Σημαντικό τεχνικό πρόβλημα που αφορά τις ραδιοσυχνότητες καταγράφεται τις τελευταίες ώρες σε ολόκληρο τον ελληνικό εναέριο χώρο, με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) να έχει ήδη προχωρήσει στην έκδοση σχετικής αεροπορικής οδηγίας (NOTAM) για τις πτήσεις εντός του ελληνικού FIR.

Σύμφωνα με τη NOTAM της ΥΠΑ, έχει τεθεί σε εφαρμογή αναστολή πτήσεων με καθεστώς “zero rate”, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην αγγλόφωνη αεροπορική οδηγία, λόγω τεχνικών προβλημάτων στις συχνότητες επικοινωνίας, μέτρο που θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι νεότερης ενημέρωσης.

Μείωση χωρητικότητας και αδυναμία αναχωρήσεων

Ως άμεσο αποτέλεσμα, η χωρητικότητα του εναέριου χώρου έχει περιοριστεί σημαντικά. Αρχικά εξυπηρετούνταν μόνο πτήσεις που βρίσκονταν ήδη στον αέρα, ωστόσο πλέον οι αναχωρήσεις έχουν καταστεί ουσιαστικά αδύνατες, κυρίως από το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών “Ελευθέριος Βενιζέλος”, το οποίο επηρεάζεται περισσότερο λόγω του ιδιαίτερα αυξημένου όγκου πτήσεων των ημερών.

Παράλληλα, προβλήματα καταγράφονται και στα περιφερειακά αεροδρόμια, ενώ ήδη πραγματοποιούνται εκτροπές πτήσεων που βρίσκονταν καθ’ οδόν και κατευθύνονται πλέον σε εναλλακτικούς προορισμούς.

Ημέρα αιχμής λόγω επιστροφών εκδρομέων

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι η σημερινή ημέρα συγκαταλέγεται στις πιο πολυσύχναστες της εορταστικής περιόδου, ειδικά στα αεροδρόμια Αθήνας και Θεσσαλονίκης, καθώς πολλοί εκδρομείς επιστρέφουν από το εξωτερικό, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στο σύστημα.

Πού εντοπίζεται το πρόβλημα – Άγνωστος ο χρόνος αποκατάστασης

Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι το ζήτημα σχετίζεται με τα κεντρικά συστήματα ραδιοσυχνοτήτων των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης, ενώ θεωρείται απίθανο να έχει επιλυθεί πριν το μεσημέρι ή νωρίς το απόγευμα.

«Χειροκίνητες» προσγειώσεις για τα αεροσκάφη

Οι πτήσεις που βρίσκονται ήδη στον αέρα και έχουν προορισμό ελληνικά αεροδρόμια θα προσγειωθούν με “χειροκίνητες” διαδικασίες, όπως αποκαλείται στη γλώσσα των πιλότων, δηλαδή χωρίς τη χρήση των αυτόματων τεχνικών συστημάτων.

Τι αναφέρουν οι αεροπορικές εταιρείες

Από την πλευρά των αεροπορικών εταιρειών, σύμφωνα με πληροφορίες, καταβάλλονται επιχειρησιακές προσπάθειες επαναπρογραμματισμού των πτήσεων, δεδομένου ότι η σημερινή ημέρα χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα αυξημένες αφίξεις. Ωστόσο, η αδυναμία αναχωρήσεων από αεροδρόμια όπως Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο επηρεάζει τόσο τις εσωτερικές πτήσεις όσο και τις διεθνείς αφίξεις που είχαν προγραμματιστεί για την επιστροφή των εκδρομέων.

Η ενημέρωση της Fraport Greece

Η Fraport Greece, που διαχειρίζεται 14 περιφερειακά αεροδρόμια, μεταξύ των οποίων και το “Μακεδονία”, ενημερώνει το επιβατικό κοινό ότι τεχνικό πρόβλημα στις ραδιοσυχνότητες του ελληνικού εναέριου χώρου βρίσκεται σε εξέλιξη, προκαλώντας μείωση χωρητικότητας και πιθανές καθυστερήσεις ή περιορισμούς στο πτητικό πρόγραμμα. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται στους ταξιδιώτες να παρακολουθούν τυχόν αλλαγές στις προγραμματισμένες πτήσεις τους.

Πώς λειτουργούν τα αεροσκάφη σε τέτοιες συνθήκες

Όπως εξηγεί στο protothema.gr ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, έμπειρος πιλότος και δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, σε περιπτώσεις πλήρους απορρύθμισης του συστήματος ενεργοποιούνται συγκεκριμένες διαδικασίες. Τα αεροσκάφη διαθέτουν εκτιμώμενο χρόνο άφιξης (ETA) και, αν φτάσουν νωρίτερα, εισέρχονται σε κυκλική αναμονή πάνω από το αεροδρόμιο μέχρι να ξεκινήσουν τη διαδικασία ενόργανης προσέγγισης, στο πλαίσιο της Loss of Communication Procedure.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι όταν το φαινόμενο αφορά λίγα αεροσκάφη, το πρόβλημα είναι διαχειρίσιμο, ωστόσο η κατάσταση επιβαρύνεται σημαντικά όταν συμβαίνει σε ώρες αιχμής. Παράλληλα, λειτουργεί το σύστημα TICAS (Traffic Avoidance Collision System), το οποίο επιτρέπει στα αεροσκάφη να «επικοινωνούν» μεταξύ τους και να αποφεύγουν πιθανές συγκρούσεις, καθιστώντας εξαιρετικά απίθανη μια σύγκρουση στον αέρα.

