Έντονες συζητήσεις έχει προκαλέσει στη Λευκορωσία η απόφαση καθολικού αρχιεπισκόπου να ευλογήσει εικόνα του Αγίου Κάρλο Ακούτις, η οποία δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Το περιστατικό φέρνει στο προσκήνιο τα ερωτήματα που γεννά η είσοδος της AI σε έναν χώρο με βαθιές θρησκευτικές παραδόσεις.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του λευκορωσικού μέσου Katolik.life, η τελετή πραγματοποιήθηκε στις 11 Οκτωβρίου, στον ναό της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής, στην πόλη Νοβολουκόμλ. Την εικόνα ευλόγησε ο αρχιεπίσκοπος Ταντέους Κοντρουσιέβιτς, ο οποίος είχε διατελέσει επικεφαλής της Καθολικής Εκκλησίας στη Λευκορωσία.
Η είδηση δεν άργησε να προκαλέσει αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ορισμένοι πιστοί εξέφρασαν επιφυλάξεις για το κατά πόσο μια εικόνα που έχει παραχθεί από αλγόριθμο μπορεί να αποκτήσει θέση στη θρησκευτική λατρεία, θέτοντας ζητήματα αυθεντικότητας και σεβασμού της εκκλησιαστικής παράδοσης.
Το Katolik.life χαρακτηρίζει το περιστατικό ως την πρώτη γνωστή περίπτωση ευλογίας εικόνας που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη στη χώρα. Από την πλευρά του, το μέσο Meduza, το οποίο αναπαρήγαγε την είδηση, ανέφερε ότι δεν κατάφερε να εντοπίσει στοιχεία για παρόμοιες τελετές σε άλλες χώρες, ούτε στη Ρωσία.
Ο νεαρός άγιος που συνδύασε την πίστη με την τεχνολογία
Ο Κάρλο Ακούτις ξεχώρισε από νεαρή ηλικία για την αγάπη του προς την Καθολική Εκκλησία, αλλά και για την εξοικείωσή του με τους υπολογιστές. Γεννημένος στην Ιταλία, ασχολήθηκε με τον προγραμματισμό και δημιούργησε ιστοσελίδες για καθολικούς οργανισμούς, αξιοποιώντας το Διαδίκτυο ως μέσο διάδοσης της πίστης.
Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του ήταν μια ψηφιακή συλλογή που παρουσίαζε ευχαριστιακά θαύματα από όλο τον κόσμο. Η πρωτοβουλία του αυτή, σε συνδυασμό με την επιθυμία του να φέρει τη θρησκεία πιο κοντά στη σύγχρονη εποχή, συνέβαλε στο να καθιερωθεί ως ο «προστάτης του Διαδικτύου».
Ο Ακούτις πέθανε το 2006 από λευχαιμία, σε ηλικία μόλις 15 ετών. Ανακηρύχθηκε άγιος από την Καθολική Εκκλησία το 2025, αποκτώντας ιδιαίτερη απήχηση μεταξύ των νεότερων πιστών.
Μπορεί η AI να έχει θέση στη θρησκευτική τέχνη;
Η ευλογία της εικόνας στη Λευκορωσία επαναφέρει ένα ερώτημα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία: μέχρι ποιο σημείο μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να χρησιμοποιείται για τη δημιουργία θρησκευτικών έργων;
Για ορισμένους πιστούς, οι εικόνες αποτελούν κάτι περισσότερο από καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις, καθώς συνδέονται με την πνευματικότητα, τη θεολογική παράδοση και την ανθρώπινη δημιουργία. Υπό αυτό το πρίσμα, η χρήση λογισμικού για την παραγωγή τους γεννά προβληματισμούς σχετικά με τον χαρακτήρα και τον ρόλο τους στη λατρεία.
Από την άλλη πλευρά, η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών προσφέρει διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης και παρουσίασης θρησκευτικών θεμάτων. Το κρίσιμο ζήτημα είναι πώς μπορούν να ενταχθούν τέτοια εργαλεία στην εκκλησιαστική ζωή, λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές θεολογικές και εκκλησιαστικές αρχές.
Η υπόθεση της Λευκορωσίας δεν σηματοδοτεί από μόνη της κάποια γενικότερη αλλαγή στη στάση της Καθολικής Εκκλησίας απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη. Αποτελεί, ωστόσο, μια χαρακτηριστική περίπτωση της σύγκρουσης αλλά και της συνάντησης ανάμεσα στην παράδοση και τις νέες τεχνολογίες, σε μια εποχή όπου η AI επεκτείνεται ακόμη και σε πεδία που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αποκλειστικά ανθρώπινα.
