Με πολεμικό πλοίο συνοδεύει πλέον η Τουρκία το ερευνητικό Oruc Reis, το οποίο συνεχίζει τις εργασίες του στην Ανατολική Μεσόγειο για τον σχεδιαζόμενο υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου μεταξύ των τουρκικών ακτών και των κατεχομένων της Κύπρου. Η παρουσία του περιπολικού TCG Karataş (P-1212) προβάλλεται από τον τουρκικό Τύπο ως επίδειξη στρατιωτικής παρουσίας, με ευθείες αναφορές στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Το σημερινό πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Türkiye παρουσιάζει την αποστολή ως μήνυμα αποφασιστικότητας της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το τουρκικό περιπολικό συμμετέχει στην επιχείρηση «Ασπίδα της Μεσογείου», πραγματοποιώντας δραστηριότητα επίδειξης σημαίας παράλληλα με τις ερευνητικές εργασίες του Oruc Reis.
Η τουρκική κινητικότητα εξελίσσεται σε θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αναμούρ και κατεχόμενης Κερύνειας, όπου η Άγκυρα προωθεί την κατασκευή υποθαλάσσιου ενεργειακού αγωγού. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη αμφισβητήσει τη νομιμότητα της σχετικής τουρκικής NAVTEX, καταγγέλλοντας μονομερείς ενέργειες σε περιοχές κυπριακών χωρικών υδάτων και υφαλοκρηπίδας.
Το TCG Karataş δίπλα στο Oruc Reis – Τι αναφέρει ο τουρκικός Τύπος
Σύμφωνα με την εφημερίδα Türkiye, το περιπολικό TCG Karataş, κλάσης Tuzla, πραγματοποιεί δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδα της Μεσογείου». Η παρουσία του συνδέεται με τις έρευνες που διεξάγει το Oruc Reis και τα συνοδευτικά ερευνητικά σκάφη στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Τουρκίας και κατεχομένων.
Το τουρκικό δημοσίευμα δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην επίδειξη της σημαίας, παρουσιάζοντας την αποστολή ως έκφραση της πρόθεσης της Άγκυρας να διατηρεί στρατιωτική παρουσία στις περιοχές όπου προβάλλει θαλάσσιες διεκδικήσεις.
Το TCG Karataş δεν είναι φρεγάτα, αλλά πολεμικό περιπολικό πλοίο. Η αποστολή του, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, εντάσσεται σε δραστηριότητες επιτήρησης και παρουσίας στη θάλασσα. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στοιχεία για επεισόδιο με μονάδες άλλης χώρας ή για στρατιωτική εμπλοκή στην περιοχή.
Η Άγκυρα συνδέει πολιτικά την παρουσία του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού με τη «Γαλάζια Πατρίδα», επιχειρώντας να προβάλει τις θέσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι τουρκικοί ισχυρισμοί περί θαλάσσιων δικαιωμάτων δεν συνιστούν, ωστόσο, αναγνώριση των αντίστοιχων διεκδικήσεων από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Έρευνες έως τις 25 Οκτωβρίου για τον αγωγό προς τα κατεχόμενα
Το Oruc Reis πραγματοποιεί ερευνητικές εργασίες βάσει της τουρκικής NAVTEX 0953/26, η οποία αφορά τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ των νότιων ακτών της Τουρκίας και του βόρειου τμήματος της Κύπρου. Οι εργασίες έχουν προγραμματιστεί για το διάστημα από 1 έως 25 Οκτωβρίου.
Μαζί με το τουρκικό ερευνητικό συμμετέχουν τα Denar Pathfinder, Denar Echo και Kırıcı, τα οποία συνδέονται με τη συλλογή στοιχείων για τη μορφολογία του βυθού και τις τεχνικές προϋποθέσεις κατασκευής του αγωγού.
Το σχέδιο αφορά τη σύνδεση της περιοχής Αναμούρ, στις νότιες τουρκικές ακτές, με το Τεκνετζίκ, ανατολικά της κατεχόμενης Κερύνειας. Το συνολικό μήκος του αγωγού υπολογίζεται σε περίπου 101 χιλιόμετρα, εκ των οποίων τα 97 προβλέπεται να είναι υποθαλάσσια.
