Σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας για τις διατλαντικές σχέσεις η κυβέρνηση της Δανίας προχωρά σε μια στρατηγικής σημασίας τοποθέτηση που αλλάζει τα δεδομένα στον ευρωπαϊκό βορρά. Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις η Κοπεγχάγη εμφανίζεται πλέον ανοιχτή σε διάλογο σχετικά με τη συμμετοχή της στο φιλόδοξο αμερικανικό σχέδιο για την εγκατάσταση της αντιπυραυλικής ασπίδας γνωστής ως «Χρυσός Θόλος». Η στάση αυτή της δανικής ηγεσίας έρχεται ως άμεση απόρροια των ανακοινώσεων του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος παρουσίασε ένα νέο πλαίσιο συμφωνίας που αφορά το μέλλον και το καθεστώς της Γροιλανδίας.
Η σύνδεση των δύο ζητημάτων αποκαλύπτει το ευρύ φάσμα των διαπραγματεύσεων που λαμβάνουν χώρα μεταξύ Ουάσιγκτον και Κοπεγχάγης. Η Δανία αντιλαμβανόμενη τις γεωπολιτικές πιέσεις και τις ευκαιρίες που αναδύονται επιλέγει τον δρόμο του ρεαλισμού επιδιώκοντας να διασφαλίσει τα εθνικά της συμφέροντα μέσα από μια διαδικασία σκληρής αλλά εποικοδομητικής διπλωματίας.
Το πλαίσιο συμφωνίας για τη Γροιλανδία
Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται η Γροιλανδία η οποία αποτελεί διακαή πόθο του Ντόναλντ Τραμπ ήδη από την πρώτη του θητεία. Οι πρόσφατες ανακοινώσεις του Αμερικανού Προέδρου για ένα «πλαίσιο συμφωνίας» επανέφεραν το ζήτημα στην κορυφή της ατζέντας. Αν και οι λεπτομέρειες του πλαισίου παραμένουν αντικείμενο συζήτησης είναι σαφές ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν την ενίσχυση της παρουσίας τους στο νησί προσφέροντας ως αντάλλαγμα οικονομικά κίνητρα και εγγυήσεις ασφαλείας.
Η δανική πλευρά και συγκεκριμένα η Πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν καλείται να διαχειριστεί μια εξαιρετικά λεπτή ισορροπία. Από τη μία πλευρά πρέπει να σεβαστεί την αυτονομία και τη βούληση των κατοίκων της Γροιλανδίας και από την άλλη να διατηρήσει την κρίσιμη συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η προθυμία για συζήτηση γύρω από τον «Χρυσό Θόλο» ερμηνεύεται από αναλυτές ως μια κίνηση καλής θέλησης εκ μέρους της Δανίας προκειμένου να βρεθεί μια κοινά αποδεκτή λύση που δεν θα θίγει την κυριαρχία του Βασιλείου αλλά θα ικανοποιεί τις στρατηγικές ανησυχίες της Ουάσιγκτον.
Η στρατηγική σημασία του «Χρυσού Θόλου»
Το πρόγραμμα του «Χρυσού Θόλου» αποτελεί την αιχμή του δόρατος της νέας αμυντικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ. Πρόκειται για ένα εξελιγμένο σύστημα αντιπυραυλικής προστασίας σχεδιασμένο να καλύψει την Ευρώπη και τις ΗΠΑ από βαλλιστικές απειλές. Η ένταξη της Δανίας σε αυτό το δίκτυο θεωρείται ζωτικής σημασίας λόγω της γεωγραφικής της θέσης που ελέγχει την πρόσβαση στη Βαλτική Θάλασσα και στον Βόρειο Ατλαντικό.
Για την Κοπεγχάγη η συμμετοχή στο πρόγραμμα δεν είναι μόνο μια παραχώρηση προς τις ΗΠΑ αλλά και μια ουσιαστική αναβάθμιση της δικής της ασφάλειας. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας με τον πόλεμο στην Ουκρανία να μαίνεται και τη ρωσική δραστηριότητα στην Αρκτική να εντείνεται η προστασία που υπόσχεται ο «Χρυσός Θόλος» αποτελεί ισχυρό δέλεαρ. Η δανική κυβέρνηση εξετάζει τα οφέλη που θα προκύψουν από την εγκατάσταση των συστημάτων τόσο σε επίπεδο άμυνας όσο και σε επίπεδο τεχνολογικής συνεργασίας και βιομηχανικών αντισταθμιστικών οφελών.
Οι αντιδράσεις και η επόμενη ημέρα
Η απόφαση της Δανίας να ανοίξει τον διάλογο δεν είναι απαλλαγμένη από πολιτικό ρίσκο. Στο εσωτερικό της χώρας υπάρχουν φωνές που εκφράζουν ανησυχία για την περαιτέρω στρατιωτικοποίηση της περιοχής και την πρόσδεση στο άρμα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Ωστόσο η κυβέρνηση φαίνεται να προτάσσει την ανάγκη για θωράκιση της χώρας απέναντι στις σύγχρονες απειλές.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι καθοριστικό για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η συζήτηση για τον «Χρυσό Θόλο» θα προχωρήσει παράλληλα με τις διαβουλεύσεις για τη Γροιλανδία. Στόχος είναι η επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας «πακέτο» που θα επανακαθορίζει τις σχέσεις των δύο χωρών για τις επόμενες δεκαετίες.
Η Δανία με τη στάση της αποδεικνύει ότι είναι διατεθειμένη να παίξει τον ρόλο του αξιόπιστου εταίρου εντός του ΝΑΤΟ αναζητώντας παράλληλα τρόπους να μεγιστοποιήσει τα οφέλη για την εθνική της κυριαρχία και οικονομία. Η αποδοχή του διαλόγου για την αντιπυραυλική ασπίδα είναι το πρώτο βήμα σε μια μακρά διαδικασία που θα κρίνει το μέλλον της ασφάλειας στον ευρωπαϊκό βορρά.
