Την ώρα που την προσοχή της Διεθνούς Κοινής γνώμης έχει αποσπάσει αφενός ο "τυφώνας Τράμπ" που μετά την Βενεζουέλα απειλεί να σαρώσει Γροιλανδία-Κούβα-Μεξικό και αφετέρου ο πόλεμος στην Ουκρανία που δεν λέει να τελειώσει, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει μαζί με Πακιστάν-Σαουδική Αραβία μια τριμερή αμυντική Ισλαμική συμμαχία στα πρότυπα του ΝΑΤΟ.
Η συμφωνία Πακιστάν-Σαουδικής Αραβίας και η "σφήνα" της Τουρκίας
Συγκεκριμένα ο Ερντογάν βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες για την ένταξή της Τουρκίας σε ένα πρόσφατα υπογεγραμμένο συλλογικό αμυντικό σύμφωνο με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg.
Η συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας το 2025, προβλέπει ότι«οποιαδήποτε επιθετικότητα» εναντίον μιας χώρας πρέπει να θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Συγκεκριμένα Πακιστάν και Σαουδική Αραβία υπέγραψαν τη Συμφωνία Στρατηγικής Αμοιβαίας Άμυνας κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Πακιστανού πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ στη Ντόχα.
Η συμφωνία, της οποίας οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη αποκαλυφθεί, επιτρέπει στο πυρηνικό οπλοστάσιο του Πακιστάν να ληφθεί υπόψη για την άμυνα της Σαουδικής Αραβίας, εάν χρειαστεί, σύμφωνα με δημοσιεύματα.
Η συμφωνία ορίζει μια αμυντική ρήτρα βάσει της οποίας οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια εναντίον ενός συμμάχου έθνους θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων. Η διάταξη μοιάζει με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Η ένταξη της Άγκυρας στην παραπάνω διμερή αμυντική συμφωνία θα μπορούσε να μετατοπίσει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής.
Η τουρκική εμπλοκή στον πόλεμο Πακιστάν-Ινδίας
Η Τουρκία, η οποία έχει ταχθεί στο πλευρό του Πακιστάν στο ζήτημα του Κασμίρ, βοήθησε την Ισλαμική Δημοκρατία κατά τη διάρκεια του τετραήμερου μίνι πολέμου εναντίον της Ινδίας τον Μάιο του 2025.
Δεν παρείχε μόνο πάνω από 350 στρατιωτικά drones στο Πακιστάν, αλλά και χειριστές.
Παράλληλα η αμυντική συνεργασία της Τουρκίας με το Πακιστάν έχει αναπτυχθεί με ταχείς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια.
Ο Nihat Ali Ozcan, στρατηγικός αναλυτής στο think tank TEPAV με έδρα την Άγκυρα, επεσήμανε ότι η Τουρκία έχει στρατιωτική εμπειρία και ανεπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, το Πακιστάν έχει πυρηνική ικανότητα και βαλλιστικούς πυραύλους, και η Σαουδική Αραβία τεράστια οικονομική επιρροή και δυνατότητες.
Η τουρκική στρατιωτική βοήθεια προς το Πακιστάν
Η τουρκική στρατιωτική βοήθεια προς το Πακιστάν έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία δύο χρόνια.
Τούρκοι ναυπηγοί βοηθούν επί του παρόντος τους Πακιστανούς ναυπηγούς στην κατασκευή δύο φρεγατών κλάσης Babur, μιας παραλλαγής της δικής τους κορβέτας κλάσης MILGEM, για το Πακιστανικό Ναυτικό, μαζί με την παράδοση δύο ακόμη πλοίων της ίδιας κλάσης, PNS Babur και PNS Khaiber, που κατασκευάστηκαν στην Τουρκία.
Η Τουρκία πραγματοποιεί επίσης μια ανακαίνιση μέσης διάρκειας ζωής 42 F-16 της Πακιστανικής Πολεμικής Αεροπορίας για να παρατείνει τη διάρκεια ζωής τους σε 12.000 ώρες μέσω των Τουρκικών Αεροδιαστημικών Βιομηχανιών.
