Οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις κατέγραψαν το 2025 τη σημαντικότερη εδαφική τους πρόοδο στην Ουκρανία σε σύγκριση με τα δύο προηγούμενα χρόνια, σύμφωνα με ανάλυση του Αμερικανικού Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW), η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Critical Threats Project (CTP).
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, η Ρωσία κατέλαβε περισσότερα από 5.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα ουκρανικού εδάφους μέσα σε έναν χρόνο, έκταση μεγαλύτερη από τη συνολική πρόοδο του 2023 και του 2024 μαζί. Η συγκεκριμένη περιοχή αντιστοιχεί περίπου στο 0,94% της συνολικής επικράτειας της Ουκρανίας.
Για λόγους σύγκρισης, το 2022 οι ρωσικές δυνάμεις είχαν καταφέρει να καταλάβουν σχεδόν 64.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, κατά την αρχική φάση της εισβολής.
Διπλωματία χωρίς παύση των συγκρούσεων
Παρά τις εντατικές διπλωματικές διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη από τον Νοέμβριο, στο πλαίσιο αμερικανικού σχεδίου για τον τερματισμό του πολέμου, οι μάχες στο πεδίο συνεχίζονται με αμείωτη ένταση.
Στα τέλη Δεκεμβρίου, Κίεβο και Ουάσιγκτον διαπραγματεύτηκαν ένα σχέδιο 20 σημείων, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, πάγωμα του μετώπου στις νότιες περιφέρειες Ζαπορίζια και Χερσώνα, καθώς και στις ανατολικές περιοχές Ντονιέτσκ και Λουγκάνσκ, που συγκροτούν το Ντονμπάς.
Επιβράδυνση τον Δεκέμβριο, επιτάχυνση στο Ντονμπάς
Τον Δεκέμβριο, η Μόσχα κατέλαβε 244 τετραγωνικά χιλιόμετρα, καταγράφοντας τη χαμηλότερη μηνιαία προέλασή της από τον Μάρτιο. Παράλληλα, όμως, ενίσχυσε τις επιθετικές της επιχειρήσεις στο Ντονμπάς, περιοχή την οποία επιδιώκει να προσαρτήσει πλήρως.
Η ισχυρή προέλαση που σημειώθηκε από την άνοιξη και μετά, με κορύφωση τον Νοέμβριο (701 τετραγωνικά χιλιόμετρα), επέτρεψε στη Ρωσία να ξεπεράσει συνολικά την πρόοδο του 2024 (4.000 τ.χλμ.) και του 2023 (580 τ.χλμ.).
Ρωσικό άλμα στη σύγχρονη πολεμική τεχνολογία
Σύμφωνα με το ISW, η αύξηση του μέσου ρυθμού προέλασης το 2025 συνδέεται με ένα νέο επιχειρησιακό πρότυπο, το οποίο υποστηρίχθηκε από τεχνολογικές προσαρμογές και αλλαγές στις επιθετικές τακτικές.
Οι ρωσικές δυνάμεις υιοθέτησαν ένα μοντέλο που βασίζεται σε παρατεταμένη εκστρατεία αεροπορικής αναχαίτισης (BAI) στο πεδίο της μάχης, σε αποστολές διείσδυσης και σε μαζικές επιθέσεις μικρών ομάδων. Οι τακτικές αυτές συνέβαλαν στις ρωσικές προελάσεις προς τις κατευθύνσεις Ποκρόφσκ, Ολεξάντριβκα και Χουλιάιπολε το φθινόπωρο του 2025.
Καθοριστικός ρόλος των drones
Στις αρχές της άνοιξης του 2025, οι ρωσικές δυνάμεις άρχισαν να επιτυγχάνουν αποτελέσματα BAI μέσω της χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV) για την αναχαίτιση των ουκρανικών επίγειων γραμμών επικοινωνίας (GLOC).
Παράλληλα, ο ρωσικός στρατός ενίσχυσε σημαντικά την παρουσία επίλεκτων χειριστών UAV του Κέντρου Προηγμένων Μη Επανδρωμένων Τεχνολογιών Rubikon, οι οποίοι θεωρούνται βασικοί συντελεστές των επιτυχιών της ρωσικής εκστρατείας BAI. Η ανάπτυξή τους επεκτάθηκε σε όλο το μέτωπο τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2025.
Τεχνολογικές προσαρμογές και αυξημένη εμβέλεια
Οι ρωσικές τεχνολογικές προσαρμογές περιλάμβαναν την κλιμάκωση της παραγωγής UAV οπτικών ινών, τα οποία εμφανίζουν αυξημένη ανθεκτικότητα στις παρεμβολές ηλεκτρονικού πολέμου της Ουκρανίας. Η εμβέλειά τους αυξήθηκε από περίπου 7 χιλιόμετρα στις αρχές της άνοιξης σε περίπου 20 χιλιόμετρα το καλοκαίρι του 2025.
Επιπλέον, εισήχθησαν μη επανδρωμένα «μητρικά πλοία», ικανά να μεταφέρουν και να επεκτείνουν την εμβέλεια των drones πρώτου προσώπου (FPV), αυξάνοντας σημαντικά το βάθος των ρωσικών επιθέσεων στα μετόπισθεν.
Πρόσφατες εξελίξεις έχουν επεκτείνει περαιτέρω την εμβέλεια των drones οπτικών ινών στα 50 έως 60 χιλιόμετρα.
Επιπτώσεις στο πεδίο της μάχης
Ο αρχηγός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι, δήλωσε στις 30 Δεκεμβρίου ότι η συγκέντρωση ρωσικών drones οπτικών ινών με εμβέλεια άνω των 20 χιλιομέτρων στην κατεύθυνση του Σέβερσκ συνέβαλε καθοριστικά στην κατάληψη της πόλης από τη Ρωσία.
Η χρήση αυτών των drones έχει επίσης ενισχύσει τη δυνατότητα αναχαίτισης ουκρανικών GLOC σε δασικές περιοχές, όπως το δάσος Serebryanske, όπου τα συμβατικά τηλεκατευθυνόμενα drones αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς.
Αλλαγές στην επιθετική τακτική
Σε τακτικό επίπεδο, οι ρωσικές δυνάμεις εγκατέλειψαν από τον Ιούνιο του 2025 τις ιδιαίτερα φθοροποιές επιθέσεις πεζικού, υιοθετώντας τακτικές διείσδυσης με στόχο την επίτευξη σταδιακών κερδών σε όλο το μέτωπο.
Η αλλαγή αυτή επέτρεψε ταχύτερο ρυθμό προέλασης, ωστόσο οι ρωσικές δυνάμεις εξακολουθούν να υφίστανται υψηλές απώλειες, με τα εδαφικά κέρδη να παραμένουν περιορισμένα.
Στρατηγικοί στόχοι χωρίς πλήρη επίτευξη
Η ρωσική στρατιωτική διοίκηση έδωσε προτεραιότητα το 2025 στην κατάληψη του συνόλου της περιφέρειας Ντονιέτσκ και στη δημιουργία ζώνης ασφαλείας στις βόρειες περιφέρειες Σούμι και Χάρκοβο. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι στόχοι αυτοί δεν έχουν επιτευχθεί.
Σύμφωνα με το ISW, κατά τη διάρκεια του 2025 οι ρωσικές δυνάμεις εκτόξευσαν πάνω από 54.000 μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας και περισσότερους από 1.900 πυραύλους εναντίον της Ουκρανίας.
