Η «μπαρουταποθήκη» της Ευρώπης σείεται συθέμελα για ακόμα μία φορά. Τα Βαλκάνια μετατρέπονται ξανά σε πεδίο αδυσώπητης γεωπολιτικής αναμέτρησης ανάμεσα στη Δύση, τη Ρωσία και τους νέους παίκτες της σκακιέρας, την ώρα που η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο προσκήνιο και οι επιχειρηματικές-πολιτικές του «σφήνες» στην περιοχή ρίχνουν βαριά τη σκιά τους πάνω από τις εύθραυσες ισορροπίες.
Η Σρεμπρένιτσα, ο Τραμπ και το «ρήγμα» του Ντέιτον
Η διακομματική απαίτηση Αμερικανών νομοθετών προς τη διακυβέρνηση Τραμπ για την επιβολή αυστηρών κυρώσεων σε Σερβοβόσνιους αξιωματούχους , οι οποίοι επιμένουν να αρνούνται την αναγνωρισμένη από τα διεθνή δικαστήρια γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα το 1995— πυροδοτεί ένα επικίνδυνο πολιτικό ντόμινο.
Το φιτίλι άναψε οριστικά μετά την αιφνιδιαστική παραίτηση του Ύπατου Εκπροσώπου της Διεθνούς Κοινότητας, Κρίστιαν Σμιτ. Ο θεσμός αυτός, που επί δεκαετίες κράτησε τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη όρθια μέσα από τις στάχτες του πολέμου χάρη στη διεθνή συναίνεση (ΗΠΑ, ΕΕ, Ρωσία, Ιαπωνία, Καναδάς), πλέον καταρρέει. Χωρίς αυτή τη «μέγγενη» ασφαλείας, η αρχιτεκτονική της ειρήνης του Ντέιτον μοιάζει πιο γυάλινη από ποτέ.
Πριν τη συμφωνία...το χάος! Το χτύπημα στην Aramco και το μπλόκο στο Ορμούζ κρατούν σε "ομηρεία" τις αγορές καυσίμων
Ρωσικό μπλόκο, αμερικανικό «παζάρι» και οι απειλές του Ιράν
Η Μόσχα τοποθετείται πλέον απροκάλυπτα ως παράγοντας αποσταθεροποίησης, πολεμώντας κάθε έννοια διεθνούς εποπτείας στη Βοσνία. Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον επιβάλλει μια κυνική, αμιγώς συναλλακτική τακτική:
Η αμφιλεγόμενη παρουσία του γιου του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία του σερβικού τομέα της Βοσνίας.Τα επιχειρηματικά «deals» αμερικανικών συμφερόντων σε τουριστικά φιλέτα της Αλβανίας,αποδεικνύουν πως ο Λευκός Οίκος βλέπει την περιοχή μέσα από το πρίσμα των ευκαιριών και της ισχύος.
Σαν να μην έφτανε αυτό, το μέτωπο της Μέσης Ανατολής μεταφέρεται βίαια στα Βαλκάνια. Η Τεχεράνη εξαπέλυσε ευθεία, πολεμική προειδοποίηση προς τη Βουλγαρία, απειλώντας τη Σόφια με αντίποινα αν επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τη στρατιωτική βάση Безмер (Bezmer) για επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Η πρόθεση της Βουλγαρίας να φιλοξενήσει αμερικανικά αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού μετατρέπει αυτόματα τη γειτονική χώρα σε πιθανό στόχο.
Από την κηδεμονία στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση
Όπως έλεγε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, «τα Βαλκάνια παράγουν περισσότερη ιστορία από όση μπορούν να καταναλώσουν». Ωστόσο, η Βοσνία δεν μπορεί να παραμείνει αιώνια ένα διεθνές «προτεκτοράτο» χωρίς κυριαρχικά δικαιώματα, την ώρα που υποτίθεται ότι διεκδικεί την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αποχώρηση του Σμιτ δεν πρέπει να ανοίξει την πόρτα στο χάος, αλλά να αποτελέσει το εφαλτήριο για ριζικές μεταρρυθμίσεις:
Τερματισμός της ξένης επιτροπίας και άμεση μεταβίβαση των ευθυνών στους τοπικούς θεσμούς.
Αναδιάρθρωση του δυσλειτουργικού συστήματος λήψης αποφάσεων για να σπάσουν τα μόνιμα πολιτικά αδιέξοδα.
Άμεση σύνδεση των προαπαιτούμενων (όπως το καθεστώς της κρατικής περιουσίας) με τα ενταξιακά κεφάλαια της ΕΕ.
Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη ,αλλά και ολόκληρη η βαλκανική χερσόνησος δεν χρειάζεται ξένους τοποτηρητές και ατέρμονες διεθνείς διοικήσεις. Χρειάζεται μια αξιόπιστη, στιβαρή ευρωπαϊκή προοπτική, πριν οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί βάλουν ξανά φωτιά στην «μαλακή υπογάστριο» της Ευρώπης.