Ανάγκη άμεσου εκσυγχρονισμού

Ο κ. Κωνσταντέλλος καταλήγει τονίζοντας ότι τα συστήματα της ΥΠΑ είναι πεπαλαιωμένα και απαιτούν άμεσο εκσυγχρονισμό, παρά τα σημαντικά έσοδα που προέρχονται από το σύστημα Eurocontrol, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό ευκαιρία αφύπνισης για το σύνολο του μηχανισμού.

Στην ανακοίνωσή της, η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, αναφέρει: 

«Πρόβλημα Συχνοτήτων στο F.I.R. Αθηνών

Κάποιες συχνότητες που εξυπηρετούν τις ανάγκες του FIR Αθηνών αντιμετωπίζουν πρόβλημα το οποίο διερευνάται μαζί με αρμόδιους εξωτερικούς φορείς. Προκειμένου για την απόλυτη διατήρηση της ασφάλειας των πτήσεων, εξυπηρετείται μόνο μέρος των υπερπτήσεων, και έχουν τεθεί περιορισμοί στα ελληνικά αεροδρόμια. Προς τούτο έχει ήδη εκδοθεί σχετικό ΝΟΤΑΜ. Το θέμα τελεί υπό διερεύνηση και θα υπάρξουν νεότερες ανακοινώσεις».

Εικόνες συνωστισμού και αβεβαιότητας στα αεροδρόμια

Επιβάτες που έχουν φτάσει από νωρίς στους χώρους αναχωρήσεων κάνουν λόγο για έντονο συνωστισμό, μεγάλες ουρές αναμονής και αβεβαιότητα σχετικά με την εξέλιξη των πτήσεών τους. Την ίδια ώρα, οι αρμόδιες αρχές και τα τεχνικά συνεργεία εργάζονται εντατικά με στόχο την αποκατάσταση της βλάβης που έχει επηρεάσει τη λειτουργία του συστήματος.

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με παρόχους και συνεργάτες τηλεπικοινωνιών, προκειμένου να επιτευχθεί η επαναλειτουργία των συστημάτων, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση για τον χρόνο πλήρους αποκατάστασης.

Αναστάτωση στο επιβατικό κοινό και καθηλωμένες πτήσεις

Το τεχνικό πρόβλημα έχει ήδη προκαλέσει σημαντική αναστάτωση στους ταξιδιώτες, καθώς αρκετές πτήσεις δεν μπορούν να εκτελεστούν κανονικά, ενώ ορισμένα αεροσκάφη παραμένουν καθηλωμένα στις θέσεις τους. Η κατάσταση δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στο πτητικό πρόγραμμα, εντείνοντας την ανησυχία των επιβατών.

Οι ταξιδιώτες καλούνται να επικοινωνούν με τις αεροπορικές εταιρείες πριν μεταβούν στο αεροδρόμιο, ώστε να ενημερώνονται έγκαιρα για πιθανές αλλαγές ή καθυστερήσεις. Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της κατάστασης και επιχειρούν την εφαρμογή ταχύτερων λύσεων, με στόχο την ομαλή αποκατάσταση της λειτουργίας του ελληνικού FIR.

Σταδιακή επαναφορά της λειτουργίας στο FIR Αθηνών

Σε εξέλιξη βρίσκεται η μερική αποκατάσταση της λειτουργίας στο FIR Αθηνών, με τις πρώτες προσγειώσεις και αναχωρήσεις να ξεκινούν ήδη. Ωστόσο, το πτητικό πρόγραμμα δεν επανέρχεται άμεσα σε πλήρη κανονικότητα, καθώς η εκτέλεσή του γίνεται σταδιακά, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η ομαλή διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.

Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται η διερεύνηση των αιτίων από τον τεχνικό ανάδοχο του συστήματος σε συνεργασία με την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών, με στόχο την πλήρη επίλυση του προβλήματος που προκάλεσε εκτεταμένο μπλακ άουτ στον ελληνικό εναέριο χώρο.

Η εικόνα στο αεροδρόμιο της Αθήνας

Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών, οι επιπτώσεις της δυσλειτουργίας αποτυπώνονται ως εξής:

• 8 αεροσκάφη που ήταν έτοιμα για αναχώρηση δεν κατάφεραν τελικά να απογειωθούν και επέστρεψαν στις θέσεις στάθμευσης.

• 3 πτήσεις με προορισμό την Αθήνα αναγκάστηκαν να εκτραπούν σε άλλα αεροδρόμια, καθώς δεν υπήρχε δυνατότητα προσγείωσης.

• 4 πτήσεις ακυρώθηκαν πλήρως.

• Συνολικά 75 πτήσεις παρουσίασαν καθυστερήσεις, κυρίως λόγω της χορήγησης συγκεκριμένων ωρών απογείωσης από τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας.

Μέτρα αποσυμφόρησης του εναέριου χώρου

Για την αποκατάσταση της ροής και την αποσυμφόρηση της κατάστασης, εφαρμόστηκαν συγκεκριμένα μέτρα:

• Επιτράπηκαν αναχωρήσεις προς βορρά, ανατολή και νότο.

• Οι πτήσεις εκτελούνται ανά τέσσερα λεπτά, ανεξαρτήτως μεγέθους ή τύπου αεροσκάφους.

Η διαδικασία παραμένει υπό συνεχή αξιολόγηση, καθώς οι αρμόδιες αρχές επιχειρούν την πλήρη επαναφορά της κανονικότητας στον ελληνικό εναέριο χώρο.