Για ιστορική απόφαση του Αρείου Πάγου κατά των εκφοβιστικών αγωγών (slapp) και δικαίωση του πολυετούς αγώνα του Ολυμπιονίκη, Νίκου Κακλαμανάκη, από τη δικαστική επίθεση της διοίκησης της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας εναντίον του, κάνουν λόγο οι δικηγόροι του Ολυμπιονίκη, Έλλη Ρούσσου και Νίκος Κωνσταντόπουλος.
Όπως αναφέρουν σε δήλωσή τους, εκδόθηκε από τον Άρειο Πάγο η 66/2026 απόφαση -σταθμός, με ιδιαίτερη βαρύτητα για τη διαμόρφωση της νομολογίας, ως προς την προστασία των δημοσιογράφων, και γενικότερα όσων συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο, από εκφοβιστικές αγωγές (slapp) εναντίον τους.
Η απόφαση αυτή αποτελεί την ηθική και νομική δικαίωση του Νίκου Κακλαμανάκη, ο οποίος δεν περιορίστηκε ποτέ στις κορυφαίες διακρίσεις της αθλητικής του πορείας. Μετά το τέλος της αγωνιστικής του δράσης συνέχισε να υπηρετεί τον ελληνικό αθλητισμό εμψυχώνοντας τη νέα γενιά να αγωνίζεται με αξίες και καταθέτοντας με θάρρος τη γνώμη του για ζητήματα που επηρεάζουν την αξιοπιστία του ερασιτεχνικού αθλητισμού και το μέλλον των νέων αθλητών.
Ο Νίκος Κακλαμανάκης είχε αναδείξει δημόσια στη Βουλή των Ελλήνων και στη σελίδα του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σοβαρές παθογένειες στη διοίκηση της ΕΙΟ, με ακλόνητα στοιχεία από τη βιωματική εμπειρία και γνώση του κατά τη μακρά αθλητική του πορεία. Στο πλαίσιο πρακτικών εκφοβισμού και φίμωσης δημόσιου λόγου, η διοίκηση της ΕΙΟ άσκησε αγωγή (slapp) κατά του Νίκου Κακλαμανάκη, με αίτημα να υποχρεωθεί να καταβάλει 100.000 ευρώ στην ΕΙΟ, ισχυριζόμενοι ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις του δήθεν πρόσβαλαν το νομικό πρόσωπο της Ομοσπονδίας.
Κατά την έναρξη της δικαστικής διαμάχης, τη διοίκηση της Ομοσπονδίας συγκροτούσαν, μεταξύ άλλων, ο τότε πρόεδρος κ. Αντώνης Δημητρακόπουλος και αντιπρόεδρος η κ. Νίκη Αναστασίου. Κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας, η σύνθεση της διοίκησης μεταβλήθηκε και πρόεδρος ανέλαβε η κ. Νίκη Αναστασίου, και αντιπρόεδρος ο κ. Στέφανος Χανδακάς. Παρά τις αλλαγές προσώπων της διοίκησης, οι αθλητικοί παράγοντες της διοίκησης της ΕΙΟ συνέχισαν αδιαλείπτως να υποστηρίζουν την επίδικη SLAPP αγωγή καθ’ όλη τη διάρκεια της δικαστικής διαμάχης.
Η αγωγή της ΕΙΟ είχε απορριφθεί ήδη σε πρώτο βαθμό με την υπ’ αριθμ. 2796/2022 απόφαση του Πολ. Πρωτ. Αθηνών, το οποίο συγκροτήθηκε από την Πρόεδρο κ. Αγγελική Δαμασιώτου, τη δικαστή κ. Δ. Αλαχούζου και τον εισηγητή δικαστή κ. Δημ. Ζάχο. Αφού συνεκτίμησε το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων που προσκόμισε ο Νίκος Κακλαμανάκης, μεταξύ των οποίων και το δημοσιευμένο πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, στο οποίο καταγράφονταν σοβαρά παραπτώματα της αθλητικής και λοιπής νομοθεσίας κατά τη λειτουργία της Ομοσπονδίας, το Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας, κρίνοντας ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις του Ολυμπιονίκη δεν συνιστούσαν παράνομη προσβολή της ΕΙΟ, αλλά εντάσσονταν στο πλαίσιο δικαιολογημένου ενδιαφέροντος για την προστασία της νομιμότητας και του κύρους της Ομοσπονδίας.
