Ένα πανίσχυρο διπλωματικό «μπλόκο» που προκαλεί σεισμό στην Ανατολική Μεσόγειο ύψωσε η Αίγυπτος, καταθέτοντας νέα ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ (στις 5 Νοεμβρίου), με την οποία χαρακτηρίζει το περιβόητο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο παντελώς παράνομο και στερούμενο οποιασδήποτε έννομης ισχύος. Με αφορμή την κίνηση κύρωσής του από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, το Κάιρο περνά στην αντεπίθεση, ακυρώνοντας στην πράξη ολόκληρο το πλέγμα των συμφωνιών που επιχείρησαν να στήσουν Άγκυρα και Τρίπολη.
Στο καλάθι των αχρήστων όλες οι συμφωνίες για υδρογονάνθρακες
Η αιγυπτιακή διπλωματία δεν περιορίστηκε σε τυπικές διαμαρτυρίες, αλλά αμφισβήτησε συθέμελα ολόκληρο το οικοδόμημα που οικοδομήθηκε πάνω στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο για τη δήθεν «συνεργασία» Τουρκίας και Λιβύης στη θάλασσα. Συγκεκριμένα, το Κάιρο απορρίπτει κατηγορηματικά:
Τόσο το Μνημόνιο της 3ης Οκτωβρίου 2022 για τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων.
Όσο και τη μεταγενέστερη συμφωνία της 25ης Ιουνίου 2025 ανάμεσα στην Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης και την Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίου (TPAO).
Μπροστά στις πληροφορίες περί απόπειρας ενεργοποίησης αυτών των παράνομων συμφωνιών, η Αίγυπτος στέλνει ένα σκληρό προειδοποιητικό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση: ξεκαθαρίζει ότι δεν αναγνωρίζει καμία απολύτως ενέργεια ή μέτρο που βασίζεται στα εν λόγω μνημόνια ή στις μονομερείς λιβυκές διακηρύξεις, στον βαθμό που θίγουν τις ήδη κηρυγμένες αιγυπτιακές θαλάσσιες ζώνες. Παράλληλα, διαμηνύει με νόημα ότι επιφυλάσσεται παντός νομίμου δικαιώματός της να υπερασπιστεί την κυριαρχία της βάσει του Διεθνούς Δικαίου, αντιδρώντας δυναμικά σε κάθε απόπειρα καταπάτησής της.
Μπλακάουτ στις μεγαλύτερες τράπεζες των ΗΠΑ! JPMorgan Chase, Bank of America και Wells Fargo "έπεσαν" ταυτόχρονα
Ηχηρό «όχι» στα λιβυκά όρια ΑΟΖ – Υποχρεωτική στροφή της Τρίπολης σε διάλογο
Την ίδια στιγμή, η αιγυπτιακή κυβέρνηση απορρίπτει συλλήβδην τον μονομερή καθορισμό εξωτερικών ορίων ΑΟΖ από την πλευρά της Λιβύης, υπογραμμίζοντας ότι επικαλύπτουν αυθαίρετα αιγυπτιακές θαλάσσιες περιοχές και παραβιάζουν κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο. Παρ’ όλα αυτά, το Κάιρο αφήνει ανοιχτή την πόρτα για καλόπιστες διαπραγματεύσεις με τα γειτονικά κράτη, με στόχο μια δίκαιη και ισότιμη οριοθέτηση θαλασσίων συνόρων σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες.
Η ασφυκτική διπλωματική πίεση της Αιγύπτου έφερε ήδη τα πρώτα απτά αποτελέσματα: το Κάιρο πύκνωσε τις επαφές του ακόμη και με την κυβέρνηση της Τρίπολης —την οποία μέχρι πρότινος δεν αναγνώριζε—, στριμώχνοντας τον πρωθυπουργό Αμπντουλχαμίντ Ντμπέιμπα, ο οποίος πλέον δηλώνει έτοιμος να καθίσει στο τραπέζι των συνομιλιών προκειμένου να βρεθεί συμβιβαστική διέξοδος.
Με αυτή την αποφασιστική κίνηση, η Αίγυπτος επιδιώκει ένα διπλό στρατηγικό χτύπημα: να ακυρώσει οριστικά κάθε προσπάθεια επιβολής του Τουρκολιβυκού Μνημονίου στην πράξη και να βάλει οριστικό φρένο στην περαιτέρω διείσδυση και επιρροή της Τουρκίας στη Λιβύη.
Η επιστολή της Αιγύπτου (A/81/479):
Ρηματική διακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου 2026 από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, απευθυνόμενη στον Γενικό Γραμματέα
Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, στη Νέα Υόρκη, παρουσιάζει τις προσρήσεις της στο Γραφείο του Γενικού Γραμματέα.
