Καταλήψεις κτηρίων, προπηλακισμοί πολιτικών, καταστροφή δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας, συγκρούσεις με την αστυνομία, είναι, για την συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων μη αποδεκτές μορφές πολιτικής διαμαρτυρίας όμως ένα σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης φαίνεται πως δικαιολογεί συγκεκριμένους προπηλακισμούς.
Αυτά, προκύπτουν από πανελλαδική δημοσκόπηση της QED που παρουσίασε ο Σταύρος Θεοδωράκης στο podcast του, «Γκάλοπ εν βρασμώ».
Τα ευρήματα
- Ένα σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης (από 40% έως 27%) φαίνεται να δικαιολογεί προπηλακισμούς: τραπεζίτη, μεγαλο-δημοσιογράφου, μεγαλο-επιχειρηματία, Ισραηλινού τουρίστα, υπουργού της κυβέρνησης, Βουλευτή της αντιπολίτευσης και μετανάστη χωρίς χαρτιά.
- Η μεγάλη πλειονότητα καταδικάζει τις επιθέσεις με γκαζάκια που προκαλούν τραυματισμούς. Ωστόσο, όταν οι δράστες χαρακτηρίζονται ως αντιεξουσιαστές, η καταδίκη είναι ελαφρώς ασθενέστερη, κυρίως μεταξύ όσων αυτοτοποθετούνται στην Αριστερά.
- Οι περισσότεροι χαρακτηρίζουν «εγκληματίες» ή «χούλιγκαν», όσους μετέχουν σε πράξεις που συχνά αναφέρονται ως «πολιτική βία», ενώ πολύ μικρότερα ποσοστά επιλέγουν ιδεολογικούς χαρακτηρισμούς όπως «φασίστες» ή «κοινωνικοί επαναστάτες».
- Τέλος είναι σημαντικό ότι το 45% των πολιτών θεωρεί ότι τα κόμματα καταδικάζουν τη βία ανάλογα με τα «ιδεολογικά κίνητρα» των δραστών.
Η πολιτική βία «είναι πολύ συχνά μια πράξη εκδήλωσης ενός συμβολισμού»
Το ότι η πολιτική βία «είναι πολύ συχνά μια πράξη εκδήλωσης ενός συμβολισμού» και πως με αυτή δεν πιστεύουν «ότι θα πετύχουν κάτι» εξέφρασε ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συγγραφέας πολλών βιβλίων, κ. Στάθης Καλύβας απαντώντας σε σχετική ερώτηση του Σταύρου Θεοδωράκη.
«Δεν είναι απαραίτητο ότι θεωρούν ότι θα πετύχουν κάτι. Είναι πολύ συχνά μια πράξη εκδήλωσης ενός συμβολισμού.Εκδήλωσης ότι είμαστε παρόντες, ότι εκφραζόμαστε με αυτόν τον τρόπο. Σε ένα δεύτερο επίπεδο υπάρχει το στοιχείο των κοινωνικών δικτύων. Δηλαδή πολλές από αυτές τις μικρές ομάδες που εκδηλώνονται με αυτό τον τρόπο, το κάνουν για την αναπαραγωγή τους, για να μπορέσουν να στρατολογήσουν καινούργια μέλη, να εμφανιστούν ως ήρωες σε ένα μικρό μεν αλλά συνεκτικό κοινό» απάντησε χαρακτηριστικά.
Ο δημοσιογράφος ρώτησε να μάθει αν ο Στάθης Καλύβας θεωρεί ότι η απάντηση της πολιτείας είναι χαλαρή και αυτό επιτρέπει τη συνέχιση τέτοιων πράξεων με δεδομένο πως υπάρχουν φωνές ότι πρέπει να υπάρχουν χαλαρές αντιδράσεις απέναντί τους για να μην ηρωοποιούνται οι δράστες αυτών των πράξεων.
«Δεν νομίζω ότι είναι ηρωοποίηση το να εφαρμόζεις τον νόμο. Αλλά υπάρχει ένα γενικό φαινόμενο στην Ελλάδα που είναι η χαλαρή εφαρμογή του νόμου σε πάρα πολλά θέματα. Θεωρώ ότι το μεγάλο ταμπού στην ελληνική κοινωνία είναι ο θάνατος. Εάν πεθάνει κάποιος, εκεί περνάς μια γραμμή… Αλλά εάν δεν υπάρξει θάνατος αλλά καταστροφή, εκεί υπάρχει μια χαλαρότητα. Εκεί λοιπόν βλέπουμε ότι δεν υπάρχει καταστολή ουσιαστική. Άρα το ρίσκο της ενέργειας είναι πολύ χαμηλό. Οπότε ουσιαστικά για πάρα πολύ μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται σε αυτό το χώρο έχουν από τη μία χαμηλό ρίσκο και από την άλλη αναγνώριση σε ένα μικρό μεν αλλά όχι ασήμαντο κοινό. (…) Το να φανείς πιο ηρωικός, πιο μάγκας - παίζει πάρα πολύ αυτό το μάτσο στοιχείο σε αυτά τα περιβάλλοντα – δηλαδή, το να κάνεις μια ενέργεια που δείχνει ένταση και πάθος και βία, είναι κάτι το οποίο το επιδιώκουν αυτοί οι άνθρωποι» απάντησε ο κ. Καλύβας.