Μερίσματα και χρηματικές διανομές που αποτελούν ιστορικό ρεκόρ, προς όφελος των ξένων, κυρίως, μετόχων καλούνται να εγκρίνουν οι γενικές συνελεύσεις των συστημικών τραπεζών που πραγματοποιούνται αυτές τις ημέρες.

Τον «χορό» άνοιξε την προηγούμενη εβδομάδα η τράπεζα Πειραιώς, ακολουθούν η Eurobank την Τετάρτη και η Εθνική την Πέμπτη, ενώ η γ.σ. της Alpha Bank θα γίνει στα τέλη Ιουνίου.

Τα ποσά που βρίσκονται «στο τραπέζι» είναι άνευ προηγούμενου: Εθνική 500 εκατομμύρια ευρώ τακτικό μέρισμα συν 300 εκατομμύρια ευρώ έκτακτο από αποθεματικά, Πειραιώς 492 εκατομμύρια ευρώ, Eurobank 429 εκατομμύρια ευρώ και Alpha Bank 259 εκατομμύρια ευρώ.

Αν προστεθούν οι επαναγορές μετοχών (τα buybacks που ωφελούν τον μέτοχο ανεβάζοντας την αξία της μετοχής) με 200 εκατομμύρια ευρώ για την Εθνική, 288 εκατομμύρια ευρώ για την Eurobank, 259 εκατομμύρια ευρώ για την Alpha, και 100 εκατομμύρια ευρώ Πειραιώς.

Συνολικά, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες μοιράζουν για τα κέρδη του 2025 ποσό ύψους 2,83 δισεκατομμύρια ευρώ, αυξημένα κατά 50% σε σχέση με πέρυσι και το υψηλότερο ποσό διανομών που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία του ελληνικού τραπεζικού κλάδου.

Το συνολικό ποσοστό διανομής φτάνει στο 61% των κερδών του 2025, έναντι 43% των κερδών του 2024 — μια εντυπωσιακή επιτάχυνση μέσα σε έναν μόνο χρόνο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τράπεζες είχαν ήδη καταβάλει ως προμέρισμα 581 εκατομμύρια ευρώ στο τελευταίο τρίμηνο του 2025, ενώ τους επόμενους μήνες αναμένεται να καταβληθούν επιπλέον 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ σε μετρητά, ποσό που θα εισρεύσει κυρίως στα χαρτοφυλάκια των ξένων θεσμικών επενδυτών που κατέχουν κατά μέσο όρο το 85% των μετοχών.

Το βέβαιον είναι ότι οι μέτοχοι θα υπερψηφίσουν τις προτάσεις για τις διανομές, αφού επωφελούνται και είναι ακριβώς αυτές οι γενναιόδωρες διανομές που τροφοδοτούν τον ανοδικό κύκλο των μετοχών.

Το ερώτημα, όμως, που κανείς δεν θέτει στις αίθουσες των Γενικών Συνελεύσεων είναι αν υπάρχει κάποιος άλλος που θα έπρεπε να έχει λόγο σε αυτές τις αποφάσεις.

Κι αυτοί δεν είναι άλλοι από τους Έλληνες φορολογούμενους που χρηματοδότησαν τη διάσωση των τραπεζών, οι καταθέτες που εισπράττουν ένα από τα χαμηλότερα επιτόκια στην Ευρώπη, οι δανειολήπτες που, αντιθέτως, πληρώνουν από τα ακριβότερα επιτόκια και κυρίως οι μικρές επιχειρήσεις που εξακολουθούν να δυσκολεύονται να βρουν χρηματοδότηση σε λογικούς όρους.

Και, βέβαια, το ελληνικό Δημόσιο που συνεχίζει να παρέχει κρατικές εγγυήσεις και φορολογικές διευκολύνσεις για να κερδίζουν οι συστημικές τράπεζες.

Συνολικά, την τελευταία τετραετία, οι συστημικές τράπεζες, με πρακτικές καρτέλ σε βάρος των καταναλωτών και με τη στήριξη του Κράτους, παρήγαγαν κέρδη 16,35 δισ. ευρώ, από τα οποία μοίρασαν περίπου τα 5,3 δισ. ευρώ στους μετόχους, ενώ ανεβάζουν συνεχώς τα ποσά των διανομών.

