Ένα από τα πιο ισχυρά ηφαιστειακά συστήματα που γνώρισε ποτέ η Γη φαίνεται πως δείχνει ξανά σημάδια ζωής. Η καλντέρα Kikai, στην Ιαπωνία, που πριν από περίπου 7.300 χρόνια προκάλεσε τη μεγαλύτερη έκρηξη του Ολόκαινου, δείχνει σήμερα ξεκάθαρα σημάδια επαναδραστηριοποίησης με νέο μάγμα.

Σύμφωνα με το gazzetta.gr δεν πρόκειται για ένα «ξύπνημα» που συνεπάγεται κάποιον άμεσο κίνδυνο. Είναι όμως ένα σπάνιο επιστημονικό παράθυρο: για πρώτη φορά, οι ερευνητές βλέπουν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο πώς ένα υπερηφαίστειο συγκεντρώνει εκ νέου τη δύναμή του μετά από μια κολοσσιαία έκρηξη.

Η εικόνα κάτω από τον βυθό

Το μεγαλύτερο μέρος της καλντέρας βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, στη νησιωτική περιοχή Osumi. Για να δουν τι συμβαίνει εκεί, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν σεισμικές απεικονίσεις και τοποθέτησαν σεισμογράφους στον πυθμένα του ωκεανού.

Μελετώντας πώς ταξιδεύουν τα σεισμικά κύματα μέσα στον φλοιό, κατάφεραν να «χαρτογραφήσουν» το εσωτερικό της καλντέρας. Αυτό που αποκάλυψαν ήταν μια μεγάλη δεξαμενή μάγματος, με μέγεθος και δομή που ταιριάζουν με εκείνη της αρχαίας έκρηξης.

Με απλά λόγια, το ίδιο σύστημα που κάποτε εξερράγη, είναι ακόμα εκεί. Και αρχίζει να γεμίζει ξανά.

Το κρίσιμο εύρημα

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της ανακάλυψης. Το μάγμα που εντοπίστηκε δεν είναι υπόλειμμα της παλιάς έκρηξης. Είναι νέο υλικό, που έχει ανέβει από βαθύτερα στρώματα της Γης και εισέρχεται εκ νέου στη δεξαμενή.

Μάλιστα, οι επιστήμονες εντόπισαν ότι τα τελευταία περίπου 3.900 χρόνια σχηματίζεται ένας νέος θόλος λάβας με διαφορετική χημική σύσταση. Αυτό επιβεβαιώνει ότι το σύστημα δεν «κρατάει» απλώς παλιό μάγμα, αλλά ανατροφοδοτείται με νέο.

Από αυτή την παρατήρηση προκύπτει και ένα νέο μοντέλο λειτουργίας, το λεγόμενο «μοντέλο επανέγχυσης μάγματος». Σύμφωνα με αυτό, το μάγμα ανεβαίνει από τα βάθη, εγχέεται ξανά στη δεξαμενή και συσσωρεύεται αργά, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μελλοντική δραστηριότητα. Είναι μια διαδικασία που δεν φαίνεται με γυμνό μάτι. Αλλά εξελίσσεται διαρκώς.

Τι σημαίνει για τα υπερηφαίστεια

Τα υπερηφαίστεια δεν τελειώνουν με μία έκρηξη. Μπαίνουν σε έναν αργό, σχεδόν αόρατο κύκλο επαναφόρτισης που μπορεί να διαρκέσει χιλιάδες χρόνια.

Το μοτίβο που εντοπίστηκε στην Kikai φαίνεται να ισχύει και σε άλλα γνωστά υπερηφαίστεια, όπως στο Yellowstone και στην Τόμπα. Και αυτό έχει τεράστια σημασία, καθώς όσο καλύτερα κατανοούμε πώς «γεμίζουν» αυτές οι δεξαμενές μάγματος, τόσο πιο κοντά φτάνουμε σε κάτι που μέχρι σήμερα έμοιαζε αδύνατο: την πιο έγκαιρη και αξιόπιστη πρόβλεψη μεγάλων ηφαιστειακών εκρήξεων.