Το γεωπολιτικό ρήγμα ανάμεσα στο Ερεβάν και τη Μόσχα βαθαίνει επικίνδυνα, αλλάζοντας δραματικά τις ισορροπίες ισχύος στον Καύκασο. Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, προχώρησε σε μια διπλωματική κίνηση υψηλού ρίσκου, αφήνοντας ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο οριστικής αποχώρησης της χώρας του από την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (EAEU). Η ραγδαία αυτή εξέλιξη έρχεται ως ευθεία απάντηση στους εμπορικούς περιορισμούς που επιβάλλει η Ρωσία, κλιμακώνοντας την ένταση σε πρωτοφανή επίπεδα.

Ο οικονομικός στραγγαλισμός και το τελεσίγραφο στο Κρεμλίνο

Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι στις διμερείς σχέσεις ήταν η συνεχιζόμενη επιβολή περιορισμών από τη ρωσική πλευρά στο μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών αρμενικών αγροτικών και διατροφικών προϊόντων. Παρότι η κυβέρνηση της Μόσχας επικαλείται γραφειοκρατικά και προσωρινά φυτοϋγειονομικά ζητήματα για τα μέτρα που ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου, το Ερεβάν αντιλαμβάνεται την κίνηση ως έναν ξεκάθαρο, σιωπηλό οικονομικό εκβιασμό.

Παντουρκισμός: Η Μόσχα στοχοποιεί την Τουρκία για αυτονομιστικά κινήματα

Σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Αρμένιος πρωθυπουργός ξεκαθάρισε τις προθέσεις του. Ο Νικόλ Πασινιάν διαμήνυσε πως εάν ο αποκλεισμός των αρμενικών προϊόντων συνεχιστεί τις επόμενες εβδομάδες, η κατάσταση αυτή θα σημάνει την «αρχή του τέλους» για την ίδια την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση. Με την αιχμηρή αυτή δήλωση, μετέφερε την ευθύνη αποκλειστικά στο Κρεμλίνο, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα δεν αφορά την Αρμενία, αλλά την ίδια τη θεσμική λειτουργία και την αξιοπιστία του ρωσικού οικονομικού μπλοκ.

Η στροφή στη Δύση που αλλάζει τον χάρτη

Η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, στην οποία συμμετέχουν η Ρωσία, η Λευκορωσία, το Καζακστάν και η Κιργιζία, αποτελεί τον βασικό πυλώνα οικονομικής επιρροής της Μόσχας στον μετασοβιετικό χώρο. Μια ενδεχόμενη αποχώρηση της Αρμενίας θα επέφερε ένα βαρύτατο στρατηγικό πλήγμα στο κύρος της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής, ξηλώνοντας την αρχιτεκτονική ασφαλείας και οικονομίας που έχει χτίσει ο Πούτιν.

Η χρονική συγκυρία του ρωσικού εμπάργκο ερμηνεύεται πλήρως μέσα από το πρίσμα των γεωπολιτικών αλλαγών. Οι ρωσικές υπηρεσίες παρακολουθούν με έκδηλη δυσφορία τη σταδιακή, αλλά σταθερή προσέγγιση της αρμενικής κυβέρνησης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Ερεβάν, βιώνοντας την απώλεια του Ναγκόρνο Καραμπάχ και καταγγέλλοντας την αδράνεια των ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων απέναντι στην τουρκοαζερική επιθετικότητα, αναζητά πλέον νέες, αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας στη Δύση.

Η ανοιχτή απειλή του Πασινιάν για έξοδο από την EAEU δεν είναι μια απλή εμπορική διαπραγμάτευση. Επιβεβαιώνει με τον πλέον επίσημο τρόπο πως η Αρμενία είναι έτοιμη να κόψει οριστικά τον γεωπολιτικό ομφάλιο λώρο που τη συνδέει ιστορικά με τη ρωσική σφαίρα επιρροής.