Οι εισαγωγές όπλων και πυρομαχικών, ανταλλακτικών και αξεσουάρ του Πακιστάν από την Τουρκία ανήλθαν σε 5,16 εκατομμύρια δολάρια το 2024, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων COMTRADE των Ηνωμένων Εθνών.
Η σημαντικότερη στρατιωτική βοήθεια που παρέχεται στο Πακιστάν έχει παρασχεθεί με τη μορφή drones, συμπεριλαμβανομένης της σειράς Bayraktar.
Η Τουρκία βρίσκεται επίσης σε συνομιλίες με το Ισλαμαμπάντ για τη δημιουργία μιας γραμμής παραγωγής για την κατασκευή drones και πυρομαχικών για αιωρούμενα αεροσκάφη, όπως το Bayraktar TB2, στο Πακιστάν.
Οι επιπτώσεις της τριμερούς συμμαχίας Τουρκίας-Πακιστάν-Σαουδικής Αραβίας
Εάν η Τουρκία ενταχθεί επίσημα στη συμμαχία, αυτό θα σηματοδοτήσει μια επαναφορά στις σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία μετά από χρόνια αντιπαλότητας για την ηγεσία του σουνιτικού μουσουλμανικού κόσμου.
Η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία μοιράζονται επίσης μακροχρόνιες ανησυχίες για το Ιράν και υποστηρίζουν μια σταθερή, σουνιτική κυβέρνηση στη Συρία και το παλαιστινιακό κράτος.
Πέρα από τους περιφερειακούς υπολογισμούς, η πιθανή είσοδος της Τουρκίας στη συμμαχία θα μπορούσε να περιπλέξει τις υπάρχουσες γεωπολιτικές εξισώσεις που αφορούν τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και το Ιράν, ενώ παράλληλα θα απαιτούσε στενότερο έλεγχο από την Ινδία.
Ένα τριμερές πλαίσιο ασφαλείας που θα συνδέει ένα μέλος του ΝΑΤΟ, ένα πυρηνικά οπλισμένο κράτος και τον θεματοφύλακα των πιο ιερών τόπων του Ισλάμ θα σηματοδοτούσε μια σπάνια σύγκλιση στρατιωτικής ικανότητας, στρατηγικής γεωγραφίας και οικονομικής ισχύος.
Θα μπορούσε ενδεχομένως να αναδιαμορφώσει τις εταιρικές σχέσεις ασφαλείας σε ΝΑ Μεσόγειο -Μ.Ανατολή και Βόρεια Αφρική.
Η αντίδραση της Ελλάδας
Η Ελλάδα θα πρέπει να παρακολουθεί πολύ στενά τις παραπάνω τουρκικές κινήσεις εμβαθύνοντας περαιτέρω την συνεργασία της με την Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα θα πρέπει να εντάξει την Ινδία στον συμμαχικό συνασπισμό με Ισραήλ-Κύπρο στη ΝΑ Μεσόγειο, εξετάζοντας σε τετραμερές πλέον επίπεδο με την δημιουργία μόνιμης κοινής αεροναυτικής δύναμης με Διοίκηση-Επιτελείο και έδρα την Κρήτη.
Κοινώς θα πρέπει να φέρουμε την Ινδία σε "μόνιμη βάση" σε Αιγαίο και ΝΑ Μεσόγειο.
Τέλος η δημιουργία ενιαίας αεράμυνας με Κύπρο-Ισραήλ στη ΝΑ Μεσόγειο κρίνεται ως μια αναγκαία κίνηση και εύκολη να συμβεί μελλοντικά, αφού η "ασπίδα του Αχιλλέα", η αεράμυνα της Κύπρου και το Ισραηλινό "Iron Dome", θα έχουν συμβατότητα μεταξύ τους, βασιζόμενες σε Ισραηλινά αντιαεροπορικά οπλικά συστήματα και μέσα.