Τα ποσοστά διανομής (payout ratios) εκτοξεύτηκαν από μηδέν το 2022 στο 55–60% το 2025.

Τα περισσότερα χρήματα μοιράστηκαν τα δύο προηγούμενα χρόνια.

Οι τραπεζίτες υποστηρίζουν ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό success story, για επιβεβαίωση ότι η δεκαετής εξυγίανση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος απέδωσε καρπούς.

Υπάρχει όμως και μια διαφορετική ανάγνωση του γιατί οι τράπεζες μοιράζουν όλο και περισσότερα από τα κέρδη.

Στη δημόσια συζήτηση έχουν ακουστεί φωνές για έκτακτη φορολόγηση των τραπεζικών υπερκερδών, κάτι που έχει συμβεί ήδη σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία.

Το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις από το 2024 και τις επανέλαβε πρόσφατα, για φορολόγηση των κερδών άνω των 400 εκατ. ευρώ ανά χρήση, ενώ παρόμοιες προτάσεις έχουν κάνει και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, παρόμοια σχέδια εξετάζει και το επιτελείο του υπουργού Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, παρόλο που επίσημα η κυβέρνηση, δια του κυβερνητικού εκπροσώπου, δεν έχει επιβεβαιώσει τέτοια πρόθεση.

Στο πλαίσιο αυτό, η επιθετική επιτάχυνση των διανομών, από 30% το 2023 σε 60% το 2025, μπορεί κάλλιστα να ερμηνευθεί και ως προληπτική δράση: «ας μοιράσουμε γρήγορα τα κέρδη πριν έρθει η εφορία».

Την ίδια στιγμή, τα μερίσματα συντηρούν το ενδιαφέρον των ξένων μετόχων και την καλή πορεία των μετοχών στο χρηματιστήριο, ώστε να παρουσιάζουν ένα εικονικό success story οι τραπεζικές διοικήσεις.

Buybacks: Δώρο στους ξένους θεσμικούς με ελληνική επιδότηση

Καθώς περίπου το 85% των μετόχων των συστημικών τραπεζών είναι από το εξωτερικό, η γενναιοδωρία των συστημικών τραπεζών σημαίνει ότι έχουν μετατραπεί σε μια «μηχανή» που παράγει κέρδη στο εσωτερικό της χώρας, σε βάρος των Ελλήνων δανειοληπτών και των αποταμιευτών, αλλά τα διοχετεύει στο εξωτερικό.

Άλλωστε, ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά της πρακτικής των τραπεζιτών είναι η ραγδαία εξάπλωση των προγραμμάτων επαναγοράς ιδίων μετοχών (buybacks). Από τα 5,32 δισεκατομμύρια ευρώ συνολικών διανομών, τα 1,58 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή ποσοστό περίπου 30% αφορά επαναγορές μετοχών: οι επαναγορές ήταν μηδέν το 2022 και το 2023, 499 εκατομμύρια ευρώ το 2024 και 847 εκατομμύρια ευρώ το 2025. Η Eurobank και η Alpha Bank πρωτοστάτησαν, με την Alpha να διαθέτει μάλιστα το 75% του συνολικού payout της σε buybacks το 2024, που είναι το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των τεσσάρων.

Οι επαναγορές παρουσιάζονται ως «φιλικά προς τον μέτοχο» εργαλεία, καθώς μειώνουν τον αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία, ανεβάζουν τα κέρδη ανά μετοχή και στηρίζουν την τιμή στο χρηματιστήριο.

Αλλά έχουν και μια άλλη διάσταση που δεν συζητείται δημόσια: ωφελούν δυσανάλογα τους μεγάλους θεσμικούς μετόχους και κυρίως τα ξένα funds που κατέχουν το 85% των μετοχών των ελληνικών τραπεζών. Ο μικρός Έλληνας μέτοχος που δεν διαπραγματεύεται ενεργά τις μετοχές του ωφελείται πολύ λιγότερο από ένα buyback σε σχέση με ένα μέρισμα που παίρνει στο χέρι.

Επιπλέον, τα buybacks έχουν φορολογικά οφέλη για τους μετόχους (σε βάρος των εσόδων του ελληνικου Δημοσίου) ενώ γίνονται σε μια συγκυρία όπου οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών έχουν ήδη ανέβει δραματικά. Αγοράζοντας ίδιες μετοχές σε υψηλές τιμές, οι τράπεζες χρησιμοποιούν κεφάλαια που θα μπορούσαν να πάνε σε δάνεια στην πραγματική οικονομία.

