Πρώην ανώτατοι αξιωματούχοι από τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Ρωσία πραγματοποίησαν τον περασμένο μήνα μυστική συνάντηση στη Βιέννη, με αντικείμενο τη διερεύνηση πιθανών προϋποθέσεων για την έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση των επαφών και τα οποία επικαλείται το πρακτορείο Bloomberg, στη συνάντηση συμμετείχαν ο πρώην σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου Τιμ Μπάροου, ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Μάρκους Έντερερ και ο έμπειρος Γάλλος διπλωμάτης Πιερ Βιμόν. Οι ίδιες πηγές δεν αποκάλυψαν την ταυτότητα του πρώην αξιωματούχου του Κρεμλίνου που έλαβε μέρος στις συνομιλίες.

Ο Μπάροου δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό, ενώ το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε να τοποθετηθεί. Από την πλευρά του, το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι δεν έχει γνώση των συγκεκριμένων συνομιλιών και υπογράμμισε ότι αυτές δεν πραγματοποιήθηκαν σε συντονισμό με το Βερολίνο.

Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης περιορίστηκε να δηλώσει ότι το Λονδίνο στηρίζει κάθε προσπάθεια για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία, χωρίς όμως να σχολιάζει τις δραστηριότητες πρώην αξιωματούχων.

Το Κρεμλίνο δεν απάντησε, επίσης, σε σχετικό αίτημα για σχολιασμό.
 

Άτυπη διπλωματία

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η συνάντηση δεν είχε επίσημο χαρακτήρα, αλλά εντάσσεται στις λεγόμενες πρωτοβουλίες «Track Two Diplomacy», δηλαδή άτυπες διπλωματικές επαφές στις οποίες συμμετέχουν πρώην αξιωματούχοι, ακαδημαϊκοί και δεξαμενές σκέψης με στόχο τη διερεύνηση πιθανών λύσεων σε διεθνείς κρίσεις, χωρίς επίσημη κυβερνητική εντολή.

Οι συναντήσεις αυτές επιτρέπουν την ανταλλαγή ιδεών που ενδέχεται αργότερα να αξιοποιηθούν από τις κυβερνήσεις στις επίσημες διαπραγματεύσεις.
 

Πρωτοβουλία ελβετικού οργανισμού

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Centre for Humanitarian Dialogue (HD), ενός ανεξάρτητου οργανισμού με έδρα την Ελβετία, ο οποίος ειδικεύεται στη διαμεσολάβηση σε διεθνείς συγκρούσεις.

Ο οργανισμός ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι είναι πάντοτε πρόθυμος να στηρίξει πρωτοβουλίες διαλόγου που μπορούν να συμβάλουν στην επίλυση συγκρούσεων και στη μείωση της ανθρώπινης δυστυχίας, επισημαίνοντας ότι πολλές από αυτές διεξάγονται διακριτικά και χωρίς επίσημη κυβερνητική εμπλοκή.

Στο διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού συμμετέχουν τόσο ο Μάρκους Έντερερ όσο και ο Πιερ Βιμόν.
 

Παράλληλες ευρωπαϊκές προσπάθειες

Οι πληροφορίες για τη συνάντηση έρχονται σε συνέχεια των προσπαθειών που καταβάλλουν τους τελευταίους μήνες η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία - οι λεγόμενες χώρες E3 - προκειμένου να δημιουργήσουν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με το Κρεμλίνο.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν είναι σαφές αν η συνάντηση της Βιέννης πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αυτής της ευρύτερης πρωτοβουλίας. Ωστόσο, μία από τις πηγές ανέφερε ότι το Λονδίνο αντιμετώπισε θετικά την προσπάθεια, ενώ άλλη υποστήριξε ότι το Παρίσι ήταν ενήμερο για τις επαφές.

Παράλληλα, στενός σύμβουλος του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, φέρεται να επιχείρησε νωρίτερα φέτος να δημιουργήσει ανεπίσημο δίαυλο επικοινωνίας με το Κρεμλίνο. Μέχρι στιγμής, όμως, η πρωτοβουλία αυτή δεν έχει αποφέρει απτά αποτελέσματα.
 

Δύσκολες οι προοπτικές διαλόγου

Τη συγκεκριμένη περίοδο, δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσο ο Βλαντίμιρ Πούτιν είναι διατεθειμένος να εμπλακεί σε ουσιαστικό διάλογο με τους Ευρωπαίους ηγέτες, τους οποίους κατηγορεί συστηματικά ότι στηρίζουν στρατιωτικά την Ουκρανία και τις επιθέσεις της στο ρωσικό έδαφος.

Η Μόσχα εξακολουθεί να θεωρεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον βασικό συνομιλητή για οποιαδήποτε συμφωνία σχετικά με τον πόλεμο, ο οποίος έχει πλέον εισέλθει στο πέμπτο έτος του.

Μεταξύ των βασικών απαιτήσεων του Ρώσου προέδρου παραμένει η παράδοση από την Ουκρανία του υπόλοιπου τμήματος της περιφέρειας του Ντονέτσκ, το οποίο οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν πλήρως από το 2014. Το Κίεβο απορρίπτει κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο.

Τον Ιούνιο, ο Πούτιν απέρριψε επίσης την πρόταση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι για απευθείας συνάντηση, ενώ οι συνομιλίες Ρωσίας και Ουκρανίας υπό αμερικανική διαμεσολάβηση παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες από τον Φεβρουάριο, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπεπικέντρωσε την προσοχή της στην κρίση με το Ιράν.
 

Διχασμένη η Δύση

Κατά τη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο την περασμένη εβδομάδα, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκισυζήτησαν τρόπους επανεκκίνησης των ειρηνευτικών συνομιλιών.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έδωσε καμία ένδειξη ότι σκοπεύει να αυξήσει άμεσα την πίεση προς τη Μόσχα προκειμένου να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι στενοί συνεργάτες του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ενδέχεται να επισκεφθούν σύντομα το Κίεβο.

Την ίδια ώρα, η εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων με drones και πυραύλους εναντίον ουκρανικών πόλεων έχει ενισχύσει τον σκεπτικισμό πολλών δυτικών αξιωματούχων απέναντι στις προσπάθειες διαλόγου με το Κρεμλίνο. Όπως εκτιμούν, η Ρωσία δεν έχει μέχρι στιγμής δείξει πραγματική πρόθεση να τερματίσει τον πόλεμο και, αντί για διαπραγματεύσεις, οι σύμμαχοι της Ουκρανίας θα πρέπει να επικεντρωθούν στην ενίσχυση της στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο και στην αύξηση της πίεσης προς τη Μόσχα, ώστε να μεταβάλει τη στάση της.