Τηλεφωνική συνομιλία είχαν την Τρίτη ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν και ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, με βασικά θέματα τις εξελίξεις στη Συρία και τη Γάζα. Η επικοινωνία πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα εξετάζει το ενδεχόμενο συμμετοχής του Ερντογάν στην πρωτοβουλία του Τραμπ για τη δημιουργία του αποκαλούμενου «Συμβουλίου Ειρήνης».
«Πολύ καλή συνομιλία»
Σύμφωνα με ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας, ο Ερντογάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Συρία, επισημαίνοντας πως για την Άγκυρα έχουν ιδιαίτερη σημασία η ενότητα, η συνοχή και η εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ έκανε λόγο για μια «πολύ καλή συνομιλία» με τον Τούρκο πρόεδρο, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει σε περαιτέρω διευκρινίσεις για το περιεχόμενό της.
Εξελίξεις στη Συρία και ο ρόλος των Κούρδων
Την ίδια εβδομάδα, η συριακή κυβέρνηση ανέκτησε τον έλεγχο εκτεταμένων περιοχών στα βορειοανατολικά της χώρας και έθεσε στις κουρδικές Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) προθεσμία τεσσάρων ημερών, προκειμένου να συμφωνήσουν στην ενσωμάτωσή τους στο κεντρικό κράτος.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, βασικός σύμμαχος των SDF, ανέφεραν ότι η συνεργασία τους με την οργάνωση έχει μεταβληθεί μετά την ανάδειξη της νέας συριακής κυβέρνησης. Παράλληλα, η τουρκική προεδρία γνωστοποίησε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν και ζητήματα που αφορούν την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους, καθώς και την κατάσταση των κρατουμένων του σε συριακές φυλακές.
Η Άγκυρα χαρακτηρίζει τις SDF τρομοκρατική οργάνωση, συνδεδεμένη με το εκτός νόμου Εργατικό Κόμμα Κουρδιστάν (PKK), το οποίο διεξάγει ένοπλη εξέγερση κατά του τουρκικού κράτους εδώ και περίπου τέσσερις δεκαετίες. Στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας με το PKK, η Τουρκία έχει καλέσει την οργάνωση και τις συνδεδεμένες ομάδες της να διαλυθούν και να αφοπλιστούν.
Ως βασικός ξένος υποστηρικτής της νέας συριακής κυβέρνησης, η Τουρκία έχει επανειλημμένα χαιρετίσει τις προόδους της Δαμασκού εις βάρος των SDF και έχει ζητήσει την πλήρη ενσωμάτωσή τους στον κρατικό μηχανισμό της Συρίας.
Ευχαριστίες για την πρόσκληση στο «Συμβούλιο Ειρήνης»
Όπως ανέφερε η τουρκική προεδρία, ο Ερντογάν διαβεβαίωσε τον Τραμπ ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να συντονίζεται με την Ουάσινγκτον για τη Γάζα. Παράλληλα, ευχαρίστησε τον Αμερικανό πρόεδρο για την πρόσκληση συμμετοχής στο «Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα».
Υπενθυμίζεται ότι ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο εγκρίθηκε στα μέσα Νοεμβρίου, εξουσιοδότησε το Συμβούλιο Ειρήνης και τις συνεργαζόμενες χώρες να συγκροτήσουν διεθνή δύναμη σταθεροποίησης στη Γάζα.
Τον Οκτώβριο τέθηκε σε ισχύ μια εύθραυστη εκεχειρία στη Γάζα, στο πλαίσιο σχεδίου του Τραμπ, το οποίο είχαν αποδεχθεί τόσο το Ισραήλ όσο και η παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς. Νωρίτερα την Τρίτη, η Τουρκία δήλωσε ότι ο Ερντογάν θα αποφασίσει σύντομα αν θα συμμετάσχει στην πρωτοβουλία.
Η Άγκυρα έχει ασκήσει έντονη κριτική στη στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ στη Γάζα, χαρακτηρίζοντάς την «γενοκτονία», ενώ το Ισραήλ έχει επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή του σε οποιονδήποτε τουρκικό ρόλο στην περιοχή.
Αντιδράσεις και διεθνείς ανησυχίες
Σύμφωνα με αναφορές, από την έναρξη της εκεχειρίας έχουν χάσει τη ζωή τους περισσότεροι από 460 Παλαιστίνιοι, εκ των οποίων πάνω από 100 παιδιά, καθώς και τρεις Ισραηλινοί στρατιώτες.
Με βάση το σχέδιο Τραμπ, το Συμβούλιο Ειρήνης θα είχε την ευθύνη της προσωρινής διακυβέρνησης της Γάζας, ενώ αργότερα ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ο ρόλος του θα μπορούσε να επεκταθεί και σε άλλες συγκρούσεις διεθνώς.
Ωστόσο, ειδικοί σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκφράζουν ανησυχίες ότι η προεδρία ενός τέτοιου οργάνου από τον Τραμπ, με εποπτεία σε ξένο έδαφος, θα μπορούσε να παραπέμπει σε αποικιοκρατική δομή. Παράλληλα, διπλωμάτες προειδοποιούν ότι ένα παγκόσμιο «Συμβούλιο Ειρήνης» ενδέχεται να υπονομεύσει τον ρόλο των Ηνωμένων Εθνών.
Μεταξύ των προσώπων που έχει κατονομάσει ο Λευκός Οίκος για συμμετοχή στο συμβούλιο περιλαμβάνονται ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
