Ένα συγκλονιστικό γεωπολιτικό θρίλερ ξεδιπλώνεται μπροστά μας. Ο διεθνολόγος κ. Γιώργος Φίλης αναλύει το νέο «Μεγάλο Παίγνιο» των υπερδυνάμεων με επίκεντρο το Ιράν, την Αμερικανική στρατηγική του Τραμπ, και τις τεκτονικές αλλαγές που διαμορφώνουν τον κόσμο από τον Ινδικό Ωκεανό έως τη Μεσόγειο.

Τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τις εξεγέρσεις; Ποιος κινεί τα νήματα για την πτώση του ιρανικού καθεστώτος; Και πώς μπορεί η Ελλάδα να βγει κερδισμένη από την αναδιάταξη της παγκόσμιας γεωπολιτικής σκακιέρας;

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο ενός παγκόσμιου γεωπολιτικού ανασχηματισμού. Το Ιράν, ως κράτος-κλειδί στην καρδιά της Ασίας, αναδεικνύεται σε σημείο σύγκρουσης μεγάλων στρατηγικών επιδιώξεων. Σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Φίλη, «έχει ανοίξει το μεγάλο παίγνιο» – ένας αγώνας ισορροπίας ανάμεσα σε δυνάμεις που προσπαθούν να καθορίσουν τη νέα τάξη πραγμάτων από τη Μεσοποταμία έως τον Ινδικό Ωκεανό.

Ο κ. Φίλης εξηγεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να αποσπάσουν το Ιράν από το σημερινό του στρατόπεδο και να το επαναφέρουν στο «ατλαντικό» μπλοκ, όπως ήταν πριν την επανάσταση του 1979. Αυτή η στρατηγική προϋποθέτει μια καθεστωτική αλλαγή, όχι όμως με τη μορφή χάους.

Η Ουάσιγκτον, όπως σημειώνει, φαίνεται να επιθυμεί μια ομαλή μετάβαση, πιθανότατα με συνεργασία εσωτερικών δυνάμεων του καθεστώτος. Η βασική πρόκληση, σύμφωνα με τον κ. Φίλη, είναι η απομάκρυνση των μουλάδων – του θεοκρατικού πυρήνα που από το 1979 κυριαρχεί πολιτικά και θρησκευτικά. Αυτοί, όπως επισημαίνει, αντιλαμβάνονται την πολιτική εξουσία ως μέσο μεταφοράς του «λόγου του Θεού» στον κόσμο, καθιστώντας το καθεστώς αδιαπέραστο σε οποιαδήποτε κοσμική μεταρρύθμιση.

Παράλληλα, το κράτος στηρίζεται στους Φρουρούς της Επανάστασης, τους στρατιωτικούς «πρετοριανούς» που προστατεύουν το καθεστώς και εμποδίζουν κάθε εσωτερική αλλαγή. Οποιαδήποτε μετάβαση εξουσίας, λοιπόν, θα πρέπει να στηριχθεί σε συνεννόηση με τον τακτικό στρατό και με μετριοπαθείς πολιτικούς, ώστε να αποφευχθεί ο εσωτερικός εμφύλιος πόλεμος. Ο κ. Φίλης προειδοποιεί ότι μια χαοτική μετάβαση θα μπορούσε να οδηγήσει στη διάλυση του Ιράν.

Οι εθνικές και θρησκευτικές μειονότητες –όπως οι Κούρδοι στα δυτικά και οι Βαλούχοι στα νοτιοανατολικά– θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν την αστάθεια, απειλώντας την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Γι’ αυτό, μια μεταβατική κυβέρνηση υπό στρατηγούς ή πολιτικούς που απολαμβάνουν ευρύτερης εμπιστοσύνης ίσως αποτελέσει τη μόνη ρεαλιστική λύση.

Ο κ. Φίλης αναφέρει και το όνομα του Παχλαβί, ως πιθανό συμβολικό πρόσωπο, αν και επισημαίνει ότι το παλιό καθεστώς του Σάχη δεν είχε λιγότερο αυταρχικό χαρακτήρα. Ο κ. Φίλης επισημαίνει πως μια πιθανή αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα επιφέρει τεκτονικές μετατοπίσεις στην ευρύτερη περιοχή. Ο μεγάλος χαμένος θα είναι η Τουρκία, ενώ η Ελλάδα θα μπορούσε –αν κινηθεί με στρατηγική ωριμότητα– να εκμεταλλευτεί τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα προς όφελός της. Όπως χαρακτηριστικά λέει, «η γεωπολιτική χαμογελά στην Ελλάδα, αρκεί να μπορούμε να το εκμεταλλευτούμε».