Σφοδρότατη και εφ' όλης της ύλης κριτική στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης άσκησε ο πρώην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ. Με δηλώσεις του στο έγκυρο δελτίο Brussels Playbook του Politico, ο πολύπειρος Ισπανός πολιτικός έβαλε στο στόχαστρο προσωπικά την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στηλιτεύοντας τη στάση ανοχής που επιδεικνύουν οι Βρυξέλλες απέναντι στις ΗΠΑ και τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Μπορέλ τόνισε με έμφαση πως η Ευρωπαϊκή Ένωση απέτυχε παταγωδώς να καταστήσει τις ΗΠΑ υπόλογες για τις κατάφωρες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Δεν δίστασε μάλιστα να κατηγορήσει ευθέως την πρόεδρο της Κομισιόν για «υπέρβαση εξουσίας», ζητώντας παράλληλα την άμεση απόρριψη της πρόσφατης εμπορικής συμφωνίας την οποία η ίδια διαπραγματεύτηκε με την Ουάσιγκτον.
Τα βέλη για τον πόλεμο στο Ιράν
Αναφερόμενος ανοιχτά στον αμερικανικό πόλεμο κατά του Ιράν, ο Μπορέλ (ο οποίος διετέλεσε αντιπρόεδρος της φον ντερ Λάιεν την περίοδο 2019-2024) ήταν καταπέλτης. Δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η αμερικανική στρατιωτική επέμβαση «είναι παράνομη βάσει του διεθνούς δικαίου και δεν δικαιολογείται από κάποια άμεση απειλή, όπως ισχυρίστηκαν ορισμένοι».
Σύμφωνα με τον Ισπανό πολιτικό, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν «συνεχίζει να υπερβαίνει τις αρμοδιότητές της» ασκώντας προσωπική εξωτερική πολιτική. Όπως επιμένει ο ίδιος, η ιδρυτική συνθήκη της ΕΕ δηλώνει απόλυτα σαφώς ότι η άσκηση εξωτερικής πολιτικής δεν εμπίπτει σε καμία περίπτωση στις δικές της αρμοδιότητες.
«Η πρόεδρος της Κομισιόν μεροληπτεί συστηματικά υπέρ των ΗΠΑ και του Ισραήλ», κατήγγειλε ο Μπορέλ. Προσέθεσε δε με οξύτητα πως, την ώρα που η Ευρώπη «υφίσταται τις βαριές συνέπειες ως προς τις τιμές της ενέργειας, ο Ντόναλντ Τραμπ καυχιέται δημόσια ότι αυτό το γεγονός είναι καλό για τις ΗΠΑ επειδή ακριβώς είναι εξαγωγείς πετρελαίου».
Το διπλωματικό ατόπημα και η «άδικη» συμφωνία
Ο Ζοζέπ Μπορέλ υποστήριξε ανοιχτά ότι η διάδοχός του στο τιμόνι της ευρωπαϊκής διπλωματίας, η Εσθονή Κάγια Κάλας, οφείλει πλέον «να είναι σαφέστερη στην καταδίκη των παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου, είτε αυτές διαπράττονται από τη Ρωσία, το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ». Ο Ισπανός προειδοποίησε πως η αξιοπιστία της Ευρώπης πλήττεται ανεπανόρθωτα «όταν εφαρμόζουμε εντελώς επιλεκτικά τους διεθνείς κανόνες».
Ο πρώην κορυφαίος διπλωμάτης της ΕΕ (ο οποίος εδώ και καιρό ασκεί δριμεία κριτική στο Ισραήλ για τις ενέργειές του στη Γάζα) δήλωσε επίσης ότι η Ένωση δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να προχωρήσει στην επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας. Πρόκειται για τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν η φον ντερ Λάιεν και ο Τραμπ κατά τη συνάντησή τους στη Σκωτία το περασμένο καλοκαίρι. «Η συμφωνία ήταν απολύτως άδικη από την πρώτη κιόλας στιγμή», τόνισε. «Μας επέβαλαν δασμούς 15% και εμείς בתגובה μειώνουμε απλώς τους δικούς μας δασμούς προς αυτούς».
Η ανταρσία κατά της φον ντερ Λάιεν
Αυτή η δριμεία κριτική του Μπορέλ έρχεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για τη φον ντερ Λάιεν. Η πρόεδρος της Επιτροπής βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εντεινόμενη και ηχηρή «ανταρσία» από τους Ισπανούς σοσιαλιστές του κόμματος του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ. Το συγκεκριμένο μπλοκ αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό τμήμα της δικής της κυρίαρχης συμμαχίας μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ανώτερα στελέχη του ευρωκοινοβουλίου καταδίκασαν μόλις την περασμένη εβδομάδα αμφιλεγόμενες δηλώσεις της προέδρου, στις οποίες ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να είναι ο θεματοφύλακας της παλαιάς παγκόσμιας τάξης, ενός κόσμου που δυστυχώς έφυγε και δεν πρόκειται να επιστρέψει ποτέ». (Σημειώνεται πως οι επίσημοι εκπρόσωποι της προέδρου της Κομισιόν αρνήθηκαν πεισματικά να σχολιάσουν τις δηλώσεις Μπορέλ στο Politico).
Παρέμβαση για το ουκρανικό δάνειο
Κλείνοντας τη συνέντευξή του, ο Μπορέλ τοποθετήθηκε και για το κρίσιμο δίλημμα της ΕΕ σχετικά με το πώς ακριβώς θα αποδεσμευθεί το άκρως απαραίτητο δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία. Αυτό το ζήτημα έχει «παγώσει» μετά το βέτο που άσκησαν ξαφνικά η Ουγγαρία και η Σλοβακία στο σχέδιο, απαιτώντας εκβιαστικά από το Κίεβο να επισκευάσει τον αγωγό που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο στις χώρες τους.
Οι δύο αυτές κυβερνήσεις, σύμφωνα με τον Μπορέλ, «παραβίασαν εντελώς ανοιχτά την ιερή αρχή της ειλικρινούς συνεργασίας, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των Συνθηκών της Ένωσης». Ο ίδιος υπέδειξε και τη λύση, τονίζοντας ότι «αυτό είναι πλέον ζήτημα για το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Στο μεσοδιάστημα, οι άλλοι 25 θα μπορούσαν άνετα να παράσχουν ένα δάνειο-γέφυρα μέχρι να εγκριθεί επίσημα το δάνειο της ΕΕ».
