Οι όλο και πιο ζεστές νύχτες, αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, στερούν και πολύτιμες ώρες ύπνου από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Σύμφωνα με νέα μελέτη της Climate Central, την περίοδο 2020-2025 ο μέσος άνθρωπος έχασε σχεδόν 56 ώρες τον χρόνο από τον ύπνο του, δηλαδή σχεδόν επτά ολόκληρες νύχτες, εξαιτίας των υψηλών νυχτερινών θερμοκρασιών. Από αυτές, περίπου έξι ώρες αποδίδονται άμεσα στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, γεγονός που αντιστοιχεί σχεδόν σε μία ολόκληρη νύχτα ύπνου τον χρόνο.

Οι λεγόμενες τροπικές νύχτες, όταν η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C, γίνονται όλο και συχνότερες, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να δυσκολεύεται να δροσιστεί και να αποκατασταθεί κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Η απώλεια ύπνου έχει αυξηθεί σημαντικά

Η ανάλυση δείχνει ότι η επίδραση της κλιματικής αλλαγής στον ύπνο γίνεται ολοένα εντονότερη. Συγκεκριμένα, στις 1.335 από τις 1.338 πόλεις που εξετάστηκαν, η απώλεια ύπνου, που αποδίδεται στην κλιματική αλλαγή, έχει τουλάχιστον διπλασιαστεί σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 1970, ενώ σε 840 πόλεις έχει τουλάχιστον τριπλασιαστεί.

Τα υψηλότερα επίπεδα απώλειας ύπνου καταγράφηκαν στη Μέση Ανατολή και τη Νοτιοανατολική Ασία, όπου οι κάτοικοι έχαναν κατά μέσο όρο 55 έως 91 ώρες ύπνου ετησίως.

Πού βρίσκεται η Αθήνα

Στην Ευρώπη, οι μεγαλύτερες απώλειες ύπνου καταγράφονται στις χώρες του νότου.

Σύμφωνα με την ανάλυση:

• Νάπολη: 51 ώρες ύπνου λιγότερες τον χρόνο.
• Αθήνα: 45 ώρες.
• Βαλένθια: 42 ώρες.
• Λισαβόνα: 40 ώρες.
• Μασσαλία: 40 ώρες.

Ακόμη όμως και οι βορειότερες πόλεις δεν μένουν ανεπηρέαστες:

• Εδιμβούργο: 21 ώρες.
• Στοκχόλμη: 20 ώρες.
• Ελσίνκι: 20 ώρες.
• Όσλο: 18 ώρες.

Γιατί η νυχτερινή ζέστη επηρεάζει τόσο τον ύπνο

Ο ύπνος είναι απαραίτητος για την αποκατάσταση του οργανισμού. Όταν όμως η θερμοκρασία παραμένει υψηλή κατά τη διάρκεια της νύχτας, το σώμα δυσκολεύεται να μειώσει τη θερμοκρασία του, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η φυσιολογική διαδικασία του ύπνου.

Το πρόβλημα είναι ακόμη εντονότερο στις μεγάλες πόλεις, όπου το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας διατηρεί υψηλότερες θερμοκρασίες και μετά τη δύση του ήλιου. Το τσιμέντο και η άσφαλτος αποθηκεύουν θερμότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας και την αποδίδουν τη νύχτα, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο τον οργανισμό να δροσιστεί.

Η κακή ποιότητα ύπνου έχει συνδεθεί με:

• μειωμένη συγκέντρωση και γνωστικές λειτουργίες,
• επιδείνωση της διάθεσης,
• χαμηλότερη παραγωγικότητα,
• αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά προβλήματα,
• αρνητικές επιπτώσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ακόμη και μικρές απώλειες ύπνου μπορούν να συσσωρεύονται κατά τη διάρκεια παρατεταμένων περιόδων ζέστης και να επηρεάζουν σημαντικά την υγεία.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Προηγούμενες μελέτες δείχνουν ότι η νυχτερινή ζέστη δεν επηρεάζει όλους το ίδιο.

Πιο ευάλωτοι φαίνεται να είναι:

• οι ενήλικες άνω των 65 ετών, που επηρεάζονται περισσότερο από δύο φορές σε σύγκριση με τους μεσήλικες,
• οι γυναίκες,
• οι κάτοικοι περιοχών με ήδη υψηλές θερμοκρασίες,
• οι πληθυσμοί χωρών χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος, όπου οι επιπτώσεις είναι σχεδόν τριπλάσιες σε σχέση με τις χώρες υψηλού εισοδήματος.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, όσο η κλιματική αλλαγή εντείνεται και οι πόλεις γίνονται θερμότερες, η απώλεια ύπνου αναμένεται να αποτελεί ολοένα σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία.