Με τον Ντόναλντ Τραμπ να στρέφει το ενδιαφέρον του στο ενδεχόμενο ελέγχου της Γροιλανδίας, οι εντάσεις γύρω από το κατά πόσο οι κινήσεις του θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις προσπάθειες αποτροπής της Κίνας στον Ινδο-Ειρηνικό ήρθαν έντονα στο προσκήνιο αυτή την εβδομάδα, στο πλαίσιο ενός μεγάλου φόρουμ ασφάλειας στη Χαβάη.

Στο Φόρουμ Άμυνας της Χονολουλού, νυν και πρώην αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης και των ενόπλων δυνάμεων υποστήριξαν ότι τα βήματα της Ουάσιγκτον για την αντιμετώπιση της κινεζικής επιρροής στο Δυτικό Ημισφαίριο —με χαρακτηριστικό παράδειγμα την απομάκρυνση του προέδρου της Βενεζουέλας— θα μπορούσαν να περιορίσουν την παγκόσμια εμβέλεια του Πεκίνου και να ενισχύσουν την ικανότητα των ΗΠΑ να προβάλλουν ισχύ σε συνεργασία με τους συμμάχους τους στην Ανατολή.

«Βενεζουέλα. Γροιλανδία. Ποιο είναι το κοινό μοτίβο; Η άρνηση πρόσβασης στην Κίνα και η αποτροπή κακόβουλης κινεζικής επιρροής», δήλωσε ο Αλεξάντερ Γκρέι, πρώην προσωπάρχης του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου κατά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ.

Ανησυχίες στους διαδρόμους του φόρουμ

Παρά τα παραπάνω, στους διαδρόμους και στις κλειστές συσκέψεις της ετήσιας συνάντησης στρατιωτικών, κυβερνητικών στελεχών και ηγετών της αμυντικής βιομηχανίας, αρκετοί συμμετέχοντες εξέφρασαν έντονη ανησυχία για την πρόκληση του Τραμπ απέναντι σε σύμμαχο του ΝΑΤΟ, αναφορικά με τον έλεγχο της Γροιλανδίας.

Ο αντιστράτηγος ε.α. Τσουν Ιν-μπουμ από τη Νότια Κορέα, χώρα-σύμμαχο των ΗΠΑ από τον Πόλεμο της Κορέας, σημείωσε ότι πάντα έβλεπε τις Ηνωμένες Πολιτείες ως δύναμη για το καλό. «Τώρα πρέπει να πω στον λαό μου ότι έχουμε δύο κακά και πρέπει να επιλέξουμε το μικρότερο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ερωτήματα για το μέλλον του ΝΑΤΟ

Αν και οι περισσότεροι σύμμαχοι των ΗΠΑ στήριξαν σιωπηρά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, παρακάμπτοντας ανησυχίες για το διεθνές δίκαιο, οι απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία ώθησαν ευρωπαϊκές χώρες να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στο νησί και άνοιξαν συζητήσεις για το μέλλον του ΝΑΤΟ. Την ίδια στιγμή, η Κίνα κάλεσε τα κράτη να σεβαστούν τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι λειτουργούν με βάση «τον νόμο της ζούγκλας».

Στη Χαβάη, οι συμμετέχοντες συζήτησαν τρόπους αντιμετώπισης της στρατιωτικής ενίσχυσης της Κίνας στον Ινδο-Ειρηνικό, μέσω αντιπυραυλικής άμυνας, τεχνητής νοημοσύνης και ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανικής βάσης. Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι απέφυγαν την άμεση κριτική προς το Πεκίνο, καθώς η Ουάσιγκτον διαχειρίζεται μια εύθραυστη εμπορική εκεχειρία ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησης Τραμπ–Σι Τζινπίνγκ τον Απρίλιο.

Ταϊβάν και στρατηγικές αντιφάσεις

Η επιφυλακτικότητα αυτή αντικατοπτρίζεται και στη περιορισμένη δημόσια στήριξη προς την Ιαπωνία και την Ταϊβάν, παρά τις αυξανόμενες κινεζικές πιέσεις και τις μεγάλες στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από το νησί στα τέλη του περασμένου έτους.

Σύμφωνα με τον Έλι Ράτνερ, πρώην υφυπουργό Άμυνας για τον Ινδο-Ειρηνικό, η απροθυμία πρόκλησης της Κίνας δείχνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν επένδυε σε έναν ευρύτερο στρατηγικό ανταγωνισμό στην περιοχή. «Δεν μπορείς να λες ότι δίνεις προτεραιότητα στην Κίνα, αν δεν επενδύεις στον Ινδο-Ειρηνικό», τόνισε.

Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι αντέκρουσαν αυτή την άποψη, υπογραμμίζοντας τη σημασία του δικτύου συμμαχιών στην Ασία. Ο ναύαρχος Σάμιουελ Παπάρο, επικεφαλής της Διοίκησης Ινδο-Ειρηνικού, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα παραμείνουν «σχολαστικές στις συμμαχίες και τις συνεργασίες τους».

Η Ταϊβάν ως κεντρική πρόκληση

Πολλές συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη φιλοδοξία της Κίνας να ελέγξει την Ταϊβάν και στον στόχο του 2027 για τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό. Παρά τις διαψεύσεις του Πεκίνου για συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, Αμερικανοί σχεδιαστές θεωρούν την ημερομηνία αυτή ένδειξη πιθανής χρήσης βίας. Τονίστηκε η ανάγκη η Ταϊβάν να διαθέτει ανθεκτικά αμυντικά συστήματα, ενεργειακές υποδομές και γραμμές εφοδιασμού για να αντέξει έναν πιθανό ναυτικό αποκλεισμό.

Ο στρατηγός Ξαβιέ Μπράνσον, ανώτατος Αμερικανός αξιωματικός στη Νότια Κορέα, υπογράμμισε ότι οι Αμερικανικές Δυνάμεις Κορέας είναι έτοιμες να διαδραματίσουν ρόλο σε ενδεχόμενη σύγκρουση για την Ταϊβάν.

Δυτικό Ημισφαίριο και προβολή ισχύος

Η έμφαση στο Δυτικό Ημισφαίριο στη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ εγείρει ερωτήματα για πιθανή στροφή προς τον απομονωτισμό. Ωστόσο, αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η απομάκρυνση του Μαδούρο αποδυνάμωσε έναν βασικό σύμμαχο της Κίνας στη Λατινική Αμερική και περιόρισε κρίσιμες πηγές ενέργειας για το Πεκίνο.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει αυξήσει την πίεση σε χώρες όπως η Κούβα, ενώ δεν έχει κρύψει τον στόχο της ελέγχου της Γροιλανδίας για την αντιμετώπιση κινεζικών και ρωσικών απειλών στην Αρκτική.

Ορισμένοι συμμετέχοντες εκτίμησαν ότι επιχειρήσεις όπως η «Absolute Resolve» και τα πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν συνέβαλαν στην αποτροπή κινεζικής επιθετικότητας. Όπως σημείωσε ο Μάρκους Γκαρλάουσκας, οι ΗΠΑ έχουν επιδείξει «τεράστια ικανότητα προβολής ισχύος με σχετικά χαμηλό κόστος».

Ρήγματα στην εικόνα των ΗΠΑ

Παρά ταύτα, οι απειλές για τη Γροιλανδία έχουν εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον αντίκτυπο στις συμμαχίες και τη δέσμευση των ΗΠΑ στο κράτος δικαίου. Η Κόρτνεϊ Στιούαρτ από το Australian Strategic Policy Institute τόνισε ότι είναι δύσκολο να στηριχθεί μια τάξη βασισμένη σε κανόνες στον Ινδο-Ειρηνικό, όταν αμφισβητείται η κυριαρχία συμμάχου στον Βόρειο Ατλαντικό.

«Η Αμερική θεωρούνταν πάντα ότι είχε το ηθικό πλεονέκτημα», κατέληξε, προσθέτοντας ότι η σημερινή κυβέρνηση φαίνεται να πιστεύει πως αυτό δεν αρκεί πλέον και ότι απαιτείται πιο σκληρή προβολή ισχύος.