Μια πρωτοφανής ρωγμή στο εσωτερικό της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας έρχεται στο φως, με αφορμή τις εν εξελίξει στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έθεσε ευθέως ζήτημα επανεξέτασης της παραμονής των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ, εξαπολύοντας δριμεία επίθεση κατά της Ισπανίας και άλλων ευρωπαϊκών κρατών που αρνούνται να παράσχουν πρακτική στρατιωτική διευκόλυνση στον πόλεμο εναντίον του Ιράν.

Η δήλωση αυτή καταδεικνύει το βαθύ ρήγμα που έχει προκαλέσει η μονομερής απόφαση της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ να ανοίξουν το ιρανικό μέτωπο, με τον ευρωπαϊκό πυλώνα της συμμαχίας να προσπαθεί να κρατήσει αποστάσεις από μια σύρραξη που απειλεί με παγκόσμια κλιμάκωση.

Το ισπανικό «όχι» για τον εναέριο χώρο και τις βάσεις

Το επίκεντρο της αμερικανικής οργής εντοπίζεται στη Μαδρίτη. Σύμφωνα με τα σχόλια του Μάρκο Ρούμπιο, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο δίκτυο Al Jazeera, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρήκαν κλειστές πόρτες από την Ισπανία, ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ το οποίο η Αμερική δεσμεύεται συμβατικά να προστατεύει σε περίπτωση επίθεσης.

Η ισπανική κυβέρνηση όχι μόνο έκλεισε τον εναέριο χώρο της για όλες τις πτήσεις που συνδέονται επιχειρησιακά με τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά προχώρησε και στο πρακτικό μπλοκάρισμα της χρήσης των στρατηγικών βάσεων Rota και Morón στην Ανδαλουσία. Πρόκειται για στρατιωτικές εγκαταστάσεις των οποίων τη λειτουργία εξασφαλίζουν από κοινού η Ισπανία και οι ΗΠΑ, με την άρνηση χρήσης τους να προκαλεί σφοδρό εκνευρισμό στο αμερικανικό Πεντάγωνο και το υπουργείο Εξωτερικών.

Η προειδοποίηση για το άρθρο 5 και η επόμενη μέρα της συμμαχίας

Διαβάζοντας τη γεωπολιτική σκακιέρα, ο Μάρκο Ρούμπιο έστειλε ένα ξεκάθαρο τελεσίγραφο προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αμφισβητώντας τον ίδιο τον πυρήνα της αμοιβαίας υποστήριξης. Ξεκαθάρισε πως η πρακτική χρησιμότητα του ΝΑΤΟ για τις ΗΠΑ έγκειται στην ευχέρεια στάθμευσης στρατευμάτων και εξοπλισμού σε ξένο έδαφος. «Αν το ΝΑΤΟ είναι μόνο για να υπερασπιζόμαστε εμείς την Ευρώπη αν δεχθούν επίθεση, αλλά μετά να μας αρνούνται δικαιώματα σε βάσεις όταν τις έχουμε ανάγκη, αυτό δεν είναι μια πολύ καλή διευθέτηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Αμερικανός διπλωμάτης τόνισε ότι η συμμαχία δεν μπορεί να λειτουργεί ως «δρόμος μιας κατεύθυνσης», προαναγγέλλοντας ότι το ζήτημα της παραμονής και των όρων συμμετοχής των ΗΠΑ θα τεθεί στο τραπέζι αμέσως μετά τη λήξη της τρέχουσας κρίσης. Η στάση αυτή ευθυγραμμίζεται πλήρως με την πάγια ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατηγορεί συστηματικά τους Ευρωπαίους για ανεπαρκή στήριξη.

Ωστόσο, το νομικό και διπλωματικό παράδοξο που η Ουάσιγκτον επιλέγει σκόπιμα να παραβλέψει σε αυτή την αντιπαράθεση, είναι πως το περίφημο Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις όπου ένα κράτος-μέλος δέχεται απρόκλητη επίθεση. Σε καμία περίπτωση η συνθήκη δεν υποχρεώνει τους συμμάχους να συνδράμουν ενεργά ή να παραχωρήσουν γη και ύδωρ σε έναν επιθετικό πόλεμο που ξεκίνησαν αυτόβουλα οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.