Οι άνθρωποι εξαφανίζονται συνεχώς στον κόσμο, είτε επειδή θέλουν να χαθούν τα ίχνη τους είτε επειδή κάτι άλλο συνέβη, αλλά πουθενά αυτό το φαινόμενο δεν είναι τόσο διαδεδομένο όσο στην Ιαπωνία, μια χώρα που έχει επινοήσει ακόμη και έναν όρο για το φαινόμενο. Το λέει «johatsu».

Οι πιο συνηθισμένοι λόγοι που οδηγούν τους ανθρώπους να εξαφανιστούν χωρίς ίχνος είναι ακριβώς αυτοί που πιθανώς σκέφτεστε – αναπόφευκτα χρέη, σχέσεις χωρίς αγάπη και η διαβόητη σκληρή εργασιακή κουλτούρα της Ιαπωνίας.

Αλλά υπάρχουν ορισμένοι πολιτισμικοί παράγοντες που κάνουν αυτούς τους λόγους πολύ πιο σοβαρούς στην Ιαπωνία από οπουδήποτε αλλού.

Η ντροπή να επιβαρύνει κανείς την οικογένειά του με χρέη, να περάσει ένα διαζύγιο που ήταν πάντα πολύ σπάνια στην ασιατική χώρα ή ακόμα και να εγκαταλείψει μια δουλειά θεωρείται αφόρητη από πολλούς Ιάπωνες.

Αυτό τους αφήνει μόνο με πολύ λίγες επιλογές - να αφαιρέσουν τη ζωή τους αντί να ζουν με τη ντροπή, να δουλεύουν μέχρι θανάτου ή να γίνουν "johatsu", που κυριολεκτικά σημαίνει να "εξατμιστούν" από τη ζωή τους.

Ο Ιάπωνας κοινωνιολόγος Hiroki Nakamori, ο οποίος μελετά το φαινόμενο johatsu στην Ιαπωνία εδώ και πολλά χρόνια, είπε στο BBC ότι ο όρος άρχισε να χρησιμοποιείται στην ασιατική χώρα κατά τη δεκαετία του '60, όταν οι άνθρωποι συνειδητοποίησαν ότι το να εξαφανιστούν από τη ζωή τους ήταν το πιο εύκολο πράγμα και τα δύο

«Στην Ιαπωνία, είναι πιο εύκολο να εξαφανιστείς», είπε ο Nakamori. «Η αστυνομία δεν θα επέμβει εκτός εάν υπάρχει άλλος λόγος – όπως ένα έγκλημα ή ένα ατύχημα. Το μόνο που μπορεί να κάνει η οικογένεια είναι να πληρώσει πολλά για έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ ή απλά να περιμένει για πάντα. Αυτό είναι όλο."

Το απόρρητο είναι μεγάλη υπόθεση στην Ιαπωνία, επομένως τα άτομα που αποφασίζουν να γίνουν johatsu μπορούν ουσιαστικά να κρυφτούν σε κοινή θέα χωρίς να ανησυχούν ότι θα τους ανακαλύψουν.

Εφόσον απομακρύνονται από τη ζωή που προσπαθούν να ξεφύγουν, δεν χρειάζεται να μπαίνουν στον κόπο να τους εντοπίζουν στο CCTV ή να χρησιμοποιούν τις πιστωτικές τους κάρτες στα ΑΤΜ.

Τα μέλη της οικογένειας δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε βίντεο ασφαλείας και οι συναλλαγές με ATM δεν παρακολουθούνται ποτέ. Όσο περνούν τα χρόνια το φαινόμενο είναι ακόμη πιο συνηθισμένο και μάλιστα έχει περάσει και στο επόμενο επίπεδο.

Το φαινόμενο johatsu είναι τόσο διαδεδομένο στην Ιαπωνία που υπάρχουν ακόμη και εταιρείες που ειδικεύονται στο να βοηθούν τους ανθρώπους να εξαφανιστούν. Γνωστές ως υπηρεσίες «νυχτερινής μετακίνησης» ή «fly-by-night shops», αυτές οι εταιρείες βοηθούν τους johatsu να σχεδιάσουν την εξαφάνισή τους και προσφέρουν επίσης προσωρινή διαμονή σε μυστικές τοποθεσίες.