Σήμερα, 7 Ιανουαρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και Βαπτιστού. Η ημέρα αυτή έχει καθιερωθεί από τους Πατέρες της Εκκλησίας ως Σύναξη του Τιμίου Προδρόμου, την επομένη των Θεοφανείων, και αποτελεί μια από τις πιο σεβαστές εορτές του εκκλησιαστικού ημερολογίου. Ο Προφήτης Ιωάννης, γνωστός ως Πρόδρομος γιατί προετοίμασε και σηματοδότησε τον ερχομό του Ιησού Χριστού, τιμάται για τον ρόλο του ως βαπτιστή αλλά και ως πνευματικού καθοδηγητή.
Κατά την παράδοση, ο Ιωάννης ήταν ο τελευταίος και μεγαλύτερος των προφητών της Παλαιάς Διαθήκης, και το έργο του στον ιορδάνη ποταμό, όπου βάπτισε πλήθος πιστών αλλά και τον ίδιο τον Χριστό, αποτελεί θεμέλιο γεγονός της χριστιανικής πίστης. Η μνήμη του την 7η Ιανουαρίου, ως Σύναξη, αναδεικνύει τη συνεχή σύνδεση μεταξύ της Βάπτισης του Χριστού και της ζωής της εκκλησίας μετά τα Θεοφάνεια.
Σήμερα γιορτάζουν χιλιάδες ονόματα που συνδέονται με την παράδοση και τον Άγιο Ιωάννη:
Ιωάννης, Γιάννης, Τζαννής, Τζανής, Γιάγκος
Ζαννέτος, Ζαννέττος, Ζαν, Ζανέτ
Ιωάννα, Γιάννα, Γιαννούλα, Ζαννέτα, Ζαννέττα
Πρόδρομος, Προδρομάκης, Μάκης
Τα ονόματα αυτά αναγράφονται στο εορτολόγιο και αποτελούν παραδοσιακές επιλογές που συνδέονται με την ιστορική μνήμη του Προδρόμου.
Η σημασία της σημερινής εορτής υπερβαίνει την απλή τιμή του ονόματος. Για την Εκκλησία, η μορφή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου ενσαρκώνει την προετοιμασία της καρδιάς του πιστού για τη συνάντηση με τον Χριστό και την ανάγκη για μετάνοια και πνευματική εγρήγορση. Η εορτή αυτή αποτελεί υπενθύμιση ότι η πνευματική ζωή δεν είναι στατική, αλλά απαιτεί συνεχή αναζήτηση και επαγρύπνηση.
Σε πολλές περιοχές της χώρας, οι τοπικές εκκλησίες και κοινότητες τιμούν τον Άγιο με λειτουργίες και προσκυνηματικές εκδηλώσεις, ενώ οι πιστοί ανταλλάσσουν ευχές και επισκέπτονται ναούς αφιερωμένους στη μνήμη του. Η παράδοση των ημερών ενισχύει τους κοινωνικούς και οικογενειακούς δεσμούς, καθώς οι γιορτές ονομάτων αποτελούν σημαντικό στοιχείο της ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος β'.
Μνήμη δικαίου μετ᾽ ἐγκωμίων, σοί δέ ἀρκέσει ἡ μαρτυρία τοῦ Κυρίου Πρόδρομε, ἀνεδείχθης γάρ ὄντως καί Προφητῶν σεβασμιώτερος, ὅτι καί ἐν ῥείθροις βαπτίσαι κατηξιώθης τόν κηρυττόμενον· ὅθεν τῆς ἀληθείας ὑπεραθλήσας, χαίρων εὐηγγελίσω καί τοῖς ἐν ᾅδῃ, Θεόν φανερωθέντα ἐν σαρκί, τόν αἴροντα τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, καί παρέχοντα ἡμῖν τό μέγα ἔλεος.