επιτελείου, Αντρίι Κοβαλιόφ, χαρακτήρισε αναληθείς τους ρωσικούς ισχυρισμούς, τονίζοντας ότι η πραγματική κατάσταση στο πεδίο των συγκρούσεων είναι διαφορετική.

Όπως δήλωσε στο Reuters, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν ανακαταλάβει από την αρχή του φθινοπώρου περισσότερα εδάφη από όσα κατάφεραν να καταλάβουν οι ρωσικές δυνάμεις στο ίδιο διάστημα.

Παράλληλα, κατηγόρησε τη ρωσική στρατιωτική ηγεσία ότι κατασκευάζει μια εικόνα εκτεταμένων επιτυχιών, η οποία απευθύνεται τόσο στην πολιτική ηγεσία της χώρας όσο και στη ρωσική κοινή γνώμη.

Ο Κοβαλιόφ διέψευσε επίσης ότι οι ρωσικές δυνάμεις έχουν φτάσει στα περίχωρα του Κραματόρσκ ή ότι προελαύνουν στα προάστια του Σλοβιάνσκ.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πόλη Ντομπροπίλια παραμένει υπό ουκρανικό έλεγχο, παρά τις συνεχείς ρωσικές επιθέσεις.

Το Reuters επισημαίνει, πάντως, ότι δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει ανεξάρτητα τους αντικρουόμενους ισχυρισμούς των δύο πλευρών.

Ανεξάρτητοι αναλυτές αμφισβητούν τα ρωσικά στοιχεία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις του αμερικανικού Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW), το οποίο αμφισβητεί επίσης την εικόνα που παρουσιάζει η Μόσχα.

Σε ανάλυση της 16ης Οκτωβρίου, το ISW υποστηρίζει ότι οι ρωσικές ανακοινώσεις υπερβάλλουν σημαντικά ως προς την έκταση των επιτυχιών στο πεδίο των επιχειρήσεων.

Συγκεκριμένα, εκτιμά ότι από την 1η Σεπτεμβρίου οι ρωσικές δυνάμεις έχουν καταγράψει καθαρή εδαφική απώλεια περίπου 122 τετραγωνικών χιλιομέτρων, αντί των σημαντικών κερδών που ανακοίνωσε ο Γκερασίμοφ.

Οι αναλυτές θεωρούν ότι οι υπερβολικές αναφορές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια πληροφοριακού πολέμου, με στόχο να παρουσιαστεί η ρωσική στρατιωτική επικράτηση ως αναπόφευκτη.

Μια τέτοια εικόνα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την άσκηση πίεσης προς την Ουκρανία και τους δυτικούς συμμάχους της, ιδιαίτερα σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις.

Διαφορετική αποτίμηση προσφέρει το Russia Matters, το οποίο, αξιοποιώντας στοιχεία της ουκρανικής ομάδας χαρτογράφησης DeepState, καταγράφει περιορισμένα καθαρά ρωσικά κέρδη κατά το διάστημα 15 Σεπτεμβρίου έως 13 Οκτωβρίου. Παρά τις μεθοδολογικές διαφορές, και αυτή η καταγραφή απέχει σημαντικά από τους αριθμούς της Μόσχας.

Σλοβιάνσκ και Κραματόρσκ: Οι πόλεις-κλειδιά του Ντονμπάς

Στο επίκεντρο της στρατιωτικής αντιπαράθεσης παραμένουν το Σλοβιάνσκ και το Κραματόρσκ, δύο πόλεις στρατηγικής σημασίας στην περιφέρεια του Ντονέτσκ.

Αποτελούν βασικά τμήματα της ουκρανικής αμυντικής ζώνης, η οποία έχει ενισχυθεί με οχυρώσεις και αμυντικές υποδομές κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Η κατάληψή τους θα αποτελούσε σημαντική στρατιωτική και πολιτική επιτυχία για τη Μόσχα, καθώς θα την έφερνε πλησιέστερα στον στόχο του πλήρους ελέγχου της περιφέρειας.

Ωστόσο, η προέλαση σε τέτοιες περιοχές απαιτεί σημαντικούς στρατιωτικούς πόρους, ενώ η εκτεταμένη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών δυσκολεύει τις μεγάλες συγκεντρώσεις στρατευμάτων και τις επιθετικές κινήσεις.

Η ουκρανική αντίσταση, σε συνδυασμό με τη φθορά που προκαλεί ο παρατεταμένος πόλεμος, εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την επίτευξη των ρωσικών στόχων.

Εκατοντάδες συγκρούσεις και κλιμάκωση των αεροπορικών επιθέσεων

Παρά τη σχετική στασιμότητα σε αρκετούς τομείς του μετώπου, η ένταση των επιχειρήσεων παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.

Σύμφωνα με στοιχεία του ουκρανικού Γενικού Επιτελείου που δημοσίευσε το Ukrinform στις 17 Οκτωβρίου, κατά το προηγούμενο εικοσιτετράωρο καταγράφηκαν 238 πολεμικές συγκρούσεις, ενώ η Ρωσία πραγματοποίησε δεκάδες αεροπορικές επιδρομές.

Η αυξανόμενη χρήση drones έχει μεταβάλει σημαντικά τον χαρακτήρα των επιχειρήσεων, περιορίζοντας την ελευθερία κινήσεων των στρατευμάτων.

Παράλληλα, η Ρωσία συνεχίζει τις επιθέσεις εναντίον ουκρανικών υποδομών, με ιδιαίτερη ανησυχία να προκαλεί το ενδεχόμενο εντατικοποίησης των πληγμάτων στο ενεργειακό δίκτυο ενόψει του χειμώνα.

Από την πλευρά της, η Ουκρανία επιχειρεί να πλήξει στρατηγικούς στόχους στο εσωτερικό της Ρωσίας, αξιοποιώντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας εναντίον διυλιστηρίων, αποθηκών και άλλων εγκαταστάσεων.

Η μάχη της πληροφορίας και η επόμενη ημέρα

Η αντιπαράθεση για τα εδαφικά κέρδη αναδεικνύει μια ακόμη διάσταση του πολέμου: τη σημασία της διαμόρφωσης εντυπώσεων.

Για τη Μόσχα, η προβολή στρατιωτικών επιτυχιών μπορεί να ενισχύσει την εσωτερική υποστήριξη και να δημιουργήσει την εντύπωση ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της Ρωσίας.

Για το Κίεβο, η αμφισβήτηση αυτής της εικόνας είναι κρίσιμη, καθώς συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της δυτικής στρατιωτικής και οικονομικής υποστήριξης.

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση περιπλέκεται από τις αβεβαιότητες γύρω από την αμερικανική βοήθεια, όπως καταγράφουν πρόσφατα δημοσιεύματα του Reuters και του Al Jazeera.

Το βέβαιο είναι ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν διεξάγεται αποκλειστικά στα χαρακώματα και στους αιθέρες, αλλά και στο επίπεδο της πληροφόρησης, της διπλωματίας και της διεθνούς κοινής γνώμης.

Η πραγματική έκταση των εδαφικών μεταβολών παραμένει αντικείμενο διαφωνίας, ενώ η απόσταση ανάμεσα στις επίσημες ανακοινώσεις και στις ανεξάρτητες εκτιμήσεις αποτυπώνει τη δυσκολία αξιόπιστης αποτίμησης ενός πολέμου που συνεχίζεται με αμείωτη ένταση.