Μια σημαντική τροποποίηση ενσωματώθηκε στο νέο Κληρονομικό Δίκαιο, δίνοντας για πρώτη φορά τη δυνατότητα στους κληρονόμους να ρυθμίζουν τη διανομή της περιουσίας μέσω διμερούς σύμβασης, στην περίπτωση που ο θανών δεν έχει αφήσει διαθήκη ή δεν έχει προχωρήσει σε προγενέστερη κληρονομική σύμβαση.
Η συγκεκριμένη διάταξη, η οποία προστέθηκε μετά από σχετική πρόταση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), εφαρμόζεται αποκλειστικά στην εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή. Μέχρι σήμερα, όταν δεν υπήρχε διαθήκη, η περιουσία περιέρχονταν στους νόμιμους κληρονόμους με βάση τις γραμμές συγγένειας (παιδιά, σύζυγος, γονείς, αδέλφια κ.λπ.) σε εξ αδιαιρέτου ποσοστά, προκαλώντας συχνά κατακερματισμό των ακινήτων.
Κατάργηση της γραφειοκρατίας και μείωση φόρων
Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι η σύμβαση διανομής που υπογράφουν οι συγκληρονόμοι ισχύει ταυτόχρονα και ως πράξη αποδοχής της κληρονομιάς. Η διαδικασία αυτή μεταγράφεται απευθείας στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο και οι συνέπειές της ανατρέχουν αναδρομικά στον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου.
Με την εφαρμογή αυτής της διάταξης επιτυγχάνονται τα εξής:
Μείωση κόστους: Καταργείται η υποχρέωση καταβολής δύο ξεχωριστών τελών (ένα για την αποδοχή και ένα για τη διανομή/ανταλλαγή). Πλέον οι κληρονόμοι επιβαρύνονται με έναν ενιαίο και σημαντικά χαμηλότερο φόρο.
Εξάλειψη διαδικασιών: Απαλείφεται η ανάγκη για αλλεπάλληλες φορολογικές δηλώσεις, διαδοχικές συμβολαιογραφικές πράξεις και πολυετείς γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.
Περιορισμός παρανομιών: Εκτιμάται ότι η δυνατότητα νόμιμης προσυνεννόησης των κληρονόμων για το ποιος θα λάβει ποιο περιουσιακό στοιχείο θα μειώσει δραστικά τα κίνητρα για σύνταξη πλαστών διαθηκών.
Οι 5 απαραίτητες προϋποθέσεις
Για να έχει νομική ισχύ η συγκεκριμένη σύμβαση, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες πέντε προϋποθέσεις:
Η σύμβαση διανομής των ακινήτων πρέπει να καταρτιστεί υποχρεωτικά με συμβολαιογραφικό έγγραφο.
Στη σύμβαση πρέπει να συμμετέχουν υποχρεωτικά όλοι οι νόμιμοι εξ αδιαθέτου συγκληρονόμοι.
Η συμφωνία μπορεί να αφορά είτε το σύνολο είτε ένα μέρος της αδιάθετης κληρονομικής περιουσίας.
Η πράξη μεταγράφεται στο Κτηματολόγιο και επέχει θέση επίσημης αποδοχής κληρονομιάς για τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία.
Η ισχύς της συμφωνίας ανατρέχει αναδρομικά στην ημερομηνία θανάτου του κληρονομουμένου.
Οι νέες αυτές ρυθμίσεις έχουν ήδη ψηφιστεί ως νόμος του κράτους και η επίσημη έναρξη της καθολικής εφαρμογής τους έχει οριστεί για τις 16 Σεπτεμβρίου.