Σε μια ήσυχη περιοχή της κεντρικής Γερμανίας, εκεί όπου επρόκειτο να γίνουν έργα για σύγχρονες εγκαταστάσεις, οι αρχαιολόγοι βρέθηκαν μπροστά σε μια στενή, σκοτεινή υπόγεια σήραγγα, τόσο μικρή που ένας άνθρωπος μπορεί να περάσει μόνο σκυφτός ή κάνοντας έρπειν.

Η ανακάλυψη έγινε κατά τη διάρκεια σωστικών ανασκαφών σε μια περιοχή με παλαιότερα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας. Αρχικά, οι ειδικοί θεώρησαν πως πρόκειται για έναν απλό τάφο ή ένα φρεάτιο. Όμως σύντομα κατάλαβαν ότι είχαν μπροστά τους κάτι πολύ πιο ασυνήθιστο. Η στοά ανήκει στον τύπο των λεγόμενων erdastall, υπόγειων μεσαιωνικών κατασκευών που έχουν βρεθεί κατά τόπους στην Ευρώπη και συνεχίζουν να διχάζουν τους ερευνητές μέχρι σήμερα.

Τι βρέθηκε μέσα στη σήραγγα

Στο εσωτερικό της, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν αντικείμενα και ίχνη που δεν οδηγούν σε εύκολα συμπεράσματα. Ένα μεταλλικό πέταλο, ο σκελετός μιας αλεπούς, οστά μικρών θηλαστικών και σημάδια από εστία φωτιάς δημιουργούν μια εικόνα που περισσότερο μοιάζει με τελετουργικό χώρο παρά με απλό καταφύγιο.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η είσοδος της σήραγγας φαίνεται να είχε σφραγιστεί σκόπιμα με πέτρες. Κάποιος, κάποτε, ήθελε να κλείσει αυτό το πέρασμα. Το γιατί παραμένει άγνωστο.

Με βάση τα ευρήματα, η κατασκευή τοποθετείται χρονικά ανάμεσα στον 10ο και τον 13ο αιώνα. Μια εποχή όπου κυριαρχούσε ο φόβος, οι δοξασίες και οι έντονες πνευματικές αντιλήψεις.

Καταφύγιο, τάφος ή κάτι άλλο;

Γερμανία: «Παρέλυσε» το αεροδρόμιο του Βερολίνου λόγω παγετού

Οι θεωρίες που κυκλοφορούν είναι πολλές και αντικρουόμενες. Κάποιοι μιλούν για προσωρινά καταφύγια σε περιόδους κινδύνου. Άλλοι βλέπουν έναν παγανιστικό ταφικό χώρο ή ένα σημείο όπου τελούνταν απαγορευμένες τελετουργίες.

Υπάρχει όμως και μια πιο συμβολική προσέγγιση. Λόγω του ελάχιστου μεγέθους τους, αρκετοί ερευνητές πιστεύουν ότι οι στοές αυτές χρησιμοποιούνταν σε τελετές μετάβασης, μύησης ή πνευματικού «ξαναγεννήματος»: ένας άνθρωπος έμπαινε σκυφτός, περνούσε το σκοτάδι και έβγαινε διαφορετικός, αναγεννημένος.

Οι περισσότερες παρόμοιες σήραγγες έχουν κοινά χαρακτηριστικά. Στενούς διαδρόμους, πολλαπλά επίπεδα και τοποθεσίες κοντά σε παλιές αγροικίες, εκκλησίες, νεκροταφεία ή απομονωμένα δάση.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι, παρά τις έρευνας που έχουν κατά καιρούς διεξαχθεί, κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά γιατί δημιουργήθηκαν. Και ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που συνεχίζουν να μας ιντριγκάρουν. Μερικά πράγματα, ακόμη και σήμερα, προτιμούν να μένουν στο σκοτάδι.