Οι ηγέτες της ισχυρότερης πολιτικής οικογένειας στην Ευρώπη επιδιώκουν να αξιοποιήσουν πιο ενεργά τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της ΕΕ, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τη δέσμευση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ.
Συζητήσεις στο περιθώριο της συνόδου του ΕΛΚ
Η πρωτοβουλία συζητήθηκε κατά τη διάρκεια δείπνου το Σαββατοκύριακο, στο πλαίσιο της συνόδου των ηγετών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας, στην οποία συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σύμφωνα με το Brussels Playbook.
Εξέταση της εφαρμογής του Άρθρου 42.7
Το ΕΛΚ σκοπεύει να αναθέσει σε δύο –προς το παρόν ακατονόμαστους– αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων την εξέταση των τρόπων εφαρμογής του Άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ, το οποίο υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να παρέχουν «βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που διαθέτουν» σε περίπτωση επίθεσης κατά κράτους-μέλους της Ένωσης.
Στρατιωτικές δυνατότητες και ρόλος του ΝΑΤΟ
Η ηγεσία του ΕΛΚ δεν διευκρίνισε το χρονοδιάγραμμα παράδοσης του σχεδίου ούτε το ακριβές του περιεχόμενο. Ωστόσο, σε έγγραφο πολιτικής που δημοσιεύθηκε την Κυριακή, το ΕΛΚ επισημαίνει εννέα τομείς στους οποίους η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει στρατιωτικές δυνατότητες προκειμένου να καταστεί λιγότερο εξαρτημένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μεταξύ των οποίων τα drones, το Διάστημα και η αντιπυραυλική άμυνα. Στο ίδιο κείμενο, πάντως, το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να αναφέρεται ως ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής άμυνας.
Η σοβαρότερη διατλαντική κρίση των τελευταίων δεκαετιών
Η προσπάθεια ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας της ΕΕ έρχεται σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται ως η σοβαρότερη διατλαντική κρίση των τελευταίων δεκαετιών, καθώς οι δηλώσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη στη δέσμευση των ΗΠΑ απέναντι στο ΝΑΤΟ.
Στήριξη στην πρόταση Μακρόν για την «πυρηνική ομπρέλα»
Σε συνέντευξη Τύπου στο Ζάγκρεμπ, ο πρόεδρος του ΕΛΚ Μάνφρεντ Βέμπερ επαίνεσε τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για την πρότασή του να επεκταθεί η γαλλική «πυρηνική ομπρέλα» και σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ. «Λαμβάνοντας υπόψη τις νέες εξελίξεις στις ΗΠΑ», δήλωσε ο Βέμπερ, «είμαι απολύτως υπέρ του να εξετάσουν οι ηγέτες πώς αυτή η επιλογή των γαλλικών πυρηνικών μπορεί να αξιοποιηθεί για την ευρωπαϊκή ασφάλεια».