Σε σχέση με τους ισχυρισμούς ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης επικύρωσε το Μνημόνιο Συνεννόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας του Κράτους της Λιβύης για την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, το οποίο υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019, η Αίγυπτος επιθυμεί να επισημάνει τα ακόλουθα:
Η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει τη σαφή θέση της επί του ζητήματος. Απορρίπτει το Μνημόνιο Συνεννόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας του Κράτους της Λιβύης για την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, το οποίο υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019, δεν το αναγνωρίζει και το θεωρεί απολύτως άκυρο και στερούμενο οποιασδήποτε έννομης ισχύος, όπως έχει ήδη δηλώσει στις ρηματικές διακοινώσεις της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, με ημερομηνίες 23 Δεκεμβρίου 2019 (A/74/628), 10 Απριλίου 2023 (A/77/858), 9 Απριλίου 2024 (A/78/848) και 8 Σεπτεμβρίου 2025 (A/80/386), οι οποίες απευθύνονταν στον Γενικό Γραμματέα.
Η φερόμενη ως επικύρωση του Μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι αυτό παραμένει άκυρο και εξακολουθεί να μην παράγει καμία έννομη ισχύ έναντι της Αιγύπτου.
Η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει επίσης ότι το προαναφερθέν Μνημόνιο Συνεννόησης, καθώς και οποιεσδήποτε ενέργειες απορρέουν από αυτό, παραβιάζουν τις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και την καθιερωμένη πρακτική όσον αφορά την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων.
Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι απορρίπτει τόσο το Μνημόνιο Συνεννόησης που υπεγράφη στις 3 Οκτωβρίου 2022 μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων, όσο και το Μνημόνιο Συνεννόησης που συνήφθη στις 25 Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου. Τα θεωρεί άκυρα και στερούμενα οποιασδήποτε έννομης ισχύος, όπως έχει ήδη αναφέρει στη ρηματική διακοίνωση της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/80/386, παράρτημα).
Πρέπει να επισημανθεί ότι η Αίγυπτος απορρίπτει τα εξωτερικά όρια που κήρυξε η Λιβύη με τη ρηματική διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/79/916) και δεν τα αναγνωρίζει, καθώς αυτά επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όρια της Αιγύπτου στη Μεσόγειο.
Επιπλέον, η Αίγυπτος προβάλλει αντιρρήσεις ως προς τα ανατολικά θαλάσσια όρια που κήρυξε η Λιβύη, συμπεριλαμβανομένων των ανατολικών εξωτερικών ορίων της κηρυχθείσας λιβυκής υφαλοκρηπίδας, τα οποία βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των θαλάσσιων ζωνών της Αιγύπτου, κατά παράβλεψη των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Αιγύπτου στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της στη Μεσόγειο.
Η Αίγυπτος υπογραμμίζει ότι οποιεσδήποτε συνέπειες ή επιπτώσεις ενδέχεται να προκύψουν από την κήρυξη της Λιβύης είναι απαράδεκτες, όπως έχει ήδη αναφέρει στις ρηματικές διακοινώσεις της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, με ημερομηνίες 9 Απριλίου 2024 (A/78/848) και 8 Σεπτεμβρίου 2025 (A/80/386), οι οποίες απευθύνονταν στον Γενικό Γραμματέα.
Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι απορρίπτει οποιαδήποτε μέτρα ή ενέργειες λαμβάνονται από οποιοδήποτε μέρος στη βάση των προαναφερθέντων Μνημονίων Συνεννόησης και των διακηρύξεων της Λιβύης, εφόσον αυτά έρχονται σε αντίθεση με τα κηρυχθέντα θαλάσσια όρια της Αιγύπτου. Επιβεβαιώνει, επίσης, ότι επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να προστατεύσει τα δικαιώματά της, τα οποία κατοχυρώνονται από το διεθνές δίκαιο, και να αντιταχθεί σε κάθε απόπειρα προσβολής τους.
Η Αίγυπτος επιθυμεί να επαναβεβαιώσει την ετοιμότητα και τη δέσμευσή της για συνεργασία, διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις με τα γειτονικά κράτη, καλή τη πίστει, προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων με τα γειτονικά κράτη, στη βάση των αρχών του διεθνούς δικαίου και δίκαιων και ισότιμων λύσεων, κατά τρόπο που να εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα, με την επιφύλαξη όλων των δικαιωμάτων της βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, στη Νέα Υόρκη, θα εκτιμούσε εάν η παρούσα ρηματική διακοίνωση μπορούσε να κυκλοφορήσει ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, στο πλαίσιο του θέματος 74 της ημερήσιας διάταξης, και να δημοσιευθεί στον ιστότοπο του Τμήματος Ωκεάνιων Υποθέσεων και του Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην προσεχή έκδοση του Δελτίου για το Δίκαιο της Θάλασσας.