Τοπίο αυστηρότερων ελέγχων στην αγορά ακινήτων διαμορφώνει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με την ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, το ΜΙΔΑ, το οποίο συνοδεύεται από πρόστιμα έως 1.000 ευρώ για εκπρόθεσμες ή ανακριβείς δηλώσεις που αφορούν μισθώσεις ή δωρεάν παραχωρήσεις ακινήτων.

Παράλληλα, από το 2027 αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, καθώς για πρώτη φορά ο φόρος θα προσδιορίζεται με βάση τα πραγματικά χαρακτηριστικά των ακινήτων, όπως αυτά αποτυπώνονται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου.

Το ΜΙΔΑ θα συγκεντρώνει στοιχεία για περισσότερους από 7 εκατ. ιδιοκτήτες και εκατομμύρια ακίνητα, διασταυρώνοντας πληροφορίες για την ιδιοκτησία και τη χρήση τους. Η δήλωση χρήσης θα είναι υποχρεωτική για κάθε ακίνητο που εκμισθώνεται ή παραχωρείται δωρεάν και θα πρέπει να υποβάλλεται εντός τριών μηνών από τη σύναψη της σχετικής συμφωνίας.

Σύμφωνα με την τροπολογία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή, η μη εμπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης στο ΜΙΔΑ σε περίπτωση μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης ακινήτου θα επισύρει πρόστιμο 500 ευρώ.

Σε περιπτώσεις υποβολής ανακριβών στοιχείων, τα πρόστιμα είναι πιο τσουχτερά. Στην περίπτωση που τα ψευδή στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη χορήγηση επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων το πρόστιμο μπορεί να φθάσει τα 1.000 ευρώ, ενώ εάν δεν χρησιμοποιηθούν για ενισχύσεις το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ.

Η δήλωση χρήσης του ακινήτου δεν θα μπορεί να υποβληθεί εάν προηγουμένως δεν έχουν καταχωριστεί τα στοιχεία του ακινήτου στο Ε9, δημιουργώντας για πρώτη φορά ένα ενιαίο ψηφιακό αρχείο, στο οποίο θα συνδέονται τα στοιχεία ιδιοκτησίας με τα στοιχεία χρήσης. Με τον τρόπο αυτό η ΑΑΔΕ θα αποκτά τη δυνατότητα να εντοπίζει άμεσα αναντιστοιχίες, παραλείψεις και αποκλίσεις στις δηλώσεις των φορολογουμένων.

ΕΝΦΙΑ

Την ίδια στιγμή, σημαντικές αλλαγές επέρχονται και στον ΕΝΦΙΑ από το 2027. Για τον υπολογισμό του φόρου θα αξιοποιούνται τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτηρίου, ώστε να αποτυπώνεται η πραγματική επιφάνεια και η πραγματική χρήση κάθε ακινήτου. Σήμερα, ο προσδιορισμός του ΕΝΦΙΑ βασίζεται στα στοιχεία του Κτηματολογίου, των τίτλων κτήσης ή της οικοδομικής άδειας. Με το νέο καθεστώς, όταν η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου είναι μεγαλύτερη από εκείνη που προκύπτει από τα υφιστάμενα στοιχεία ή έχει μεταβληθεί η χρήση του, ο φόρος θα υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα.

Αντίθετα, στις περιπτώσεις όπου έχει εκδοθεί Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου και από αυτήν προκύπτει μικρότερη επιφάνεια σε σχέση με εκείνη που αναγράφεται στο Κτηματολόγιο, στον τίτλο κτήσης ή στην οικοδομική άδεια, για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ θα λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη επιφάνεια που πιστοποιείται μέσω της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας.

Η τροπολογία προβλέπει επίσης προστασία για τους ιδιοκτήτες στις περιπτώσεις αυτές, καθώς οι ήδη υποβληθείσες δηλώσεις Ε9, οι πράξεις διοικητικού προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ και τα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ δεν θα θεωρούνται ανακριβή ούτε θα επιβάλλονται πρόστιμα όταν η διαφορά οφείλεται στο γεγονός ότι η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου εμφανίζει μικρότερη πραγματική επιφάνεια από εκείνη που αναγράφεται στα λοιπά επίσημα στοιχεία του ακινήτου.