Ένας αυξανόμενος αριθμός στρατιωτικών ηγετών και ανώτερων αξιωματικών στην Ευρώπη υιοθετούν μια ρητορική που δεν απέχει πολύ από την ιδέα της πολεμικής ετοιμότητας, προειδοποιώντας ότι οι κοινωνίες θα πρέπει να προετοιμαστούν για μια πιθανή μεγάλη σύγκρουση με τη Ρωσία μέσα στην επόμενη πενταετία. Η αλλαγή τόνου και η ένταση του μηνύματος αντανακλούν μια νέα πραγματικότητα όπου η ασφάλεια θεωρείται όχι μόνο στρατιωτικό ζήτημα αλλά κοινωνικό και πολιτικό καθήκον.
Διπλωματία ή πρόκληση; Ο Γκιουλέρ μιλά για «win–win» στο Αιγαίο και την Κύπρο αλλά η στάση του προκαλεί
Η φράση που έκανε αίσθηση στα μέσα ενημέρωσης τον Νοέμβριο προήλθε από τον Γάλλο στρατηγό Φαμπιέν Μαντόν, αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, όταν τόνισε πως πρέπει να αποδεχθούμε ότι μπορεί να «χάσουμε τα παιδιά μας» σε μια μεγάλη σύγκρουση, υπογραμμίζοντας πως η πιθανότητα μιας σύγκρουσης με τη Ρωσία έως το 2030 είναι υπαρκτή.
Παρόμοια εκτίμηση διατύπωσε η επικεφαλής των βρετανικών υπηρεσιών πληροφοριών, Μπλεϊζ Μετρέγουελι, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη κινείται σε ένα χώρο «ανάμεσα στην ειρήνη και τον πόλεμο», όπου τα παλιά επίπεδα ασφάλειας δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένα.
Προετοιμασία πέρα από τις ένοπλες δυνάμεις
Η αλλαγή στον δημόσιο λόγο δεν περιορίζεται στις δηλώσεις. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν αρχίσει να λαμβάνονται μέτρα που αντανακλούν ένα νέο επίπεδο ετοιμότητας:
Γερμανία: Έχει συμφωνηθεί ένα νέο μοντέλο στρατολόγησης από το 2026, σύμφωνα με το οποίο όλοι οι 18χρονοι θα λαμβάνουν ερωτηματολόγιο για τη διάθεσή τους να υπηρετήσουν, ενώ από το 2027 σχεδιάζεται ιατρική εξέταση και δημιουργία «δεξαμενής» εφεδρειών.
Γαλλία: Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε πρόγραμμα 10μηνης αμειβόμενης εθελοντικής στρατιωτικής υπηρεσίας για νέους 18–25 ετών, θέτοντας μια νέα κατεύθυνση στην πολιτική άμυνας της χώρας.
Πολωνία: Εξετάζει στρατιωτική εκπαίδευση για όλους τους ενήλικες άνδρες, αν και δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμα τα σχέδια.
Αν και οι προσεγγίσεις διαφέρουν ανά χώρα και οι ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν είναι ομοιογενείς στον τρόπο που αντιμετωπίζουν τα θέματα ασφάλειας, η τάση προς ενίσχυση των εφεδρειών και την ευρύτερη στρατιωτική ετοιμότητα δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Πολιτικές αντιδράσεις και κοινωνικές ανησυχίες
Οι προειδοποιήσεις για πόλεμο δεν έχουν βρει ομόφωνη υποστήριξη. Στη Γαλλία, ο επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος χαρακτήρισε τις δηλώσεις του στρατηγού «απαράδεκτη πολεμοκαπηλεία». Παρόλα αυτά, οι κυβερνήσεις σε πολλές χώρες της Ευρώπης δείχνουν να λαμβάνουν υπόψη τους τη σημασία μιας ευρύτερης προετοιμασίας, συνδυάζοντας στρατιωτικά μέτρα με προειδοποιήσεις προς τον ευρύτερο πληθυσμό.
Δήλωση βόμβα του Τουρκικού ΥΠΑΜ προαναγγέλει επικείμενη στρατιωτική σύγκρουση στη Συρία με τους Κούρδους του SDF-Η Ισραηλινή αντίδραση
Το ευρύτερο μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι η ασφάλεια δεν μπορεί να θεωρείται αποκλειστική ευθύνη των ενόπλων δυνάμεων. Σε κάποιες περιπτώσεις περιλαμβάνει την ετοιμότητα των πολιτών να ανταποκριθούν σε έκτακτες συνθήκες, ενώ σε άλλες προωθούνται συζητήσεις για ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων και της αποτρεπτικής ικανότητας των κρατών μελών του ΝΑΤΟ.