Σύμφωνα με τους τουρκικούς ενεργειακούς σχεδιασμούς, το φυσικό αέριο προορίζεται κυρίως για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα κατεχόμενα. Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, είχε αναφερθεί σε σχεδιασμό δύο αγωγών διαμέτρου 22 ιντσών, με στόχο την ολοκλήρωση των μελετών εντός του 2026 και την έναρξη λειτουργίας το 2028.
Οι σημερινές δραστηριότητες αφορούν προπαρασκευαστικές υποθαλάσσιες έρευνες και όχι ολοκληρωμένη κατασκευή του αγωγού.
Η κυπριακή αντίδραση για τη NAVTEX και τα κυριαρχικά δικαιώματα
Η έκδοση της τουρκικής NAVTEX είχε προκαλέσει αντιδράσεις από την Κυπριακή Δημοκρατία ήδη από την 1η Οκτωβρίου. Διπλωματικές πηγές χαρακτήρισαν τις σχεδιαζόμενες εργασίες παράνομες, υποστηρίζοντας ότι επηρεάζουν περιοχές κυπριακών χωρικών υδάτων και υφαλοκρηπίδας.
Η Λευκωσία αντιμετωπίζει την τουρκική πρωτοβουλία ως ακόμη μία μονομερή ενέργεια που συνδέεται με την προσπάθεια της Άγκυρας να δημιουργήσει τετελεσμένα στην κατεχόμενη Κύπρο. Η Τουρκία, αντίθετα, παρουσιάζει το ενεργειακό έργο ως διμερή συνεργασία με την τουρκοκυπριακή διοίκηση, την οποία αναγνωρίζει ως χωριστό κράτος.
Το κατοχικό καθεστώς δεν αναγνωρίζεται διεθνώς ως ανεξάρτητο κράτος, πλην της Τουρκίας. Η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει το διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στο νησί, ενώ οι σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ απορρίπτουν τη μονομερή ανακήρυξη του ψευδοκράτους.
Η παρουσία του TCG Karataş προσθέτει στρατιωτικό χαρακτήρα στην προβολή της τουρκικής αποστολής, χωρίς να μεταβάλλει το διεθνές νομικό καθεστώς της Κύπρου.
Το Oruc Reis θυμίζει το 2020, αλλά η αποστολή είναι διαφορετική
Η επανεμφάνιση του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο επαναφέρει αναμνήσεις από την ελληνοτουρκική κρίση του 2020, όταν το τουρκικό ερευνητικό πραγματοποιούσε σεισμικές έρευνες σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές νοτίως του Καστελλόριζου.
Τότε, οι έρευνες και η συνοδεία από μονάδες του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού είχαν προκαλέσει παρατεταμένη κινητοποίηση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και σοβαρή διπλωματική αντιπαράθεση.
Η σημερινή αποστολή έχει διαφορετική γεωγραφική και επιχειρησιακή βάση. Το Oruc Reis δραστηριοποιείται μεταξύ Αναμούρ και Κερύνειας για τις ανάγκες του σχεδιαζόμενου αγωγού προς τα κατεχόμενα, ενώ δεν προκύπτει από τα δημοσιοποιημένα στοιχεία ότι έχει κινηθεί προς το Καστελλόριζο ή ότι επαναλαμβάνεται το σκηνικό της κρίσης του 2020.
Παρά ταύτα, η επιμονή της Άγκυρας να συνοδεύει ερευνητικές δραστηριότητες με πολεμική παρουσία και να τις εντάσσει επικοινωνιακά στη «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί σαφές στοιχείο της σημερινής τουρκικής προβολής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η NAVTEX παραμένει προγραμματισμένη έως τις 25 Οκτωβρίου, ενώ μέχρι στιγμής η Τουρκία δεν έχει ανακοινώσει αλλαγή της ερευνητικής περιοχής ή νέα αποστολή του Oruc Reis σε άλλες θαλάσσιες ζώνες.