Αντί να στηρίξουν όμως την οικονομία, επιλέγουν να στηρίξουν τη χρηματιστηριακή τιμή, εξυπηρετώντας πρωτίστως τα συμφέροντα θεσμικών επενδυτών που θέλουν να «βγουν» από τη θέση τους σε καλές τιμές. Είναι, με άλλα λόγια, και αυτό μια μορφή «εξαγωγής» αξίας από την ελληνική οικονομία, ενώ δημιουργεί και ερωτήματα για την μακροχρόνια πορεία των μετοχών.

Η Εθνική «καίει» αποθεματικά ασφαλείας εν μέσω κρίσης!

Τα αποτελέσματα του 2025 ήταν εντυπωσιακά για όλες τις συστημικές τράπεζες. Η Εθνική Τράπεζα ανακοίνωσε καθαρά κέρδη περίπου 1,26 δισεκατομμυρίων ευρώ και προτείνει συνολικές διανομές 700 εκατομμυρίων ευρώ: 500 εκατομμύρια ευρώ σε τακτικό μέρισμα (0,51 ευρώ ανά μετοχή) και 200 εκατομμύρια ευρώ σε buyback, με ποσοστό διανομής 60. Σε αυτό προστίθεται και πρόταση για έκτακτη διανομή 300 εκατομμυρίων ευρώ από αποθεματικά.

Η χρήση των αποθεματικών είναι αποκαλυπτική για την «βιασύνη» της διοίκησης της Εθνικής να μοιράσει χρήμα στους μετόχους. Η επιπλέον έκτακτη διανομή 300 εκατομμυρίων ευρώ από συσσωρευμένα αποθεματικά, δηλαδή από κεφάλαια που δεν αντιστοιχούν στα κέρδη του 2025 αλλά σε αποθέματα ασφαλείας που σχηματίστηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Το παράδοξο είναι ότι συμβαίνει σε μια περίοδο που η ελληνική και η διεθνής οικονομία είναι σε φάση μεγάλης αβεβαιότητας, ενώ ο ίδιος ο τραπεζικός κλάδος βλέπει τα επιτοκιακά του έσοδα να συρρικνώνονται.

Το «κάψιμο» αποθεματικών για να δοθούν έκτακτα μερίσματα, κυρίως σε ξένους θεσμικούς, μοιάζει περισσότερο με υποχώρηση στις πιέσεις των θεσμικών επενδυτών που θέλουν να «βγάλουν» όσο γίνεται περισσότερα σε όσο γίνεται λιγότερο χρόνο, παρά με συντηρητική τραπεζική στρατηγική.

Η Eurobank από την πλευρά της το 2025 κατέγραψε κέρδη 1,36 δισεκατομμυρίων ευρώ και διανέμει συνολικά 717 εκατομμύρια ευρώ: 429 εκατομμύρια ευρώ σε μέρισμα (0,118 ευρώ ανά μετοχή, εκ των οποίων 170 εκατομμύρια ευρώ καταβλήθηκαν ήδη ως προμέρισμα τον Νοέμβριο 2025) και 288 εκατομμύρια ευρώ σε buyback, με το ποσοστό διανομής να ανεβαίνει στο 55%.

Η Alpha Bank εμφάνισε κέρδη 943 εκατομμυρίων ευρώ και διανέμει 519 εκατομμύρια ευρώ: 259 εκατομμύρια ευρώ σε μέρισμα (εκ των οποίων 111 εκατομμύρια ευρώ interim καταβλήθηκαν τον Δεκέμβριο 2025) και 259 εκατομμύρια ευρώ σε buyback, ποσοστό διανομής 55%.

Τέλος, η Τράπεζα Πειραιώς κατέγραψε κέρδη 1,06 δισεκατομμυρίων ευρώ και διανέμει 592 εκατομμύρια ευρώ: 492 εκατομμύρια ευρώ σε μέρισμα (0,40 ευρώ ανά μετοχή) και 100 εκατομμύρια ευρώ σε buyback που εκτελέστηκε ήδη στο τέταρτο τρίμηνο του 2025 με δείκτη διανομής 55%.