Σε αντίθεση με την πρωτόδικη κρίση, το Εφετείο Αθηνών, με την 4785/2023 απόφασή του, που εκδόθηκε από την Πρόεδρο κ. Ευσεβεία Λιακοπούλου, το δικαστή κ. Σπυρίδωνα Γεωργουλέα και τη δικαστή-εισηγήτρια κ. Ελένη Γκορέζη, δέχθηκε την έφεση της Ομοσπονδίας και καταδίκασε τον Νίκο Κακλαμανάκη σε καταβολή αποζημίωσης 3.000 ευρώ για ηθική βλάβη του νομικού προσώπου της Ομοσπονδίας. Η απόφαση επικεντρώθηκε σε αποσπασματικές φράσεις από δημόσιες τοποθετήσεις του Ολυμπιονίκη, χωρίς να αξιολογήσει τα περιστατικά που θεμελίωναν τις αξιολογικές κρίσεις του Ολυμπιονίκη.
Ο Άρειος Πάγος, με την 66/2026 απόφασή του, έκανε δεκτή την αίτηση αναίρεσης του Νίκου Κακλαμανάκη, κρίνοντας ότι το Εφετείο εσφαλμένα δεν εφάρμοσε το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ περί ελευθερίας της έκφρασης, καθώς το Εφετείο θεώρησε ότι οι αξιολογικές κρίσεις του συνιστούσαν προσβολή του νομικού προσώπου της ΕΙΟ, χωρίς προηγουμένως να έχει εξετάσει εάν αυτές στηρίζονταν σε επαρκή πραγματική βάση. Επίσης έκρινε ο Άρειος Πάγος ότι το Εφετείο περιορίστηκε σε αποσπασματική αξιολόγηση μεμονωμένων φράσεων και λέξεων από τις δημόσιες τοποθετήσεις του Ολυμπιονίκη, χωρίς να συνεκτιμήσει το συνολικό περιεχόμενό τους και την πραγματική βάση που στηρίζονταν, καταλήγοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο εσφαλμένα να του αποδώσει ευθύνη για την πρόκληση ηθικής βλάβης στην ΕΙΟ.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου συνιστά σημαντική συμβολή στη νομολογία για την προστασία από πρακτικές slapp, δημοσιογράφων, δημοσίων προσώπων και κάθε προσώπου, που συμμετέχει στο δημόσιο διάλογο από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και για ζητήματα δημοσίου συμφέροντος, εδραιώνοντας τις αρχές που έχει διαμορφώσει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για το θεμελιώδη ρόλο της ελευθερίας της έκφρασης σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Από την πλευρά του ο Νίκος Κακλαμανάκης δήλωσε τα εξής:
Στη ζωή μου έχω δώσει πολλούς αγώνες. Ο κόσμος γνωρίζει λίγους, αυτούς που κέρδισα στη θάλασσα. Είναι οι αγώνες που με έκαναν διάσημο αλλά και μου έδωσαν δύναμη για τους άλλους αγώνες: τους αγώνες που δίνω πάνω από 30 χρόνια στη στεριά και ο περισσότερος κόσμος τους αγνοεί. Είναι όμως οι διαχρονικότεροι και σημαντικότεροι. Είναι οι αγώνες που τελικά θα αγγίξουν μεγαλύτερο κοινό από τα δύο Ολυμπιακά Μετάλλια και τα Παγκόσμια Πρωταθλήματα.
Είναι οι αγώνες κατά της κατάχρησης εξουσίας, της διαφθοράς, του εκφοβισμού και της αναξιοκρατίας, οι οποίοι σήμερα δικαιώνονται από τον ανεξάρτητο πυλώνα της δικαστικής εξουσίας, τον Άρειο Πάγο. Δεν μπορώ παρά να ξεχάσω όλες τις ταλαιπωρίες, τις αναλγησίες του συστήματος και τις κακοήθειες και να χαμογελάσω.
Σήμερα ξεχειλίζω από ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, όπου ο κάθε άνθρωπος θα μπορεί ελεύθερα
και άφοβα να εκφράζει την τεκμηριωμένη και αμερόληπτη άποψή του και να βάλει ενάντια σε όποια εκτροπή τον καταδυναστεύει. Υποδέχομαι την απόφαση με σεβασμό, ικανοποίηση αλλά και βαθιά αίσθηση ευθύνης.
