Η σχεδιαζόμενη μεταφορά ενός μεγάλου πακέτου αμερικανικής προέλευσης οπλικών συστημάτων από τα τουρκικά αποθέματα προς την Ουκρανία προκαλεί πλέον ανοιχτή αντίδραση της Μόσχας, δημιουργώντας μια νέα εστία έντασης στις ήδη περίπλοκες σχέσεις Ρωσίας και Τουρκίας.
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ζήτησε διευκρινίσεις τόσο από την Ουάσινγκτον όσο και από την Άγκυρα σχετικά με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί για την επανεξαγωγή αμερικανικών όπλων από την Τουρκία προς το Κίεβο.
Η Μόσχα ζητά εξηγήσεις από την Άγκυρα
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, επιβεβαίωσε στις 15 Αυγούστου ότι η ρωσική πλευρά απευθύνθηκε στις δύο χώρες ζητώντας διευκρινίσεις για το σχεδιαζόμενο πακέτο.
Η Μόσχα εμφανίζεται ιδιαίτερα ενοχλημένη από το γεγονός ότι η Τουρκία, από τη μία πλευρά, επιχειρεί να παρουσιάζεται ως χώρα που μπορεί να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο στον πόλεμο και, από την άλλη, ενδέχεται να μεταφέρει στην Ουκρανία σημαντικό αριθμό όπλων ικανών να χρησιμοποιηθούν εναντίον ρωσικών δυνάμεων.
Η Ζαχάροβα υποστήριξε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα υπονόμευε την εμπιστοσύνη μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας, στέλνοντας ουσιαστικά προειδοποίηση προς την τουρκική κυβέρνηση για τις πολιτικές συνέπειες μιας τέτοιας επιλογής.
ATACMS και M270 στο μεγάλο πακέτο
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό πακέτο αμερικανικής κατασκευής οπλισμού που βρίσκεται στα τουρκικά αποθέματα.
Σε αυτό περιλαμβάνονται 70 βαλλιστικοί πύραυλοι M39 ATACMS, καθώς και 12 πολλαπλοί εκτοξευτές πυραύλων M270 MLRS.
Οι συγκεκριμένοι ATACMS αποτελούν παλαιότερη έκδοση του αμερικανικού συστήματος, με βεληνεκές περίπου 165 χιλιομέτρων. Παρά το μικρότερο βεληνεκές τους σε σχέση με νεότερες εκδόσεις, εξακολουθούν να προσφέρουν στο Κίεβο σημαντικές δυνατότητες προσβολής στόχων σε μεγάλο βάθος.
Το πακέτο φέρεται επίσης να περιλαμβάνει 2.524 πυραύλους M26 με υποπυρομαχικά, καθώς και περίπου 47.000 βλήματα πυροβολικού των 203 χιλιοστών, επίσης με υποπυρομαχικά.
Πρόκειται επομένως όχι για μια συμβολική αποστολή, αλλά για μεταφορά σημαντικού όγκου πυρομαχικών και συστημάτων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν αισθητά συγκεκριμένες δυνατότητες των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Γιατί απαιτείται η έγκριση των ΗΠΑ
Το κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι τα συγκεκριμένα όπλα είναι αμερικανικής προέλευσης. Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία δεν μπορεί απλώς να τα μεταβιβάσει σε τρίτη χώρα χωρίς να ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αμερικανικές διαδικασίες για την επανεξαγωγή αμυντικού υλικού.
Η σχετική διαδικασία έγινε γνωστή μέσω ενημέρωσης προς το αμερικανικό Κογκρέσο, φέρνοντας την υπόθεση στο προσκήνιο και προκαλώντας την αντίδραση της Ρωσίας.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς δείχνει ότι η Άγκυρα μπορεί να λειτουργήσει ως ενδιάμεσος κρίκος για την ενίσχυση της Ουκρανίας με αμερικανικά όπλα που είχε αποκτήσει η ίδια στο παρελθόν.
Η τουρκική πλευρά κρατά αποστάσεις
Η εικόνα, πάντως, περιπλέκεται από τις δηλώσεις που έχουν προέλθει από την Τουρκία. Τουρκικές κυβερνητικές πηγές είχαν δηλώσει ότι δεν διαθέτουν πληροφορίες για συγκεκριμένο σχέδιο μεταφοράς των όπλων και είχαν παραπέμψει τις σχετικές ερωτήσεις προς την αμερικανική πλευρά.
Παράλληλα, τουρκικές αναλύσεις υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα δεν σκοπεύει να παραδώσει στην Ουκρανία οπλικά συστήματα τουρκικής παραγωγής, διαχωρίζοντας αυτή την περίπτωση από την πιθανή μεταφορά παλαιότερου αμερικανικού υλικού που βρίσκεται στα τουρκικά αποθέματα.
Αυτός ο διαχωρισμός φαίνεται να έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία για την Τουρκία, η οποία προσπαθεί επί χρόνια να διατηρήσει μια δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ, τη στρατιωτική συνεργασία με την Ουκρανία και τις στρατηγικές σχέσεις που εξακολουθεί να διατηρεί με τη Ρωσία.
Το μήνυμα της Ρωσίας προς τον Ερντογάν
Η Μόσχα δείχνει ότι αντιμετωπίζει το θέμα όχι μόνο ως στρατιωτικό αλλά και ως ζήτημα αξιοπιστίας στις σχέσεις της με την Τουρκία.
Η Ρωσία και η Τουρκία έχουν βρεθεί επανειλημμένα σε αντίθετα στρατόπεδα σε περιφερειακές κρίσεις, κατορθώνοντας όμως ταυτόχρονα να διατηρούν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας και σημαντικές οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις.
Ακριβώς γι' αυτό η πιθανή μεταφορά ATACMS και άλλων αμερικανικών όπλων στην Ουκρανία αποκτά βαρύτερη πολιτική σημασία.
Για τη Μόσχα, η Άγκυρα κινδυνεύει να περάσει από τη θέση του δύσκολου αλλά χρήσιμου συνομιλητή σε εκείνη ενός κράτους που συμβάλλει άμεσα στην ενίσχυση των ουκρανικών επιθετικών δυνατοτήτων.
Μια νέα δοκιμασία στις σχέσεις Ρωσίας–Τουρκίας
Η υπόθεση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και ιδιαίτερη σημασία θα έχει η τελική στάση τόσο της Ουάσινγκτον όσο και της Άγκυρας.
Είναι πάντως σαφές ότι η δημοσιοποίηση του σχεδιαζόμενου πακέτου έχει ήδη προκαλέσει πολιτικό αντίκτυπο.
Η Ρωσία στέλνει πλέον δημόσια προειδοποίηση ότι η στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας μέσω τουρκικών αποθεμάτων μπορεί να έχει κόστος στις σχέσεις Μόσχας–Άγκυρας.
Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δημιουργείται έτσι ακόμη μία δύσκολη εξίσωση: να διατηρήσει τη στρατηγική σχέση της Τουρκίας με τη Δύση και τον ρόλο της εντός του ΝΑΤΟ, χωρίς παράλληλα να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη επιδείνωση τις σχέσεις με τη Ρωσία.
Και αυτή τη φορά, στο επίκεντρο αυτής της εύθραυστης ισορροπίας βρίσκονται 70 ATACMS, 12 M270 και δεκάδες χιλιάδες πυρομαχικά που θα μπορούσαν να καταλήξουν στα χέρια των ουκρανικών δυνάμεων.
