Σε μια ιστορικής σημασίας στροφή προχωρά ο Καναδάς, αναθεωρώντας ριζικά την αμυντική του στρατηγική με στόχο την ενίσχυση της εθνικής του κυριαρχίας και, κυρίως, τη μείωση της μακροχρόνιας εξάρτησής του από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κυβέρνηση του Τζάστιν Τριντό, αντιλαμβανόμενη τις ραγδαίες γεωπολιτικές ανακατατάξεις και την αλλαγή στάσης του Λευκού Οίκου υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, λανσάρει ένα νέο, φιλόδοξο πρόγραμμα που φιλοδοξεί να καταστήσει τη χώρα ικανή να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της με μεγαλύτερη αυτονομία.
Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τεχνοκρατική αναβάθμιση, αλλά μια βαθιά πολιτική επιλογή. Για δεκαετίες, η Οτάβα βασιζόταν στην τεράστια στρατιωτική ισχύ του νότιου γείτονά της για την προστασία της βορειοαμερικανικής ηπείρου. Ωστόσο, το νέο διεθνές περιβάλλον επιβάλλει αλλαγή πλεύσης.
Η Πίεση του Ντόναλντ Τραμπ και η «Αφυπνιση»
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της νέας στρατηγικής έπαιξε η πολιτική των ΗΠΑ. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφές σε όλους τους τόνους ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, είτε στο ΝΑΤΟ είτε διμερώς, οφείλουν να αναλάβουν το μερίδιο που τους αναλογεί στα βάρη της άμυνας. Η ρητορική της Ουάσιγκτον περί «America First» και η απαίτηση για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2% του ΑΕΠ, λειτούργησαν ως καταλύτης για την καναδική ηγεσία.
Η Οτάβα αναγνωρίζει πλέον ότι η αμερικανική «ομπρέλα» προστασίας δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Το νέο πρόγραμμα στοχεύει να αποδείξει ότι ο Καναδάς είναι ένας αξιόπιστος εταίρος που δεν παρασιτεί εις βάρος των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, αλλά συμβάλλει ενεργά στην κοινή ασφάλεια της ηπείρου.
Στο Επίκεντρο η Αρκτική και οι Νέες Απειλές
Ο πυρήνας του νέου αμυντικού δόγματος εστιάζει στον Βορρά. Η κλιματική αλλαγή και το λιώσιμο των πάγων έχουν καταστήσει την Αρκτική πεδίο έντονου ανταγωνισμού. Η Ρωσία και η Κίνα αυξάνουν την παρουσία τους στην περιοχή, βλέποντας νέους εμπορικούς δρόμους και φυσικούς πόρους.
Ο Καναδάς, διαθέτοντας τεράστια ακτογραμμή στην Αρκτική, καλείται να προστατεύσει την εδαφική του ακεραιότητα χωρίς να χρειάζεται να καλεί διαρκώς το αμερικανικό Ναυτικό ή την Αεροπορία για συνδρομή. Το σχέδιο περιλαμβάνει:
Αγορά νέων υποβρυχίων ικανών να επιχειρούν κάτω από τους πάγους.
Ενίσχυση των συστημάτων επιτήρησης και ραντάρ στον Βορρά.
Αναβάθμιση των αεροπορικών βάσεων για την υποστήριξη των μαχητικών F-35.
Ενίσχυση της Αμυντικής Βιομηχανίας
Πέραν των εξοπλισμών, το πρόγραμμα δίνει έμφαση στην ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Στόχος είναι η δημιουργία μιας αυτόνομης αλυσίδας εφοδιασμού για κρίσιμα υλικά και πυρομαχικά, ώστε η χώρα να μην εξαρτάται αποκλειστικά από τις εισαγωγές από τις ΗΠΑ σε περιόδους κρίσης.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει να επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε βάθος χρόνου, ενισχύοντας την τεχνολογική καινοτομία και την παραγωγή drones και κυβερνο-όπλων. Η κίνηση αυτή αναμένεται να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, αλλά και να προσφέρει στην Οτάβα διπλωματικά εργαλεία που μέχρι σήμερα της έλειπαν.
Μια Νέα Σχέση με την Ουάσιγκτον
Αν και ο τίτλος του προγράμματος αναφέρεται σε «μείωση της εξάρτησης», διπλωματικοί κύκλοι διευκρινίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει απομάκρυνση από τις ΗΠΑ. Αντιθέτως, ο Καναδάς επιδιώκει να μετατραπεί από «προστατευόμενος» σε ισότιμο συνομιλητή.
Η ενίσχυση των καναδικών ενόπλων δυνάμεων θα επιτρέψει στη χώρα να συμμετέχει πιο ενεργά στη διοίκηση NORAD (Διοίκηση Αεροδιαστημικής Άμυνας Βόρειας Αμερικής), έχοντας λόγο και ρόλο στις αποφάσεις. Παράλληλα, ικανοποιεί τις απαιτήσεις του Προέδρου Τραμπ για επιμερισμό των βαρών, αφαιρώντας ένα «αγκάθι» από τις διμερείς σχέσεις.
Η υλοποίηση του προγράμματος αναμένεται να είναι μακροχρόνια και δαπανηρή, ωστόσο η απόφαση έχει ληφθεί. Ο Καναδάς εισέρχεται σε μια νέα εποχή στρατηγικής ωριμότητας, αντιλαμβανόμενος ότι στον σύγχρονο κόσμο, η ασφάλεια είναι ευθύνη που δεν μπορείς να αναθέτεις εξ ολοκλήρου σε άλλους, ακόμη και αν αυτοί είναι οι στενότεροι σύμμαχοί σου.
