Με αφορμή την επικαιρότητα γύρω από την κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας», το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου υπενθυμίζει την ύπαρξη ενός εξαιρετικά σπάνιου ευρήματος, το οποίο τεκμηριώνει την πρώιμη διάδοση της επικής παράδοσης στο νησί. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή ασβεστολιθική σαρκοφάγο, η οποία χρονολογείται στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ.
Το χρονικό της ανακάλυψης και τα ανάγλυφα μοτίβα
Το μνημείο εντοπίστηκε το 2006 στην περιοχή Κούκλια (Παλαιπάφος) κατά τη διάρκεια ανασκαφικών εργασιών υπό τον αρχαιολόγο Δρ. Ευστάθιο Ράπτου. Σήμερα, το εύρημα αποτελεί κεντρικό εκθεσιακό σπάνιο κομμάτι στο Τοπικό Μουσείο Παλαιπάφου.
Η καλλιτεχνική πλαισίωση της σαρκοφάγου χωρίζεται σε δύο κύριες ζώνες:
Πολιορκία πόλης: Στη μία πλευρά εικονίζεται πολεμική αναπαράσταση, στην οποία διακρίνεται η μορφή του Ηρακλή.
Η ομηρική σκηνή: Στην απέναντι πλευρά αποτυπώνεται η επεισοδιακή απόδραση του Οδυσσέα και των συντρόφων του από τη σπηλιά του Κύκλωπα Πολύφημου.
Η πολιτισμική σύνδεση με τα ομηρικά έπη
Η παρουσία παραστάσεων με θεματολογία από την «Οδύσσεια» σε ταφικά μνημεία της κλασικής περιόδου υπογραμμίζει, σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, τον βαθμό στον οποίο η ομηρική ποίηση και η ελληνική μυθολογία είχαν ενσωματωθεί στον πολιτισμικό ιστό της αρχαίας Κύπρου.
Το εύρημα αποδεικνύει ότι τα έπη του Ομήρου δεν αποτελούσαν απλώς προφορική ή λογοτεχνική παράδοση, αλλά πηγή έμπνευσης για την τοπική πλαστική τέχνη και τις ταφικές πρακτικές των κυπριακών βασιλείων της εποχής.
