Η συνδυασμένη αεροπορική καταιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν έχει προκαλέσει ανυπολόγιστες καταστροφές. Τα υψηλότερα κλιμάκια της στρατιωτικής και πολιτικής πυραμίδας έχουν αποδεκατιστεί, κρίσιμες υποδομές διοίκησης έχουν γίνει στάχτη και οι μαχητικές ικανότητες της χώρας έχουν δεχθεί καίρια πλήγματα. Στην Τεχεράνη, ο θάνατος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ προκάλεσε σοκ, ενώ η κηδεία του αναβλήθηκε επειδή ακόμα και το συμβούλιο διαδοχής έγινε στόχος πυραύλων, αναγκάζοντας τους αξιωματούχους να ψηφίσουν για τον επόμενο Ηγέτη μέσω διαδικτύου και από απόσταση.
Η ανθεκτικότητα ενός «πολυεπίπεδου» συστήματος
Ωστόσο, έξι ημέρες μετά την έναρξη ενός πολέμου που έχει τυλίξει στις φλόγες 12 χώρες της Μέσης Ανατολής, το ιρανικό καθεστώς δείχνει μια απρόσμενη αντοχή. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της Washington Post, Ευρωπαίοι και Άραβες αναλυτές επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη ήταν προετοιμασμένη για το χειρότερο σενάριο. Οι δομές εξουσίας έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να επιβιώνουν από επιθέσεις «αποκεφαλισμού». Αυτή η αποκεντρωμένη διοίκηση επέτρεψε στο Ιράν να εξαπολύσει αντίποινα εναντίον του Ισραήλ, του Κατάρ και του Μπαχρέιν μέσα σε ελάχιστες ώρες από τον πρώτο βομβαρδισμό.
Στο εσωτερικό της χώρας, ο έλεγχος παραμένει σιδηρένιος. Οι παραστρατιωτικές δυνάμεις των Μπασίτζ οργώνουν τους δρόμους με μοτοσικλέτες, διατηρώντας την τάξη με τη βία. Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού Υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ότι το κυβερνητικό συμβούλιο του Ιράν είναι «νεκρό ή κρυμμένο σε λαγούμια», η πραγματικότητα στο πεδίο δείχνει ότι το σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί με έναν αυτόματο, σχεδόν μηχανικό τρόπο.
Η ανατριχιαστική προφητεία του Νοστράδαμου για το 2026 επανέρχεται καθώς κλιμακώνεται ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν
Το παράδοξο της ενότητας και η απουσία εξεγέρσεων
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι επιθέσεις εξόντωσαν τα πρόσωπα που θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν την παλιά φρουρά, όμως οι διεθνείς υπηρεσίες πληροφοριών δεν βλέπουν σημάδια λαϊκής εξέγερσης ή μαζικών αποστασιών. «Δεν υπάρχει ούτε μια ρωγμή στο σύστημα. Μηδέν», δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος. Η απουσία δυνάμεων ασφαλείας από ορισμένα στρατόπεδα δεν ερμηνεύεται ως λιποταξία, αλλά ως στρατηγική διασπορά για την αποφυγή των drones.
Το Ιράν έχει δημιουργήσει ένα σύστημα «διαδοχικών αντικαταστατών». Όταν σκοτώνεται ένας υπουργός, όπως ο Αζίζ Νασιρζαντέχ, ένας νέος υπηρεσιακός αναλαμβάνει ακαριαία. Ακόμα και αν κυκλοφορούν φήμες για τον θάνατο του Προέδρου Πεζεσκιάν, ο μηχανισμός συνεχίζει να παράγει αποφάσεις. Αυτή η «αδιαφάνεια» του καθεστώτος καθιστά αδύνατη την πρόβλεψη μιας ολοκληρωτικής κατάρρευσης από τους εξωτερικούς παρατηρητές.
Στρατιωτική αποδυνάμωση και ασύμμετρη απάντηση
Αναμφίβολα, το Ιράν έχει πληγωθεί βαθιά. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν εξουδετερώσει το μεγαλύτερο μέρος του ναυτικού του και σημαντικό τμήμα του πυραυλικού του οπλοστασίου. Όπως αναφέρει ο αναλυτής Γκρέγκορι Μπρου, οι σύμμαχοι ανατινάζουν κτίρια που είναι συχνά άδεια, καταστρέφοντας το φυσικό κέλυφος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά όχι την ουσία της καταστολής. Οι Μπασίτζ και η αστυνομία, επειδή δεν χρησιμοποιούν βαρύ οπλισμό, μπορούν να διασκορπίζονται γρήγορα και να επανεμφανίζονται μόλις κοπάσει η αεροπορική επιδρομή.
Οι ιρανικές μονάδες λειτουργούν πλέον ως «απομονωμένοι θύλακες», ακολουθώντας γενικές οδηγίες που τους είχαν δοθεί πριν την έναρξη του πολέμου. Αυτό τους επιτρέπει να συνεχίζουν τις επιθέσεις ακόμα και χωρίς κεντρική καθοδήγηση. Αν και ο ρυθμός των αντιποίνων παρουσίασε μια κάμψη, οι έντονες εκρήξεις που σημειώθηκαν την Πέμπτη στα Εμιράτα και το Μπαχρέιν δείχνουν ότι η Τεχεράνη διαθέτει ακόμα αποθέματα.
Το στοίχημα της μακράς μάχης
Η ηγεσία του Ιράν φαίνεται προετοιμασμένη για μια εξαντλητική σύγκρουση. Γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να νικήσουν την υπερδύναμη σε μια κατά μέτωπο αντιπαράθεση, αλλά ποντάρουν στον ασύμμετρο πόλεμο. Στόχος τους είναι να προκαλέσουν τόση ζημιά στους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, ώστε οι ίδιες οι αραβικές χώρες να πιέσουν την Ουάσιγκτον για αποκλιμάκωση.
Το τελικό στοίχημα της Τεχεράνης είναι η αντοχή: πιστεύουν ότι το δικό τους αυταρχικό σύστημα και ο λαός τους, μαθημένοι στις στερήσεις, μπορούν να αντέξουν περισσότερο από τις ευημερούσες κοινωνίες της Δύσης και του Κόλπου. Όσο όμως η σύγκρουση παρατείνεται, η κατάσταση γίνεται όλο και πιο δολοφονική, με το Ιράν να παίζει το τελευταίο του χαρτί σε μια παρτίδα που μπορεί να οδηγήσει στην απόλυτη καταστροφή.
