Σε φάση πλήρους επιχειρησιακής ετοιμότητας περνά ο ελεγκτικός μηχανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, θέτοντας στο στόχαστρο τη συμμόρφωση των ελεύθερων επαγγελματιών και των επιτηδευματιών με το νέο καθεστώς των άμεσων πληρωμών.
Η περίοδος χάριτος και προσαρμογής φαίνεται να αποτελεί παρελθόν, καθώς η φορολογική διοίκηση ενεργοποιεί τις διαδικασίες για τη διενέργεια σαρωτικών ελέγχων σχετικά με την υποχρεωτική διασύνδεση στο σύστημα IRIS. Στόχος είναι η διασφάλιση της διαφάνειας στις συναλλαγές και η πάταξη της φοροδιαφυγής, με τους παραβάτες να βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με βαρύτατα διοικητικά πρόστιμα.
Η ενεργοποίηση των διασταυρώσεων
Σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι έλεγχοι δεν θα περιοριστούν σε επιτόπιες επισκέψεις, αλλά θα βασιστούν κυρίως σε ψηφιακές διασταυρώσεις δεδομένων. Η Αρχή έχει στη διάθεσή της τα αρχεία από το Μητρώο των Τραπεζικών Λογαριασμών και τα στοιχεία που δηλώνουν οι επαγγελματίες στο Taxisnet. Μέσω αυτοματοποιημένων διαδικασιών, θα εντοπιστούν όσοι υπόχρεοι δεν έχουν προχωρήσει στην ενεργοποίηση της υπηρεσίας IRIS payments, παρά τις επαναλαμβανόμενες οχλήσεις και τις παρατάσεις που δόθηκαν το προηγούμενο διάστημα.
Η υποχρέωση αφορά εκατοντάδες χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, οι οποίοι οφείλουν να δέχονται πληρωμές μέσω της συγκεκριμένης υπηρεσίας, παρέχοντας έτσι στους πελάτες τους τη δυνατότητα άμεσης μεταφοράς χρημάτων χωρίς τραπεζικές προμήθειες για ποσά έως 500 ευρώ. Η μη συμμόρφωση με αυτή την οδηγία θεωρείται πλέον σοβαρή παράβαση της φορολογικής νομοθεσίας.
Το ύψος των προστίμων
Για όσους εντοπιστούν να μην έχουν συμμορφωθεί με τις διατάξεις του νόμου, οι κυρώσεις είναι άμεσες και ιδιαίτερα τσουχτερές. Ο νόμος προβλέπει την επιβολή προστίμου ύψους 1.500 ευρώ. Η «καμπάνα» αυτή δεν αφορά μόνο τη μη ενεργοποίηση της υπηρεσίας, αλλά επεκτείνεται και σε άλλες υποχρεώσεις που απορρέουν από το νέο πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς.
Συγκεκριμένα, οι επαγγελματίες είναι υποχρεωμένοι να έχουν αναρτημένο σε εμφανές σημείο στον επαγγελματικό τους χώρο τον ειδικό κωδικό QR Code, μέσω του οποίου οι πελάτες μπορούν να σκανάρουν και να πραγματοποιούν την πληρωμή. Η απουσία αυτής της σήμανσης ή η άρνηση αποδοχής πληρωμής μέσω IRIS αποτελεί αιτία επιβολής του προστίμου. Επιπλέον, υποχρέωση υπάρχει και για τη δήλωση του επαγγελματικού λογαριασμού στην ΑΑΔΕ, καθώς το IRIS πρέπει να είναι συνδεδεμένο με λογαριασμό εμπορικής χρήσης και όχι προσωπικό.
Γιατί επιμένει το Υπουργείο Οικονομικών
Η επιμονή του οικονομικού επιτελείου στην καθολική εφαρμογή του συστήματος IRIS δεν είναι τυχαία. Το συγκεκριμένο σύστημα πληρωμών αποτελεί κεντρικό πυλώνα στη στρατηγική για τον περιορισμό της κυκλοφορίας του «μαύρου» χρήματος. Οι συναλλαγές μέσω IRIS καταγράφονται άμεσα και με διαφάνεια, καθιστώντας δυσκολότερη την απόκρυψη εσόδων.
Ταυτόχρονα, το μέτρο προβάλλεται ως φιλικό προς τον καταναλωτή αλλά και τον επιχειρηματία, καθώς μειώνει δραστικά το κόστος των προμηθειών που επιβαρύνουν τις συναλλαγές μέσω καρτών (POS). Η κυβέρνηση επιδιώκει να αλλάξει την κουλτούρα των πληρωμών στην Ελλάδα, προωθώντας τα ψηφιακά εργαλεία που προσφέρουν ταχύτητα και ασφάλεια.
Προσοχή στις διορίες υποβολής ενστάσεων
Οι επαγγελματίες που θα λάβουν την ειδοποίηση για την επιβολή του προστίμου θα έχουν στη διάθεσή τους συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο για να αντιδράσουν. Προβλέπεται η δυνατότητα υποβολής ένστασης, εφόσον ο φορολογούμενος μπορεί να αποδείξει ότι συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας ή ότι έχει προβεί στις απαραίτητες ενέργειες και η καθυστέρηση οφείλεται σε τεχνικούς λόγους των τραπεζικών ιδρυμάτων.
Ωστόσο, η ΑΑΔΕ έχει καταστήσει σαφές ότι η ανοχή σε περιπτώσεις αμέλειας ή σκόπιμης καθυστέρησης θα είναι μηδενική. Οι έλεγχοι αναμένεται να ενταθούν το προσεχές διάστημα, καλύπτοντας όλο το φάσμα της αγοράς, από τα εμπορικά καταστήματα και την εστίαση μέχρι τους παρόχους υπηρεσιών, όπως γιατρούς, δικηγόρους και υδραυλικούς. Οι φορολογούμενοι καλούνται να ελέγξουν άμεσα την κατάσταση της σύνδεσής τους για να αποφύγουν δυσάρεστες οικονομικές επιβαρύνσεις.
